Wędrowanie po Puszczy Kampinoskiej to szczególna przyjemność.
W tym wielkim jak na europejskie warunki kompleksie leśno-wydmowo-bagiennym można odpocząć, pobyć z własnymi myślami, wychodzić wiele rzeczy trapiących ludzką duszę.
Czy jest jednak możliwe, by chodząc po tym rozległym terenie, zajrzeć w przeszłość? Zobaczyć, jak Puszcza Kampinoska wyglądała na początku XIX stulecia? A może jeszcze wcześniej? Czy można założyć terenowe buty i wejść w bagno, które istniało na terenie Prawisły, gdy w okolicach Górek, Nartu i Wilkowa tliły się mielerze, a lokalna ludność wycinała sosny na okolicznych wydmach?
A otóż można! Właśnie dzięki tej książce! Puszcza Kampinoska Szymona Jastrzębowskiego i Tomasza Związka, pełna pięknych, kolorowych fotografii Jacka Marka to coś więcej niż przewodnik. To, działająca na wyobraźnię, opowieść o lesie, pełna szumu drzew z przeszłości… Czy można oddać głos drzewom, wydmom, bagnom? Tak właśnie czynią Autorzy tej niezwykłej książki… Udajmy się więc do Puszczy Kampinoskiej, usiądźmy wygodnie pod okapem drzew i poczytajmy chwilę, by móc z uwagą i czułością rozglądać się na boki podczas puszczańskich wędrówek…
Puszcza Kampinoska to bez wątpienia najdzikszy z mazowieckich lasów. Choć jest dziś tylko mgnieniem swej pierwotnej potęgi, to dzięki objęciu ochroną i utworzeniu Kampinoskiego Parku Narodowego, nieprzemijającym pięknem puszczy mogą nadal cieszyć się nie tylko mieszkańcy Warszawy ale i całej Polski. Nasze wędrówki po przeszłych, teraźniejszych i przyszłych krajobrazach puszczy wynikają bezpośrednio z miłości do tego kawałka polskiej ziemi. Dzielimy się nią z Państwem, licząc na to, że i Was zauroczą kampinoskie wydmy i bagna, a w szumie kampinoskich sosen usłyszycie tętno tego lasu.
Niech ta książka będzie pierwszym krokiem do zrozumienia puszczy i jej wszystkich mieszkańców. Zapraszamy na wędrówkę!
Fragment książki
Kiedy zrodziła się Puszcza Kampinoska? Jak wyglądał jej początek? Czy zaczęła się od pojedynczego drzewa? Pojawiła się niczym Wielki Wybuch? A może było to coś w rodzaju eksplozji kambryjskiej, jak ewolucjoniści i geolodzy określają gwałtowny wzrost liczby gatunków w okresie pomiędzy 542 i 510 milionami lat temu, na początku ery paleozoicznej? Jedno jest pewne: nikt z nas nie widział początków puszczy, ale ona powstała i wciąż się stwarza. Codziennie od nowa.
Puszcza trwa dopóty, dopóki może – do ostatniego butwiejącego pnia, do ostatniego nasiona. Puszcza nie ma zagospodarowanych części i nie daje się okiełznać. Być może właśnie dlatego w wyobraźni wielu ludzi jest czymś groźnym i nieznanym. Aby ją oswoić, musimy się jej pozbyć. Zamienić na rządki równo posadzonych, bardzo samotnych sadzonek. A przecież drzewa to bardzo towarzyskie organizmy. Bez trudu można dostrzec to wszędzie, gdzie odradza się puszcza.
W puszczy nie obowiązują wieki rębności ani inne oświeceniowe terminologie. To zwroty właściwe przyrodzie ujarzmionej przez człowieka. W puszczy jest miejsce zarówno dla młokosów, jak i protoplastów leśnych rodów. Zresztą starość drzew tak bardzo różni się od naszej, że próby sklasyfikowania jej według ludzkich kryteriów prowadzą do wielu nieporozumień.
O autorach
Szymon Jastrzębowski – doktor habilitowany nauk rolniczych w dyscyplinie nauki leśne, profesor Instytutu Badawczego Leśnictwa. Leśnik, botanik, ekspert od biologii i ekologii nasion, wykładowca akademicki. Przewodnik po Kampinoskim Parku Narodowym i Parku Narodowym „Bory Tucholskie”, jeden z założycieli Kampinoskiego Kolektywu Przewodnickiego „ZaPuszczeni”. Pracuje w Instytucie Badawczym Leśnictwa, gdzie zajmuje się badaniem wpływu zmian klimatu na potencjał rozmnożeniowy roślin drzewiastych. Autor wielu publikacji naukowych i popularnonaukowych, w tym książki Ziarna, pestki, orzechy, czyli te niesamowite nasiona (2019).
