Informacje szczegółowe Pokaż wszystkie

Wydawnictwo:Instytut Teatralny
Oprawa:Twarda
Rok wydania:2024
Ilość stron:120
Opis
Komentarz Jacka Kopcińskiego do sztuki Jarosława Jakubowskiego Przesiadka do nowego życia Nowa sztuka Jarosława Jakubowskiego dedykowana jest Antoniemu Kępińskiemu, wybitnemu polskiemu psychiatrze, który zgłębił naturę nerwic, opisał schizofrenię i zbadał melancholię. Najważniejsze prace Kępińskiego zostały opublikowane w roku jego śmierci, a kolejne ukazywały się już pośmiertnie. Jakubowskiego zainspirował zwłaszcza Lęk z 1977, charakteryzowany przez Kępińskiego jako wewnętrzny proces psychiczny, różny od zwykłego strachu. W lęku, doświadczanym poprzez niepokój, paraliżujące napięcie, głębokie skrępowanie, poczucie winy czy zagrożenia, pogrążeni się wszyscy bohaterowie Przesiadki. Niezależnie od wieku, światopoglądu, funkcji społecznej i osobistego doświadczenia to lęk określa ich kondycję i stanowi główną przyczynę samotności. Jest wśród tych ludzi sam Kępiński. Psychiatra zjawia się w trzecim akcie sztuki jako Profesor, choć wśród zupełnie współczesnych bohaterów Przesiadki jego obecność może być tylko symboliczna. Zjawia się więc niczym Chochoł w Weselu Wyspiańskiego, z charakterystycznym pytaniem na ustach: „Czy ktoś mnie wołał?”. Profesor reaguje na „czyjeś wołanie/w mroku nocy”, ale jeżeli rzeczywiście ktoś z ludzi zgromadzonych w dworcowej poczekalni wołał psychiatrę, to tylko we śnie. Sen jest w sztuce Jakubowskiego synonimem podświadomości i właśnie podświadomość jej zalęknionych bohaterów wzywa pomocy, to znaczy lekarza. Sama poczekalnia jest zresztą miejscem symbolicznym, zgromadzeni w niej podróżni doświadczają przecież głębokiej przemiany. Jakubowski pokazał ludzi przypadkowych, dobranych jednak według nieprzypadkowego klucza. Oprócz lęku, łączy ich przynależność do tego samego społeczeństwa, którego istnienie jako wspólnoty współczesnych Polaków zostaje w sztuce podane w wątpliwość. Na symbolicznej stacji PKP spotykają się więc młody ksiądz-alkoholik Alan i starzejąca się nauczycielka-feministka Beata, jest tam aktywistka klimatyczna Maria (lat 22) i rozwiedziony katolik Lucjan (lat 55) wraz z byłą żoną w żałobie Ireną. Jest też „menelka” Daria w wieku nieokreślonym i młody samobójca o niekreślonej płci i aż trzech imionach Jacek/Joanna/Dimissa. Jakubowski umiejętnie buduje efekt „A to Polska właśnie…”. W realistycznym akcie pierwszym rolę postaci, która jednym niepokojącym pytaniem „Kula czy krzyż” (parafraza tytułu powieści Chestertona Kula i krzyż) wciąga podróżujących w konflikt, jest koczująca na dworcu „menelka” Daria. W onirycznym akcie drugim, w stylu kabaretowego performansu, trudne pytania zadaje podróżnym transseksualna Dimissa, odgrywająca przed zebranymi spektakl kabaretowy o tragicznej wymowie. Dymissa (ten, ta, to które się „wypisało”, podało do dymisji) jest bowiem zjawą syna Lucjana i Ireny, który odebrał sobie życie z powodu samotności i odrzucenia, zwłaszcza przez pijącego ojca. Bohater/ka wraca w rocznicę swojej śmierci, by osądzić rodziców. Zarysowana panorama konfliktów społecznych, zamienia się więc w psychodramę, która ma groteskowy kształt, ale poważną wymowę i domaga się rozwiązania. Psychiatra w akcie trzecim przychodzi zarówno do współczesnych Polaków („wystarczy rozejrzeć się dokoła/jesteśmy społeczeństwem świrów” – mówi Maria) jak i ludzi współczesnych, którzy nie radzą sobie z tak trudnymi problemami, jak obecność w rodzinie transseksualnego dziecka. Postacią, która skupia na sobie największą uwagę, jest właśnie Jacek/Joanna. To właśnie on/ona inicjuje proces wewnętrznej przemiany pozostałych bohaterów sztuki. Dzięki Dymissie satyra na Polskę współczesną zyskuje wymiar zbiorowej terapii, którą skutecznie przeprowadza Profesor. Niemały wpływ na jej przebieg ma zresztą osobiste doświadczenie psychiatry, który u szczytu swojej kariery musiał się zmagać ze śmiertelną chorobą. Pytanie o wartość i sens życia zadają sobie także inni ludzie zgromadzeni w dworcowej poczekalni. Odpowiedź na nie zakłada bezwzględną szczerość, do której dojrzewa każdy z podróżnych, łącznie z Jackiem/Joanną i Profesorem. Na koniec wszyscy tworzą kruchą wspólnotę ludzi uwolnionych od lęku i samotności. Gdy w bezpretensjonalnej scenie wspólnie „śpiewają swoje ukochane piosenki”, czujemy, że terapia się udała.
Szczegóły
  • Autor: Jarosław Jakubowski
  • Wydawnictwo Instytut Teatralny
  • Oprawa: Twarda
  • Rok wydania: 2024
  • Ilość stron: 120
  • Stan: nowy, pełnowartościowy produkt
  • Model: 9788367682244
  • ISBN: 9788367682244
  • EAN: 9788367682244
  • Wymiary: 147 x 210 x 13 mm
  • Dane producenta: Prószyński Media Sp. z o. o., Rzymowskiego 28, 02-697 Warszawa, Polska, dzialhandlowy@proszynskimedia.pl, tel. 226077925
Recenzje

