Ostatnie takie lato. Wielkie Litery

"Ostatnie takie lato" Niny Zawadzkiej zabierze Was w podróż w czasie do międzywojennego obszaru dzisiejszych Mazur i Pomorza. Zabierze w okolice Mrągowa, by ukazać tajemnice, których bezmiar skrywają mazurskie jeziora i lasy, które w swoim czasie wchłonęły krew wielu, będąc niemym świadkiem wydarzeń, o których dziś nie chce się pamiętać. Staniecie na gruzowiskach spowodowanych wojną, by cofnąć się w czasie do tylko co odradzającej się niepodległej Polski.

Nim to wszystko jednak legnie ponownie w gruzach wróćmy do tego ostatniego lata, otulonego piekną miłością. Ostatniego takiego lata, które zmieniło wszystko. Lata 1919, kiedy między Olafem a Tamarą budzi się to najpiękniejsze uczucie, zakończone nagle wyjazdem Olafa i konsekwencjami, które Tamara długo będzie skrywać przed całym światem, a doprowadzi także do jej wyjazdu z ukochanych stron.

Mimo że głównym wątkiem jest historia Tamary, nieszczęśliwej miłości, która okupiona niezgodą rodzin i brakiem przychylności ze względu różnic statusu społecznego i przynależności narodowej, musiała skończyć się nieszczęśliwie, to "Ostatnie takie lato" Niny Zawadzkiej wydaje się opowieścią o Prusach Wschodnich, jej terenach i mieszkańcach, o Mazurach, którzy w zależności skąd wiała chorągiewka, traktowani byli to jak Polacy, to jak Niemcy, ciągle będąc gdzieś pośrodku.

Często po lekturze książek Niny Zawadzkiej miałam załamane serce. Tym razem tego nie odczułam. Choć bolały mnie decyzje bohaterów, które poprowadziły ich taką, a nie inną ścieżką, to mam wrażenie, że ten piękny, romantyczny wątek ustąpił miejsca tłu wydarzeń i innemu przekazowi. Bardzo ciekawiła mnie historia rejonu z którego okolic pochodzę. Choć nie zachwyciła mnie ta książka, tak jak miało to miejsce w przypadku poprzednich historii to serdecznie Wam ja polecam, zdecydowanie warto się w nią zagłębić.

Czytaliście ostatnio jakąś książkę, która doprowadziła Was do wzruszenia?

Ja tak miałam z "Ostatnie takie lato" @zawadzka . Całkiem szczerze mogę Wam wyznać, że czytając losy bohaterów na zmianę odczuwałam gęsią skórkę i łzy w oczach.

Życie Tamary było...smutne. Przez większość życia była zmuszona do życia, którego nie chciała. Do życia z kimś kogo nie kochała. Do mieszkania tam gdzie nie czuła pełni szczęścia. To wszystko przez jedno lato. Lato, podczas którego poznała co to miłość, czuła wielkie szczęście i nadzieję na przyszłość.

Los nie był jej przychylny, więc wiele złego spotkało ją w trakcie życia. Wojna, związane z nią okropności, utrata bliskich i on. A raczej jego brak. Wiele lat musiało upłynąć by Tamara mogła odzyskać dwóch mężczyzn swojego życia. Czy popłakałam się jak dziecko czytając o ich spotkaniu? Być może.

Niech pierwszy rzuci chusteczkami ten, który nie płacze przy spotkaniach po wieloletnich rozłąkach 🤧

Pani Nina wykonała kawał dobrej roboty. Pokazała nam nastroje panujące na terenach gdzie Polacy mieszkali razem z Niemcami, świetnie wykreowała postacie i realistycznie opisała świat, który spowity był wojną.

Lubiliście historię w szkole? Ja męczyłam się z nią okropnie. Na swej edukacyjnej drodze nie trafiłam na żaden bodziec, czynnik wzbudzający moje zainteresowanie tym przedmiotem, więc moja nauka ograniczała się do metody zzz. Naszła mnie jednak refleksja, że gdyby ktoś uczył mnie historii w taki sposób, w jaki @nina_zawadzka opowiada o niej w przedstawionej książce, mogłaby stać się jednym z moich ulubionych przedmiotów.

"Ostatnie takie lato" to przede wszystkim powieść przepełniona uczuciami w bardzo skomplikowanym wydaniu. Miłość w czasie wojny, pod wpływami dwóch bezwzględnych okupantów wydaje się czymś nierealnym. Mimo nieustannego strachu, brutalności, obcowania ze śmiercią, to właśnie miłość staje się motywacją do przetrwania.

Całkowicie ujęła mnie niezachwiana wiara Tamary w szczere intencje i ludzkie dobro, bez względu na pochodzenie, narodowość, bez uprzedzeń, ale i ostrożności. Czy jednak w obliczu wojny ta wiara nie staje się naiwnością? Tak wiele w niej znalazłam własnych cech...

