Pani McGinty nie żyje. Herkules Poirot. Tom 28

Agatha Christie ma w swoim dorobku lepsze i gorsze książki. ,,Pani McGinty nie żyje" jest jedną z tej pierwszej kategorii.

Nadinspektor Spence prowadził śledztwo w sprawie zabójstwa pani McGinty. Oskarżony i skazany został człowiek, który wynajmował u niej mieszkanie. Motywem rzekomo były pieniądze, która zmarła trzymała pod podłogą. Spence nie był jednak do tego przekonany i poprosił Herkulesa Poirot o pomoc w dowiedzeniu prawdy.

Książka nie jest zbyt obszerna i tak jak kilka innych powieści Agathy Christie jest oparta na wierszyku znanym dzieciom z dzieciństwa. Czyta się naprawdę szybko i ze sporym zainteresowaniem. Tak naprawdę do końca sprawa pozostaje niejasna.

Kto zabił i dlaczego? Podejrzanych jest kilku, a tropy wciąż są mylone. Bardzo dobrze skonstruowana powieść kryminalna, w której Herkules Poirot znów sprawdza się znakomicie. Sporą rolą wykazuje się także autorka kryminałów, pani Oliver.

,,Pani McGinty nie żyje" to dość lekka powieść na wolny wieczór. Warto się z nią zapoznać, gdyż to jedna z ciekawszych i bardziej wciągających publikacji w dorobku autorki.

Czy skazany za morderstwo może być aż nadto winny? Czy dowody w sprawie mogą być aż tak obciążające, że wydają się być niemożliwe?

Gdy w małym miasteczku zostaje zamordowana zwykła, nudna, starsza kobieta podejrzenia od razu padają na jej lokatora, który nie cieszy się dobra opinią pośród mieszkańców. Gdy zapada wyrok policjant prowadzący tę sprawę zwraca się z prośbą do Herkulesa Poirot, gdyż cały czas wydaje mu się, że powieszony zostanie człowiek niewinny. Co takiego spotkało Panią McGinty? Czy należy baczniej przyjrzeć się ofierze czy domniemanemu sprawcy? To prawdziwa łamigłówka, z którą poradzić mogą sobie tylko szare komórki małego Belga.

„Pani McGinty nie żyje” to książka od której ciężko będzie się oderwać. Ukazuje ona cały wachlarz ludzkich charakterów oraz małych i dużych kłamstewek. Sekret przyćmi sekret, a dojście do prawdy będzie nie lada sztuką. Czytelnik zmuszony zostanie skupić się na niuansach- one tutaj będą kluczowe. Bawiłam się fantastycznie i Wam również tego życzę!

„Pani McGinty nie żyje! Umarła? A jak? O, właśnie tak!”

Po kilku miesiącach pojawia się druga powieść w jubileuszowym, luksusowym wydaniu dzieł królowej kryminału. Być może zakocham się do tego stopnia w tych okładkach (projekt Natalii Twardy), że będę chciała mieć całą kolekcję (o matko! To mnie zrujnuje!). Możecie mi wierzyć, jest naprawdę wyjątkowa i piękna. Będzie stanowiła ozdobę każdej domowej biblioteczki.

Kryminały Agathy Christie są charakterystyczne i dla niej rozpoznawalne. Nie da się pomylić jej stylu z innym autorem. W tej powieści Herkulesa Poirota odwiedza nadinspektor Spence, który ma wątpliwości w sprawie oskarżonego o morderstwo Jamesa Bentleya. Bentley został skazany na śmierć za zabicie pani McGuinty, której był lokatorem. Starzejący się Poirot postanawia pomóc przyjacielowi. Rozpoczyna wnikliwe śledztwo, a pomaga mu pisarka specjalizująca się w pisaniu kryminałów Ariadna Oliver. Czy i tym razem dochodzenie zakończy się sukcesem? Zdradzę, że każde z nich jest przekonane o winie innej osoby, a policja podejrzewa jeszcze kogoś innego. Zapowiada się interesująco.

