Książka „Nie tylko Vis: polskie pistolety i rewolwery 1918 – 2018” jest pionierskim na polskim rynku wydawniczym monograficznym opracowaniem historii i konstrukcji broni krótkiej konstruowanej, produkowanej i użytkowanej w Polsce w ciągu stulecia jej odzyskanej niepodległości – od realizacji w Szwajcarii patentu Chylewskiego uzyskanego jeszcze przed wybuchem Wielkiej Wojny, po najnowszy polski pistolet wojskowy PR-15, przyjmowany do uzbrojenia na przełomie lat 2017/2018.
Jest to pełna zwrotów akcji, afer i zaskakujących rozwiązań historia o tym, jak w Polsce międzywojennej, mimo trudności i kłód rzucanych pod nogi wytwórcom na każdym kroku, mimo ubóstwa, wojen celnych z sąsiadami i braku własnych tradycji w tym zakresie, na surowym korzeniu powstawał polski przemysł obronny – zarówno prywatny, jak i państwowy – i jak starał się on, w ciągłej walce wszystkich ze wszystkimi, zaspokoić potrzeby armii, policji i innych służb uzbrojonych w dziedzinie broni krótkiej, nierzadko zmuszony przy tym do zagrywek na pograniczu etyki, a czasem i poza jej głównym nurtem, by par fas et nefas służyć krajowi i jego potrzebom. Owoce tych wysiłków skonsumowali jednak niestety dopiero dwaj okupanci, którzy kolejno zniewolili Polskę na pół wieku.
W ich czasach przemysł obronny rozkwitł, choć za cenę realizacji celów sprzecznych z dążeniami narodu. Wciąż jednak to właśnie w nim i jego pracownikach trwała idea powrotu do pełnej niepodległości, z myślą o której realizowano obce cele, jednocześnie opanowując jednak umiejętności, które miały się przydać po jej odzyskaniu. W książce przedstawiono, po raz pierwszy w jednym miejscu i w takim zakresie, dorobek konstrukcyjny polskich ośrodków projektowych i fabryk broni w okresie PRL, przedstawiając główne postaci, centra naukowo-badawcze, wpływ zmiennych teorii i praktyki użytkowania broni krótkiej na jej rozwój, a także szczegóły budowy wielu modeli broni krótkiej, których dotąd poza wzmiankami nie analizowano w takim ujęciu i zakresie.
Powtórne odzyskanie suwerenności wcale nie zakończyło trosk rodzimego przemysłu obronnego, a wręcz przeciwnie, przyniosło gwałtowne i raptowne pogorszenie warunków działania, gdyż zakończyło priorytetowe traktowanie przez poprzednie władze i zmusiło do szukania alternatywnych źródeł finansowania działalności. Po raz pierwszy przemysł musiał się poważnie zastanowić nad możliwością produkcji broni nie wyłącznie dla wojska i organów państwowych, ale także cywilnego społeczeństwa – czego dotąd nigdy nie czynił i w czym większych sukcesów nie odniósł, głównie z powodu restrykcyjnego nastawienia organów bezpieczeństwa, nie potrafiących się wyzwolić z dotychczasowego modelu stosunków władza – obywatel.
Książka jest obficie ilustrowana kilkuset zarówno monochromatycznymi, jak kolorowymi zdjęciami i rysunkami zarówno samej broni, jak ilustracjami z epoki, pokazującymi omawiane modele w użytkowaniu. W powszechnej świadomości polska broń krótka sprowadza się do jednego, jedynego przedwojennego Visa wz. 35, o którym krąży wiele legend, częściowo rozwianych w książce. Rozdział o Visie nadal stanowi jej zasadniczą część, wypełniając niemal ćwierć objętości, ale jej zadaniem jest przedstawienie Polakom szerszego, bardziej pełnego obrazu – stąd „Nie tylko Vis” w tytule. Przyłączając się do grona sponsorów jej wydania, dajecie Państwo szansę rodakom na poznanie fragmentu dziejów Polski, do tej pory czekającego na godne ujęcie.
Jaki zakres czasowy historii polskiej broni krótkiej obejmuje książka "Polskie pistolety i rewolwery. Nie tylko VIS"?
Książka prezentuje stuletnią historię polskiej broni krótkiej, obejmującą lata od 1918 do 2018 roku. Jej narracja rozpoczyna się od opisu realizacji patentu Chylewskiego, uzyskanego jeszcze przed wybuchem Wielkiej Wojny. Następnie przechodzi przez cały okres niepodległości, aż do najnowszych konstrukcji, takich jak pistolet wojskowy PR-15, przyjęty do uzbrojenia na przełomie lat 2017/2018. Dzięki temu czytelnik zyskuje kompleksowy obraz ewolucji tej dziedziny przez całe stulecie.
Co sprawia, że książka "Nie tylko Vis" wyróżnia się na tle innych publikacji o polskiej broni krótkiej?
Publikacja jest pionierskim na polskim rynku wydawniczym monograficznym opracowaniem, które wykracza poza popularne ujęcie skupiające się wyłącznie na pistolecie Vis wz. 35. Przedstawia ona szerszy, pełniejszy obraz dorobku konstrukcyjnego polskich ośrodków projektowych i fabryk broni w różnych okresach. Analizuje również wpływ zmiennych teorii i praktyki użytkowania broni, a także szczegóły budowy wielu modeli, które dotąd nie były tak kompleksowo omawiane. To sprawia, że jest to unikalne źródło wiedzy.
Czy książka opisuje rozwój polskiego przemysłu obronnego w kontekście produkcji broni krótkiej?
Tak, książka wnikliwie przedstawia historię powstawania i rozwoju polskiego przemysłu obronnego, zarówno prywatnego, jak i państwowego. Opisuje, jak w międzywojennej Polsce, mimo licznych trudności, wojen celnych i braku własnych tradycji, budowano podstawy tej gałęzi przemysłu. Analizuje również jego funkcjonowanie w czasach PRL oraz wyzwania po ponownym odzyskaniu suwerenności, kiedy to przemysł musiał szukać alternatywnych źródeł finansowania. Daje to czytelnikowi głęboki wgląd w tło historyczno-gospodarcze.
Jakie rodzaje ilustracji znajdują się w książce "Polskie pistolety i rewolwery. Nie tylko VIS"?
Książka jest bardzo bogato ilustrowana, zawierając kilkaset zarówno monochromatycznych, jak i kolorowych zdjęć oraz rysunków. Ilustracje przedstawiają szczegółowo samą broń, ukazując jej konstrukcję i poszczególne elementy. Dodatkowo, w publikacji zamieszczono ilustracje z epoki, które pokazują omawiane modele w praktycznym użytkowaniu. Taki materiał wizualny znacząco wzbogaca treść, pomagając czytelnikowi w lepszym zrozumieniu opisywanych zagadnień i historii.
Czy książka porusza kwestię wyzwań i trudności, z jakimi borykał się polski przemysł zbrojeniowy?
Tak, książka bardzo szczegółowo analizuje wyzwania, z jakimi borykał się polski przemysł zbrojeniowy na przestrzeni stu lat. Opisuje trudności w okresie międzywojennym, takie jak ubóstwo czy wojny celne, które jednak nie przeszkodziły w tworzeniu podstaw przemysłu. Przedstawia także gwałtowne pogorszenie warunków działania po odzyskaniu suwerenności po 1989 roku, kiedy to przemysł musiał zmierzyć się z nowymi realiami rynkowymi i poszukiwaniem finansowania. To kompleksowe spojrzenie na dynamiczną i często trudną historię branży.