To już kolejna książka, w której spotykam się z niezwykle interesującą tematyką sytuacji Mazurów przed i podczas II wojny światowej.

Lektura nie tylko poruszająca, ale przede wszystkim rozwijająca postrzeganie kwestii patriotycznych, narodowościowych i zmuszająca do refleksji nad ideologiczną wrogością ludzi wobec siebie.

Gorąco polecam!

Szósta już powieść Niny Zawadzkiej to idealna propozycja nie tylko na lekturę. To również doskonała historia, którą warto by było zekranizować. Te emocje, które towarzyszą w poznawaniu losów Tamary Mathuszewskiej, trafiają do naszego czytelniczego serca, sprawiając, że nieraz zadrga ono w przypływie wrażeń, na które nie można narzekać podczas czytania książki „Ostatnie takie lato”. Książki, na kartach której poznajemy poruszającą historię miłości. Miłości, której przyszło zmierzyć się z wojenną zawieruchą, nienawiścią oraz uprzedzeniami wynikającymi z pochodzenia głównej bohaterki.

Pragnę dodać, że Nina Zawadzka, tak jak w każdej swej książce, tak i w tej zachwyciła mnie pięknym literackim stylem, w który ubrała tę historię. Język ten w pełni przemówił do mojej emocjonalnej natury, tworząc w mym umyśle obrazy z życia Tamary, jej historii, która poruszyła najczulsze struny moich emocji. Historia ta ukazana jest dwutorowo. Poznajemy losy Tamary z roku 1919 oraz 1946.

Po zakończeniu wojny w 1946 roku Tamara wraca w rodzinne strony. W jej domu schroniła się dziewczyna, której kiedyś nie zdołała ochronić. Teraz staje oko w oko z przeszłością, z wydarzeniami z 1919 roku. Wówczas na swej życiowej drodze spotkała wielką miłość. Niestety związek z Olafem, pomimo wielkiego uczucia miłości nie przetrwał wojennych zawirowań, uprzedzeń oraz problemów dyktowanych statusem społecznym. Życie Tamary nie było usłane różami. W 1946 roku w Sorkwitach nie jest mile widzianą osobą. Wojenne zawirowania, uprzedzenia względem Mazurów odbijają się na życiu bohaterki.

Nie ukrywam, że lektura książki „Ostatnie takie lato” skłania nas do refleksji. Uświadamia nam nie tylko, jak wielką moc ma miłość, lecz również to, jak bardzo uprzedzenia oraz patrzenie na człowieka poprzez jego status są krzywdzące, niesprawiedliwe.

Nina Zawadzka swą pisarską wrażliwością przelała tę historię na papier w jakże wyjątkowym stylu. Jego wyjątkowość wyraża się realizmem, autentycznością. Czytając tę powieść, odnosiłem wrażeniem, że autorka ukazuje nam prawdziwą historię.

„Ostatnie takie lato” to szósta książka Niny Zawadzkiej. I mam ogromną nadzieję, że nie ostatnia, ponieważ takie powieści są wartością w polskiej literaturze. Wartością, którą warto docenić. Czyt-NIK to właśnie czyni, umieszczając tę książkę na półce NIK – Najlepszych Interesujących Książek, zaraz obok wcześniejszych tytułów Niny Zawadzkiej – „Dziewczyna lotnika”, „Miłość w czasach wojny”, „Na wschód od Breslau”, „Skandalistki”, „Zrabowane nadzieje”.

Nina Zawadzka po raz kolejny napisała książkę, której akcja osadzona jest w realiach jakie panowały w pierwszej połowie XX wieku. Były to czasy gdy Polska dopiero co odzyskała niepodległość. I autorka wspaniale oddała tutaj nastroje ludzi jakie wtedy panowały.

„Ostatnie takie lato” to kolejna książka Niny Zawadzkiej, która wciągnęła mnie od pierwszych stron. Jestem pod wielkim wrażeniem stylu jakim pisze autorka. Jest on lekki a przy tym bogaty w detale. Pani Nina zadbała o każdy szczegół opisywanej historii. Dzięki czemu dostarcza ona wielu emocji i nie pozwoliła się odłożyć ani na chwilę.

Książka posiada dwie linie czasowe. Obie to czasy trudne dla naszego kraju. Wojny i wiele zmian. A wśród tej zawieruchy rodzi się miłość. Miłość, która nie powinna mieć miejsca.

Jest trok 1919. Polska dopiero co odzyskała Niepodległość. Tamara chociaż jest Polką od lat mieszka w Prusach Wschodnich. To tam poznała Olafa. Rodzina chłopaka była przeciwna związkowi syna z Tamarą. Gdy wyjechał wzięła ślub z Hugo. Czy go kochała? Czy była szczęśliwa w tym związku?