Jak zwykle podczas lektury kryminału spod pióra Christie spędziłam bardzo miło czas, tylko szkoda, że tak krótko to trwało. Uwielbiam twórczość królowej a jeszcze bardziej postać małego Belga z rewelacyjnie działającymi szarymi komórkami. Wiem, że zdania na temat Poirota są podzielone. Wielu czytelników uważa go za bufona i człowieka, z którym nie da się współżyć. Jednak ja sądzę, że był wyjątkowy i dobro człowieka było dla niego najważniejsze. Miał swoje dziwactwa, wielbił symetrię i porządek. Był wrażliwy na krzywdę i niesprawiedliwość.

Wracając do książki Pani McGinty nie żyje. Nie jest to całkiem typowy kryminał Agathy. Odrobinę odbiega od pewnych schematów zastosowanych we wcześniejszych powieściach. I zdradzę wam, że zakończenie dla niektórych osób tez może okazać się bardo zaskakujące. Szczerze mówiąc, to mimo iż przeczytałam w swoim życiu naprawdę sporo powieści kryminalnych i chyba wszystko Christie, to miałam problem z wytypowaniem sprawcy. Jestem ciekawa jak wy sobie poradzicie.

Dla tych, którzy lubią sprawdzić jak wygląda ekranizacja książki odsyłam do filmu o tym samym tytule z 2008 roku z genialnym Davidem Suchetem w roli Herkulesa Poirota. Film jest świetny i rewelacyjnie oddaje fabułę książki.

Nie trzeba być ani bardzo wnikliwym czytelnikiem, ani detektywem, aby zauważyć, że twórczość Agathy to również (a może przede wszystkim) przekrój różnych charakterów osób, często z zamkniętego środowiska, albo społeczności. W tej powieści mamy małą społeczność Broadhinny, gdzie doszło do tragedii. Jeżeli sądzicie, że lepiej jest gdy wszyscy się znają, to jesteście w błędzie.

Podsumowując powinnam napisać tylko jedno słowo – polecam. Ale będzie troszkę więcej. Może nie jestem obiektywna, bo ogromnie lubię twórczość Agathy Christie, ale zawsze, nawet obudzona o jakiejś nieludzkiej porze powiem, że jest ona jedną z moich ulubionych pisarek. Jeśli jeszcze nie czytaliście nic królowej kryminału, to macie dwa powody. Jeden – bo to świetna powieść. Drugi – bo to naprawdę wyjątkowe wydanie.

A poza tym sprawdźcie czy zgadniecie przed Poirotem, kto jest winny.

Zbrodnia wśród bardzo miłych ludzi

W Broadhinny mieszkają bardzo mili ludzie – a jednak dochodzi tam do zbrodni. Ktoś zabił panią McGinty. Jej sublokatora osądzono i skazano na śmierć – tylko czy naprawdę jest winny? Miejscowy komisarz ma wątpliwości i prosi o pomoc Herculesa Poirota.

Agatha Christie jest autorką tak zwanych „longsellerów”. Jej książki, choć są obecne na rynku od prawie stu lat (a niektóre od ponad wieku), wciąż cieszą się ogromną popularnością (nic dziwnego, że królują na listach bestsellerów popularnych księgarni internetowych). Wydawnictwo Dolnośląskie proponuje czytelnikom nową kolekcję dzieł Królowej Kryminałów. Jednym z ostatnio wydanych tomów jest powieść Pani McGinty nie żyje.

„Pani McGinty nie żyje! Umarła! A jak?

Klęcząc na kolanie, o właśnie tak”

Powojenna Anglia. Mieszkańcy Broadhinny, małej i niczym niewyróżniającej się angielskiej miejscowości, byli zszokowani, kiedy brutalnie zamordowano Abigail McGinty - może wścibską, ale w gruncie rzeczy nieszkodliwą starszą panią, która w ostatnich latach sprzątała w cudzych domach. Lokator denatki, antypatyczny James Bentley, szybko został oskarżony o dokonanie tej zbrodni i skazany. Jednak komisarz Spence ma wątpliwości co do jego winy - prosi więc niezrównanego Herculesa Poirota o pomoc. Genialny mały Belg podejmuje się prywatnego śledztwa i ujawnia nowe, zaskakujące szczegóły związane z pewnym artykułem prasowym. Wkrótce wina Bentleya przestaje być oczywista, a prawdziwy morderca uderza raz jeszcze. Ci, którzy twierdzą, że mieszkańcy Broadhinny to „wszyscy bardzo mili ludzie”, będą musieli zweryfikować swoje przekonanie…

