Dom z butelek na pustyni Mojave, koń szybszy od najlepszego auta w całym miasteczku, śmierć od płonącego materaca, czosnek w butach, Austriak na arizońskiej autostradzie, jointy jak chińskie petardy, tajemnicze zniknięcie żony z pokoju numer 33, aktor, który nie lata.
Opowiadania Sama Sheparda, rozgrywające się w tej osobliwej scenografii, pełne zaskakujących zwrotów akcji, to kwintesencja amerykańskiej tradycji krótkich form prozatorskich. Autor dowodzi w nich niezwykłej umiejętności kondensacji frazy, wyczulonego słuchu literackiego i nieprzeciętnego dowcipu.
„Prując przez raj” to rzecz o upadku amerykańskiego snu, portrety mężczyzn w kryzysie tożsamości, a przede wszystkim zabawne – i zarazem przejmujące swoim czarnym humorem – opowieści o poczuciu osamotnienia mimo ludzi wokół.
O książce
W czasach, kiedy tak desperacko próbujemy zrozumieć Amerykę, Sam Shepard daje nam wgląd w jej najbardziej zagadkowe i zakazane rewiry, tajemne kręgi amerykańskiego czyśćca: pustkę, nudę, grozę bezludnych przestrzeni w miejscach, które czasem trudno znaleźć nawet na najdokładniejszych mapach Teksasu, Nowego Meksyku, Dakoty, Utah, Arizony… Hollywoodzki bon vivant, najwybitniejszy dramaturg swojego pokolenia, intelektualista, folkowy perkusista, kowboj w kapeluszu i kraciastej flaneli, ujeżdżający konie i grający na gitarze przy ognisku pośrodku niczego. Pisarz równie amerykański jak bohaterowie, których grywał. Minimalistyczny jak Carver. No i do tego jeszcze piszący swoje kawałki na maszynie Hermes 3000, co tylko dodaje mu punktów do charyzmy.
Michał Tabaczyński
O autorze
Sam Shepard – autor blisko sześćdziesięciu dramatów, z których jeden – „Buried Child” – w 1979 roku uhonorowano Nagrodą Pulitzera, zbiorów opowiadań i powieści. Jako aktor wystąpił w ponad sześćdziesięciu filmach i serialach. W 1984 roku zdobył nominację do Oscara za rolę drugoplanową w filmie „Pierwszy krok w kosmos”. Jego zbiór opowiadań „Wielki sen o niebie” znalazł się w finale Nagrody Literackiej imienia W.H. Smitha. W 2012 roku uzyskał tytuł doktora honoris causa na uniwersytecie Trinity College w Dublinie. Należał do Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury, która w 1992 roku nagrodziła go złotym medalem w dziedzinie dramatu. Zmarł w 2017 roku.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
Jakim stylem literackim posługuje się Sam Shepard w tym zbiorze?
Sam Shepard stosuje w swoich opowiadaniach technikę literackiego minimalizmu, opartą na skondensowanej frazie i precyzyjnym doborze słów. Autor mistrzowsko operuje czarnym humorem, tworząc przejmujące portrety ludzi w sytuacjach granicznych. Jego styl bywa porównywany do prozy Raymonda Carvera ze względu na surowość opisu i skupienie na istotnych detalach. Każdy tekst w zbiorze stanowi wyrazisty przykład nowoczesnej amerykańskiej nowelistyki, w której milczenie jest równie ważne jak wypowiedziane słowa.
Kim jest autor książki "Prując przez raj" i dlaczego warto poznać jego twórczość?
Sam Shepard to wybitny amerykański dramaturg, laureat Nagrody Pulitzera oraz ceniony aktor nominowany do Oscara za rolę w filmie "Pierwszy krok w kosmos". Jego dorobek literacki obejmuje blisko sześćdziesiąt dramatów oraz liczne zbiory opowiadań, które na stałe weszły do kanonu literatury pięknej. Twórca ten posiada unikalny dar łączenia intelektualnej głębi z surowym, kowbojskim autentyzmem. Lektura jego tekstów pozwala zrozumieć mroczne i zagadkowe aspekty amerykańskiej kultury oczami eksperta od ludzkiej psychiki.
W jakiej scenerii osadzone są historie opisane w tej książce?
Akcja opowiadań przenosi czytelnika w surowe rejony amerykańskiego Zachodu, obejmujące pustynię Mojave oraz bezdroża Arizony i Teksasu. Shepard wybiera na tło swoich historii miejsca zapomniane, takie jak przydrożne motele, zakurzone autostrady czy miasteczka widma. Ta specyficzna scenografia buduje atmosferę izolacji i egzystencjalnego niepokoju, która towarzyszy wszystkim bohaterom. Przestrzeń ta nie jest jedynie tłem, lecz aktywnym elementem wpływającym na decyzje i stan ducha opisywanych postaci.
Dla kogo książka "Prując przez raj" może okazać się zbyt trudnym wyborem?
Ta pozycja nie jest odpowiednia dla czytelników poszukujących lekkiej, optymistycznej lektury z wyraźnie zarysowanym, szczęśliwym zakończeniem. Autor skupia się na tematach trudnych, takich jak kryzys tożsamości, samotność oraz upadek ideałów, co wymaga od odbiorcy dużej dojrzałości emocjonalnej. Osoby preferujące szybką akcję i tradycyjnie prowadzoną fabułę mogą poczuć się znużone oszczędnym stylem oraz brakiem widowiskowych zwrotów akcji. Jest to literatura nastawiona na refleksję i analizę psychologiczną, a nie na dostarczanie prostej rozrywki.
Jakie główne motywy tematyczne porusza tytuł "Prując przez raj"?
Zbiór ten koncentruje się na dekonstrukcji amerykańskiego snu oraz ukazaniu mężczyzn zmagających się z wewnętrznym kryzysem. Shepard analizuje poczucie wyobcowania jednostki w świecie, który oferuje wolność, ale nie daje ukojenia ani poczucia przynależności. Motyw podróży i przemieszczania się służy tu jako metafora ucieczki przed samym sobą i niemożności znalezienia stałego punktu oparcia. Całość dopełnia gorzka refleksja nad kondycją współczesnego człowieka, podana w formie błyskotliwych i często absurdalnych anegdot.