Czytelnicy Przesiadka wybierają też...

  1. 1. Ciemna Dolina, Jarosław Jakubowski

    Zawarta w opowiadaniach Jarosława Jakubowskiego mroczna, miejscami dystopiczna wizja świata przedstawia człowieka w mętnych falach własnego istnienia, stopniowo odgradzającego się od środowiska, w którym żyje, poprzez coraz głębsze zanurzanie się w swoim wewnętrznym cierpieniu, frustracji i wynikającym z nich obłędzie. Tę jałowość egzystencji przerywają nagłe, zaskakujące wydarzenia z pogranicza jawy i snu, realizmu i metafizyki, świadomości i iluzji: bunt maszyn, demoniczne postaci, duchy cz...

  2. 2. Znaki, Jarosław Jakubowski

    Utwory zamieszczone w książce takie jak: „Generał”, „Znaki”, „Banalna historia”, „Równina” czy „Urodziny” doczekały się publikacji książkowych, wystawień teatralnych oraz słuchowisk. Oprócz nich w tomie znalazły się również nigdy dotąd niepublikowane dramaty: „Hermaszewski”, „Moja Romy” oraz „Powrót porucznika”. Jak pisze we wstępie autor: „Zaprezentowane tu utwory są opowieściami o ludziach ...

  3. 3. Żywołapka, Jarosław Jakubowski

    Jarosław Jakubowski w najwyższej formie! I w Formie. Nic dziwnego! Wydawnictwo Forma wyławia bowiem z rzeki polskiej prozy prawdziwe perełki. A taką niewątpliwie jest Żywołapka. Oto barwna postać bohatera łączy się z jego barwną opowieścią o nim samym na tle barwnej Polski początków lat dziewięćdziesiątych dwudziestego wieku. Mnóstwo w tym tragikomicznej przekory przywołującej najlepsze wzory powieści łotrzykowskiej czy pamiętne filmy z tamtych czasów, by przypomnieć choćby Darmozjada polskie...

  4. 4. Koń, Jarosław Jakubowski

    Jarosław Jakubowski w swoim przewrotnym stylu, trochę humorystycznie, trochę upiornie, opowiada historię tajemniczej wyprawy na polską prowincję, której celem był zakup konia. Autor zręcznie gra konwencjami, zbija czytelnika z tropu, wpuszcza w literackie maliny. Ta wyprawa gęsta jest od surrealistycznych, nieoczekiwanych przejść, to pretekst do powiedzenia czegoś głębszego na temat człowieka, jego duchowości i tego, w jakim miejscu obecnie się znajduje. To niewątpliwie gorzka książka, główni...