Agatha Christie pozostaje niekwestionowaną Królową Kryminałów. Zawikłana intryga w Pani McGinty nie żyje poprowadzona została wyśmienicie, pełno tu mylnych tropów i zaskakujących zwrotów akcji. Napięcie narasta, a finał jak zwykle zaskakuje. Poza tym to książka sprawnie napisana – ze świetnie poprowadzoną narracją, wartkimi dialogami, dobrze zbudowanymi scenami. Dużo miejsca Christie poświęca postaciom i kreuje je bardzo ciekawie. Wydaje się, że James Bentley, osobnik mocno aspołeczny wcale nie chce być uniewinniony, nie ma w sobie woli życia (stwierdza gorzko, że „Życie jest bardzo okrutne. (…) Bardzo niesprawiedliwe. Niektórzy ludzie nigdy nie zaznają szczęścia”). Jest w nim coś z Normana Batesa z Psychozy Roberta Blocha (zekranizowanej później przez Alfreda Hitchcocka). Świetnie wypada zahukana przez despotyczną matkę (i to wcale nie tak chorą jak utrzymuje) Deirdre Henderson czy nerwowa żona doktora - Sheelagh Rendell. Uwagę zwraca też Maureen Summerhayes, osoba nieporadna i sympatyczna zarazem. Wiele lat spędziła w Indiach w otoczeniu wyręczającej ją ze wszystkim służby, więc po powrocie do Anglii nie umie się odnaleźć w prowadzeniu domu. Pobyt Poirota u Summerheyesów przydaje tej skądinąd mrocznej powieści sporo humoru. Biedny detektyw narzeka:

„Ja również muszę wiele znieść – rzekł Poirot. – Brakuje mi słów, żeby opisać to, co gotuje Maureen Summerhayes. To nie jest jedzenie. A przeciągi, zimny wiatr, wymiotujące koty, psia sierść, połamane nogi u krzeseł, to okropne, okropne łóżko, w którym śpię – przymknął oczy, rozpamiętując swoje cierpienie – letnia woda w łazience, dziury w wykładzinie na schodach i kawa – nie ma słów, żeby opisać płyn, który podają jako kawę. To zniewaga dla żołądka.

- O mój Boże – rzekła pani Oliver. – Ale wie pan, ona jest wyjątkowo miła.

- Pani Summerhayes? Jest czarująca, nadzwyczaj czarująca. Tym gorzej”.

Poirot musi ponadto znosić fakt, że mało kto w Broadhinny go zna. Jego gospodyni bierze go za fryzjera, Francuza, a słynne nazwisko kojarzy jej się z marynatą. Maureen ma też specyficzny stosunek do śmierci pani McGinty, która u niej pracowała:

„- Czy życie pani McGinty było bezbarwne?

- Koszmarne, jak przypuszczam – odparła pani Summerhayes wymijająco. – Zawsze na kolanach, szorując podłogę. No i stosy naczyń w zlewie u obcych ludzi do umycia co rano. Gdybym musiała codziennie znosić coś takiego, pewnie z ulgą dałabym się zamordować. Naprawdę.”