Tomasz Związek – doktor nauk humanistycznych w dyscyplinie historia, historyk środowiska. Kiedyś opracowywał mapy XVI-wiecznej Polski w serii Atlas Historyczny Polski. Mapy Szczegółowe XVI wieku, teraz zaś łazi po puszczańskich krajobrazach i stara się zrozumieć ich antropogeniczny charakter. Pracownik Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN. Autor książki Krajobrazy szesnastowiecznej Polski. Las – ziemia – woda – ruda darniowa. Powiat kaliski i Wielkopolska w tle (2022). Prywatnie mąż i tata czterech córek, mieszka między Puszczą Kampinoską a Puszczą Białą.
Jacek Marek – od ponad 20 lat zawodowo związany z geodezyjną obsługą inwestycji kolejowych, drogowych i kubaturowych. Miłośnik fotografii i noszenia „niepotrzebnego” sprzętu, bo a nuż się przyda. Założyciel profilów @PanMapa na Instagramie i Facebooku, gdzie w indywidualnym stylu i w odpowiedniej skali ukazuje na mapach nietuzinkowe miejsca. Wielbiciel przyrody i niespiesznego przemierzania szlaków, certyfikowany przewodnik po Kampinoskim Parku Narodowym, jeden z założycieli Kampinoskiego Kolektywu Przewodnickiego „ZaPuszczeni”.
Co wyróżnia "Puszczę Kampinoską. Opowieści o wydmach, mokradłach i sosnach" spośród innych publikacji?
Ta książka to znacznie więcej niż standardowy przewodnik, oferując unikalną perspektywę na Kampinoski Park Narodowy. Jest to immersyjna opowieść, która pozwala czytelnikom przenieść się w czasie i zobaczyć, jak Puszcza Kampinoska wyglądała wieki temu. Autorzy oddają głos drzewom, wydmom i bagnom, tworząc barwny portret przyrodniczo-kulturowy regionu. Dzięki temu, zamiast suchych faktów, czytelnik otrzymuje pełną wyobraźni podróż po przeszłych i teraźniejszych krajobrazach.
Kim są autorzy książki i jakie mają doświadczenie związane z Puszczą Kampinoską?
Autorami książki są Szymon Jastrzębowski i Tomasz Związek, a autorem zdjęć Jacek Marek. Szymon Jastrzębowski to doktor habilitowany nauk rolniczych, profesor Instytutu Badawczego Leśnictwa, leśnik, botanik i przewodnik po Kampinoskim Parku Narodowym. Tomasz Związek to doktor nauk humanistycznych, historyk środowiska, pracownik PAN, badający antropogeniczny charakter krajobrazów. Jacek Marek to certyfikowany przewodnik po Kampinoskim Parku Narodowym, miłośnik fotografii, który wzbogacił książkę pięknymi zdjęciami.
Jakie aspekty Puszczy Kampinoskiej są szczegółowo omawiane w publikacji?
Książka zagłębia się w różnorodne aspekty Puszczy Kampinoskiej, koncentrując się na jej krajobrazach przyrodniczo-kulturowych. Czytelnicy dowiedzą się o historii wydm, mokradeł i sosen, a także o dawnej działalności człowieka, takiej jak mielerze i wycinka lasu. Publikacja przedstawia puszczę jako żywy organizm, opowiadając o jej początkach, ewolucji i znaczeniu dla regionu. Pozwala to na głębsze zrozumienie tego unikalnego ekosystemu i jego mieszkańców.
Czy książka "Puszcza Kampinoska" zawiera ilustracje wspierające opisy i opowieści?
Tak, książka "Puszcza Kampinoska. Opowieści o wydmach, mokradłach i sosnach" jest bogato ilustrowana. Zawiera wiele pięknych, kolorowych fotografii autorstwa Jacka Marka, które doskonale uzupełniają tekst. Dzięki nim czytelnicy mogą wizualnie doświadczyć uroku i dzikości kampinoskich krajobrazów oraz lepiej wyobrazić sobie opisywane miejsca. Zdjęcia dodają publikacji atrakcyjności i pomagają w pełni docenić opowieść o puszczy.
Dla kogo przeznaczona jest książka "Puszcza Kampinoska. Opowieści o wydmach, mokradłach i sosnach"?
Książka skierowana jest do wszystkich miłośników przyrody, historii i kultury, ze szczególnym uwzględnieniem entuzjastów Puszczy Kampinoskiej. Będzie idealna dla osób szukających głębszego zrozumienia tego wyjątkowego miejsca, zarówno przed wędrówką, jak i po niej. Jest to lektura dla tych, którzy cenią sobie piękne fotografie i pragną wyruszyć w pełną wyobraźni podróż po lesie. Spodoba się zarówno mieszkańcom Warszawy, jak i całej Polski, pragnącym odkryć piękno Kampinoskiego Parku Narodowego.