  5. 5. Miejsca obsługi podróżnych, Jarosław Jakubowski

    Bohaterowie "Miejsc obługi podróżnych" - najnowszego zbioru opowiadań Jarosława Jakubowskiego, są nieustająco w drodze. Podróżują w czasie i przestrzeni, środkami transportu, pieszo i za pomocą wehikułów swoich umysłów. Przeżywają przygody i trudno wyznaczyć przebieg granicy tego, co w ich doznaniach fizyczne i metafizyczne. Bohaterowie, postawieni są zwykle wobec przejmujących sytuacji, które autor poddaje prozaizacji i kolokwializacji, zachowując jednocześnie typową dla siebie ...

  6. 6. Wiersze wybrane, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska

    Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, jedna z najwybitniejszych postaci polskiej poezji, w swoich "Wierszach wybranych" zaprasza do świata subtelnych emocji i mistrzowsko ujętej liryki. To zbiór, który przenosi czytelnika w intymną podróż, pozwalając na nowo odkryć piękno słowa i głębię ludzkiego doświadczenia. Wiersze te, choć pisane dziesiątki lat temu, niezmiennie poruszają, intrygują i skłaniają do refleksji nad uniwersalnymi tematami miłości, natury oraz przemijania.Odkryj na nowo lub poznaj p...

  7. 7. 21 wierszy miłosnych, Adrienne Rich

    Wiersze o miłości, której nikt sobie nie wyobrażał, autorki niezwykle dojrzałej, świadomej samej siebie i otaczającego ją świata. Potencjalnie wywrotowy charakter tej poezji tkwi w jej pierwiastku homoerotycznym, ale poetycka wyobraźnia Rich pozwala jej na tworzenie obrazów subtelnych i uniwersalnych. Brak tu nadmiernego ekshibicjonizmu, a najważniejszą cechą tych utworów wydaje się zrozumienie tego, że w drugim człowieku, można odnaleźć siebie. Książka ta, pod wieloma względami prekursorska ...

  8. 8. Dobrze widzi się tylko sercem. Perełki

    Kolejna, urocza i malownicza książeczka z serii „Perełki”. Z sentencjami przypominającymi, by patrzeć na innych i świat szerzej, bo „dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu” (Antoine de Saint-Exupéry). Idealna jako dodatek do większego prezentu lub niezobowiązujący upominek.

  9. 9. Szczęścia i radości. Perełka 185

    Życząc komuś szczęścia i radości, dobrze życzymy, ale co robić, aby spełniły się te życzenia? Warto dodać do tych życzeń tę perełkę, bo w niej zawarte są myśli o tym, co sprawia, że jesteśmy radośni i że życie nasze jest szczęśliwe.

  10. 10. Dobrze, że jesteś. Perełka 248

    Są wokół ciebie osoby, bez których czasem trudno poradzić sobie w życiu. To twoi rodzice, rodzeństwo, przyjaciele i dobrodzieje. To ci, którzy zawsze mają dla ciebie czas i nigdy nie zamknęli przed tobą drzwi swojego serca. Warto im podziękować i podarować tę sympatyczną książeczkę, która choć mała będzie wyrazem wielkiego uznania dla tych, którzy zawsze są blisko ciebie.

  11. 11. Mgnienia, Tomasz Olcha

    Kolekcja "Mgnienia" autorstwa Tomasza Olchy to głęboka i przejmująca podróż przez najdelikatniejsze aspekty ludzkiej egzystencji, zapisana w formie niezwykle wrażliwej poezji. Te wiersze zapraszają do refleksji nad kruchością życia, ulotnością każdej chwili i niezwykłą siłą międzyludzkich więzi, które nadają sens naszemu istnieniu. Jest to lektura dla każdego, kto poszukuje w literaturze nie tylko piękna słowa, ale i głębokiego, osobistego doświadczenia.Tomasz Olcha, z zawodu lekarz, wnosi do...