Kapitalnie wypada też wątek pisarski. Agatha Christie często podchodziła do tych spraw z dystansem. W tym tomie Ariadna Oliver musi się posiłkować z nadgorliwym artystą, który chce uczynić wykreowanego przez nią detektywa bohaterem sztuki teatralnej – a jednak jego Sven Hjerson nie ma z oryginałem nic wspólnego. Ariadna Oliver pozwala sobie na tyradę, którą Agatha Christie mogłaby wygłosić, narzekając na Poirota:

„- Skąd mam wiedzieć, dlaczego wymyśliłam tego odrażającego człowieka? Chyba zwariowałam! Dlaczego jest Finem, skoro nie mam pojęcia o Finlandii? Dlaczego wegetarianin? Skąd te wszystkie jego idiotyczne dziwactwa? Tak się po prostu stało. Zrobisz coś, ludziom się to podoba, więc ciągniesz dalej – i zanim się zorientujesz Sven Hjerson przyczepia się do ciebie na resztę życia. a ludzie piszą i mówią, że na pewno go uwielbiam. Uwielbiam? Gdybym napotkała na swojej drodze tego kościstego, tyczkowatego, roślinożernego Fina, popełniłabym lepsze morderstwo niż wszystkie, które wymyśliłam.”

Warto również zwrócić też uwagę na tło tej powieści. W powojennej Anglii panują kryzys i bieda. Powracający z Indii nieporadni Summerheysowie żyją z wynajmu pokojów w swym rozlatującym się domu. Po wojnie nie sposób też znaleźć dobrych służących, zwykle jest się skazanym na cudzoziemców, do których ci rzekomo przyzwoici mieszkańcy Broadhinny podchodzą z dużą nieufnością. Nieco łaskawiej, choć też podejrzliwie, traktują przyjezdnych, którzy osiedlili się w miasteczku po wojnie - wszak nie można mieć pewności, czy naprawdę są tymi, za których się podają. Wojenna zawierucha sprawiła, że stosunkowo łatwo było zmienić tożsamość i zacząć nowy rozdział życia zupełnie gdzieś indziej. Jeśli chodzi o wątek kryminalny - w tej powieści Agatha Christie inspirowała się po części wstrząsającą sprawą doktora Crippena.

Pani McGinty nie żyje to rzecz jasna kryminał. Natomiast dziś można z powodzeniem czytać tę książkę równie dobrze jako zajmującą powieść obyczajową. Powieść o tajemnicach, które skrywają przyzwoici ludzie. Groźba przed ujawnieniem nierzadko prowadzi do zbrodni. Jak to ujął Poirot? „W Broadhinny mieszkają bardzo mili ludzie. (…) A mili ludzie chcą pozostać mili”. W tych niewinnych z pozoru słowach pobrzmiewa prawdziwa groza.

Pani McGinty nie żyje Agathy Christie przeczytałem dzięki uprzejmości księgarni Tania Książka.

Po „Zagadce Błękitnego Ekspresu” z 1928 roku, „Morderstwie na polu golfowym” z 1923 roku i „Rendez-vous ze śmiercią” wydanego w oryginale w 1938 roku, przyszedł czas na „Pani McGinty nie żyje”. Powieść Agathy Christie, która po raz pierwszy ujrzała światło dzienne w 1952 roku, a więc po trzydziestu dwóch latach od wydania pierwszej serii cyklu z Herkulesem Poirot. Dzięki @Wydawnictwo Dolnośląskie otrzymałam ten piękny egzemplarz kryminału debiutującego w tym wydaniu w dniu 24 sierpnia br. w ramach Jubileuszowej Kolekcji Agathy Christie. Książka ma swój urok. A treść jak zwykle gwarantuje skomplikowaną zagwozdkę kryminalną, którą potrafi tylko rozstrzygnąć najlepszy detektyw wszech czasów.

Herkules Poirot mimo, że od pierwszej części, ciągle jest emerytowanym sławnym, belgijskim detektywem, rozwiązał już prawie trzydzieści kolejnych trudnych zagadek kryminalnych. Jego ego, jak sam mówi o sobie wzrasta i jest bardziej wymagające.

„Jestem Herkules Poirot, wielki, wyjątkowy Herkules Poirot…” -„Pani McGinty nie żyje” Agatha Christie.

„Lecz w rzeczy samej komuś o moich talentach niezbędny jest podziw dla siebie samego – a do tego konieczny jest impuls z zewnątrz. Nie potrafię, naprawdę nie potrafię siedzieć cały dzień w fotelu, rozmyślając, jak bardzo jestem godny podziwu. Konieczny jest tu czynnik ludzki. Konieczny jest – jak to się teraz mówi – admirator.” -„Pani McGinty nie żyje” Agatha Christie.