Rok 1946 to pierwszy rok po zakończeniu II Wojny Światowej. Tamara ma syna, dla którego zrobi wiele. Czasy tuż powojenne były ciężkim okresem nie tylko ze względu na biedę, ale ze względu na to co robili Sowieci. Napadają na domostwa i gwałcą niewinne kobiety. Gdy Tamara dociera do swojego rodzinnego domu widzi dziewczynę, w której rozpoznaje kogoś komu nie zdołała pomóc przed laty. By jednak teraz jej pomóc musi najpierw wyleczyć się z zakazanej miłości, która od 1919 roku włada jej sercem. Czy przeszłość do niej powróci? I czy miłość sprzed lat stanie się ponowie powodem jej klęski? Przekonacie się sami.

Książka potrafi wzruszyć. W piękny sposób ukazuje młodzieńczą miłość, która pomimo przeciwności losu była coraz silniejsza. Autorka pokazuje nam jak to uczcie zmieniło się pod wpływem kolejnych wydarzeń.

Widać w tej książce, że Nina Zawadzka włożyła dużo pracy w poznanie historii Mazurów, którzy po wojnie znaleźli się pomiędzy młotem a kowadłem. Polacy uznawali ich za zdrajców, a Niemcy za wrogów. Bardzo lubię poznawać los ludzi, o których tak mało się mówi.

Jeśli lubicie powieści, których akcja dzieje się w pierwszej połowie XX wieku to bardzo polecam „Ostatnie takie lato”.

Nina Zawadzka w najnowszej powieści „Ostatnie takie lato” pisze o losach rdzennych mieszkańców Mazur z okrucieństwem wojny, ale i wielką miłością w tle.

Pierwsze spotkanie z jej twórczością okrasiłam łzami. I już wiem, że nie tylko muszę nadrobić wcześniejsze jej powieści, ale i po każdą kolejną sięgnę z oczekiwaniem emocjonującej, poruszającej i pięknej historii. Historii jak ta, w której miłość trwa niezmieniona, podobnie jak "Bałtyk, który był świadkiem tych wszystkich okrucieństw, a który nadal szumiał jak dawniej".

Autorka stworzyła opowieść, nad którą nie sposób nie zapłakać łzami wzruszenia i żalu. Ukazując rozdarcie rdzennych Mazurów, niechęć i represje doświadczane zarówno ze strony Niemców, jak i Polaków. Losami Tamary wchodzącej w dorosłość wraz z odzyskaniem przez Polskę niepodległości po pierwszej wojnie światowej kreśli ich niepewną sytuację przez kolejnych trzydzieści lat składających się na okres przedwojenny, brutalność wojny i okrucieństwo czasu powojennego.

I choć dużo w tej opowieści ludzkich tragedii tych osobistych i na zatrważająco szeroką skalę, trudnych wyborów, czasem ich braku, nagromadzonej nienawiści, zacietrzewienia, bólu i straty, to dzięki Tamarze, która próbuje w każdym i we wszystkim widzieć dobro i my widzimy, że nie wszystko da się określić jako czarne lub białe.

Jej barki przygniata jednak ciężar wyrzutów sumienia w związku z wyborami, których dokonuje z miłości do mężczyzny, później do syna, by przetrwać. Czy czas przyniesie ukojenie i pozwoli odzyskać jej tych, których utraciła? Czy odnajdzie swoje bezpieczne miejsce na ziemi?

Autorka stworzyła historię, którą chłonęłam całym sercem, odczuwając emocje jej bohaterów i angażując się w ich trudne losy. Ukazała skomplikowaną sytuację ludzi, którzy chcieli po prostu żyć w spokoju, w zgodzie z sąsiadami, ale historia wyrzuciła ich na margines skazując na zatracenie.

Barwne opisy pozwalają przenieść się w rejon Prus Wschodnich i na Pomorze w tych niepewnych czasach, a spojrzenie na wydarzenia z różnych perspektyw, choć najczęściej kobiety o polskich korzeniach, ale nie polskim obywatelstwie, daje szeroki obraz ówczesnej sytuacji społecznej i politycznej. Sytuacji, która odciska piętno na życiu jednostek i narodów.

Ogromna wartość tej powieści pod względem literackim i historycznym jest niezaprzeczalna. Zachwycił mnie zarówno piękny i dopracowany w każdym detalu styl autorki, jak i doceniam ogrom pracy, jaki włożyła w wierne oddanie realiów historycznych. To powieść, w której nie brakuje melancholii, ale nadzieja skrzy się niczym wschodzące nad Bałtykiem słońce. Tak, jak lubię.