  12. 12. Muzyka dla martwych i zmartwychwstałych, Mort Walżyna

    Poezja Walżyny Mort to podróż w głąb ludzkiego doświadczenia, gdzie wrażliwość spotyka się z bolesną rzeczywistością. Książka "Muzyka dla martwych i zmartwychwstałych" to zbiór wierszy, które urzekają swoją głębią i precyzją, otwierając czytelnika na fundamentalne pytania dotyczące życia i przemocy. To dzieło, które w poruszający sposób dotyka kruchości ludzkiego istnienia i bada skutki imperialnej brutalności, dając głos tym, którzy często pozostają niesłyszani.Głos Walżyny Mort: poezja pełn...

  13. 13. tajanie, Michał Dziedzic

    Poezja ma niezwykłą moc ukazywania głębi ludzkich doświadczeń, a debiutancki tom "tajanie" Michała Dziedzica to świadectwo niezwykłej wrażliwości i odwagi. Ta książka zabiera czytelników w intymną podróż, która ma swój początek w krajobrazie katolickiej wsi i stopniowo prowadzi do odkrywania autentycznej tożsamości. To opowieść o uwalnianiu się od form, które ograniczały, i o poszukiwaniu własnego, niepowtarzalnego głosu w świecie, który często narzuca zbiorowy ton.Czym jest ten "lód", o któr...

  14. 14. Poezje wybrane, Elżbieta Musiał

    Zanurz się w magiczny świat słów i emocji, jaki oferują "Poezje wybrane" Elżbiety Musiał - zbiorze, który jest prawdziwą perłą współczesnej polskiej liryki. To nie jest zwykła książka z wierszami; to zaproszenie do głębokiej podróży w zakamarki ludzkiego doświadczenia, gdzie każda strofa rezonuje z najdelikatniejszymi strunami duszy. Przygotuj się na spotkanie z twórczością, która od lat zachwyca głębią i oryginalnością, zapraszając do refleksji nad tym, co w życiu najistotniejsze.Artystyczny...

  15. 15. Ostre bardo, Kazimierz Brakoniecki

    Poezja Kazimierza Brakonieckiego w tomie "Ostre bardo" to zaproszenie do podróży równie geograficznej, co głęboko osobistej. Ten znany poeta, wytrawny turysta rowerowy i koneser Warmii oraz Mazur, otwiera przed nami świat, gdzie historia splata się z teraźniejszością, a zewnętrzna eksploracja staje się kluczem do wewnętrznego poznania.Wyobraź sobie, że wędrujesz śladami minionych epok, a każde miasteczko, wieś czy zapomniany cmentarz staje się żywym świadkiem dziejów. Kazimierz Brakoniecki z ...

  16. 16. Wojna, Jarosław Jakubowski

    Powieść Wojna zaczyna się od zaskakującej sytuacji: oto w miasteczku jakich wiele w Polsce, w Ciemnej Dolinie, ni stąd, ni zowąd pojawiają się osobniki ubrane w stroje khaki i zaczynają bezprzykładną rzeź ludności cywilnej, przypominającą okrucieństwa popełniane przez Niemców w Warszawie czy Rosjan w Czeczenii. Telefony milczą, a zrozpaczeni mieszkańcy nie mogą dociec, co sprowadziło na ich miasto zielone ludziki, jako żywo przypominające te, które nie tak dawno zajmowały Krym dla Putina. Jak...

  17. 17. Bardzo długa zima, Jarosław Jakubowski

    O książceKażdemu, komu wydawałoby się, że tomem Bardzo długa zima Jarosław Jakubowski nawiązuje do klasyków, zalecałbym – raz jeszcze – skupiony powrót do tekstu książki. Cóż z tego, że zauroczeni zostajemy efektem dość precyzyjnej mozaiki, w której zdecydowanie na swoich miejscach odnajdują się kolejno: Różewicz (a właściwie to – bracia Różewiczowie), Barańczak, Miłosz, Celan, Eliot i im podobni – skoro całość skonstruowana została tak, by „umykać”...