I ten niski, zadufany w sobie człowieczek, o przeogromnym własnym ego kwestionuje wyrok, który zapadł w niezawisłym angielskim sądzie, w obecności ławy przysięgłych w sprawie Pani McGinty. Nic nie znaczącej sprzątaczki, która straciła życie i również schowane pod podłogą dwieście funtów oszczędności. Mimo winy Jamesa Bentleya, jej lokatora Poirot wie, że w tym przypadku osoba ofiary jest mniej ważna, niż postać mordercy. Bentley od razu zostaje wyłączony z grona podejrzanych. Tylko gdzie szukać prawdziwego zabójcy? Jak go szukać wśród zacnych i przyzwoitych mieszkańców Broadhinny?

Ego Poirota rośnie z każdym odcinkiem cyklu😊. W tym tomie przerosło moje oczekiwanie. Zacnym spostrzeżeniem jest uwaga Poirota przesłuchującego młodą kobietę: „Rozczarowany zauważył, że jego nazwisko nie zrobiło na niej wrażenia. Pomyślał, że młodemu pokoleniu zdecydowanie brakuje wiedzy na temat wybitnych postaci.” Mnie te uwagi – wyrażane na swój temat przez sławnego detektywa – nie drażnią, nie męczą. Wręcz przeciwnie z każdym przeczytanym tomem bardziej mnie śmieszą i bawią, szczególnie w kontekście sytuacji, w których zostają rzucone.

Bardzo spodobała mi się postać ambitnej autorki kryminałów, Pani Oliver. Świetnie też została zagrana w serii z Davidem Suchetem w roli Poirota😉. Była moją ulubioną bohaterką. Jej uwagi, lekkomyślny stosunek do teorii i zachowania Poirota są sprytną przeciwwagą dla jego osoby. Ona twierdzi, że „Gdyby to kobieta była szefem Scotland Yardu…” i sugeruje, że sprawa zostałaby ponownie rzetelnie rozwikłana. On zaś uważa; „Dobra żona dbająca o dom, zadająca sobie trud, żeby gotować dla męża. Pochwała to”. Ona się wyzwoliła spod męskiego jarzma będąc autorką poczytnych kryminałów i całkowicie samodzielną finansowo – czyżby pierwowzorem była Christie? On hołduje starym podziałom obowiązków hołubiąc pokorne, usłużne swym mężom i dzieciom kobiety. Każdy ciągle w swoją stronę, a spotkanie tych dwóch światów zawsze wypada ciekawie.

O dziwo Poirot w „Pani McGinty nie żyje” potrafi nawet kłamać i robi to z „kamienną twarzą”. Jego cechy zmieniają się wraz z upływem lat i upływem wieku, w którym Christie pisała historie o nim. Kilkadziesiąt lat z jednym bohaterem musiało odcisnąć na niej piętno. Nudziła się zapewne jego postać i jej, i po trochę czytelnikom. Pewnie dlatego od czasu do czasu dodawała do niej nieco nowości, mniejszej przewidywalności i bardzo jaskrawych cech. Dobrze to wyszło Poirotowi. Zdaje się być w tym tomie bardziej ludzki, bardziej omylny, mniej fikcyjny.

A sama kryminalna intryga? Ciekawa. Jedna z najciekawszych. Idealnie wkomponowała się w kobiecy świat, w którym stare urazy i straty nigdy nie wyparowują same w powietrze. Gdzie stare krzywdy muszą być, nawet po kilkudziesięciu latach, zadośćuczynione.

Która z nich to zrobiła? Czy Eva Kane? Czy Janice Courtland? A może mała Lily Gamboll lub „niczego nieświadoma żona mordercy” Vera Blake? Im więcej podejrzanych kobiet, tym lepiej. Im więcej pytań, tym klasyczny kryminał staje się bardziej interesujący. Zachęcam Was do intelektualnej pracy przy wykorzystaniu Waszych szarych komórek. Udanej lektury w poszukiwaniu prawdziwego zbrodniarza😊.