  18. 18. Wiersze, Stanisław Barańczak

    Poezja Stanisława Barańczaka to wyjątkowa podróż przez złożone i często kontrowersyjne tematy, które poruszają istotne aspekty życia w Polsce Ludowej oraz w Ameryce. W zbiorze wierszy, który obejmuje zarówno debiutancki tom, jak i późniejsze utwory, autor z niezwykłą precyzją analizuje rzeczywistość, w której żył, wyrażając swoje obserwacje i refleksje na temat otaczającego go świata.Zróżnicowana tematyka wierszyWiersze Barańczaka odzwierciedlają jego nieustanną nieufność wobec rzeczywistości...

  19. 19. Z serca dziekuję. Perełka

    Sprawiasz, że wzrastam, że mogę się z Tobą wszystkim dzielić. Przynosisz nadzieję, gdy noc cierpienia zasłania. Ofiarujesz przyjaźń, która przetrwała już wiele. Kochasz, a kochając pomagasz mi bardziej się stawać prawdziwym człowiekiem. Obdarzasz uśmiechem, dzięki czemu ja też się uśmiecham. Dzielisz się sercem przepełnionym dobrocią. I za to wszystko, chcę Ci dziś podziękować!!!

  20. 20. Boska komedia

    Boska Komedia jest średniowiecznym poematem włoskiego poety Dantego Alighieri należącym do kanonu literatury światowej. Utwór przedstawia wizję pielgrzymki autora do zaświatów: Piekła, Czyśćca i Raju. Opowieść o wędrówce autora-bohatera po tamtym świecie jest w dziele Dantego punktem wyjścia do stworzenia genialnego obrazu swojej epoki, a równocześnie do syntezy dominującej w średniowieczu myśli filozoficznej i teologicznej. Między innymi, rysując przerażający obraz Piekła i poruszający ob...

Zobacz, dlaczego warto nam zaufać

taniaksiazka.pl

Doskonała komunikacja, perfekcyjne podejście do klienta, realizacja szybka i całkowicie zgodna z zamówieniem, do tego dobra cena, czyli całość na piątkę.

Anyszka

Polecam, polecam, polecam! Świetny wybór, książki w doskonałej cenie i co najważniejsze błyskawiczna realizacja zamówienia - dodaję do moich ulubionych sklepów.

magdape

Bardzo miła obsługa, szybko reagują na wiadomości pisane. Szybko rozwiązują problem i tłumaczą sytuację, oraz bardzo jasno i konkretnie piszą mail o każdej zmianie w zamówieniach.

Lenka

Kolejny raz robię zakupy w sklepie i jest super szybko, tanio i wygodnie. Aż żałuję, że nie mają innych propozycji, które mnie interesują. Gorąco polecam.

Beata

Transakcja przebiegła szybko i sprawnie. Książki super i wszystko porządnie zapakowane. Nie jest to na pewno moja ostatnia styczność ze sklepem. Polecam.

Agnieszka

Sklep godny polecenia, szybko zrealizował zamówienie. Dodatkowo otrzymałam rabat. Bardzo korzystna cena zamówionych książek. Łącznie z przesyłką wyszło taniej niż w księgarni stacj...

Zosia

Bardzo sprawnie zrealizowane zamówienie. Pomimo, że podano mi późniejszy termin dostarczenia przesyłki otrzymałam ją kilka dni wcześniej. Sklep cechuje solidność i profesjonalizm. ...

Joanna

Sklep bardzo fajny, pomocny i szybki. Realizacja zamówienia trwała kilka dni. Zamówienie doskonale zapakowane i nienaruszone.

Frau Sonne

Jestem zadowolona ze sklepu i przeprowadzonej transakcji. Duży wybór książek, dostawa zgodnie z podaną przez sprzedawcę datą, bardzo porządnie zapakowana. Polecam.

agnes352

Polecam sklep z czystym sumieniem. Kontakt bardzo dobry, ceny rewelacyjne, wybór książek ogromny. Na pewno wkrótce znów złożę zamówienie.

natka2817

Rewelacja!!! Zamówienie otrzymałam 5 dni od złożenia zamówienia, a mieszkam w Wielkiej Brytanii.

Adrianna

Pierwszy raz kupowałam książki przez internet i się nie rozczarowałam. Książki przyszły w oczekiwanym terminie, były dobrze zabezpieczone. Na pewno skorzystam jeszcze nie jeden raz...

Paula