Odyseja kosmiczna 2001

Odkąd Dom Wydawniczy Rebis zaczął wydawać serię pod tytułem „Wehikuł czasu” to poznałam wiele klasyków sci-fi. Polubiłam czytać książki napisane kilkadziesiąt lat temu. Ciekawymi dla mnie okazały się być w szczególności te, które przedstawiają wizję świata obecnego albo już nawet przeszłego. Interesująca jest możliwość porównania wyobrażenia autorów z tym jak świat naprawdę się rozwinął. Przykładem takiej książki jest „Odyseja kosmiczna 2001”, którą miałam okazję niedawno przeczytać.

Od lat słyszałam o filmie i książce „Odyseja kosmiczna 2001”, ale nie miałam okazji poznać się z tą historią. Kiedy miałam już w rękach książkę Clarke’a to dowiedziałam się, że to pierwsza część serii. Moje zainteresowanie wzrosło. Po rozpoczęciu czytania bardzo szybko przekonałam się, że tę książkę przyjemnie się czyta. Bardzo szybko leciałam przez kolejne rozdziały. Historia mnie ciekawiła i z chęcią poznawałam kolejne wydarzenia. Książka została podzielona na trzy części. Jednak najdłużej skupia się właśnie na roku 2001 i podróży astronautów w kierunku Saturna podczas której dzieją się różne, nieoczekiwane wydarzenia.

Jestem zadowolona, że w końcu poznałam historię stworzoną przez Arthura Clarke’a. Po skończonej książce „Odyseja kosmiczna 2001” mam ochotę na poznanie kolejnych części oraz filmowej wersji. Lubię czytać książki science fiction, które czyta mi się bezproblemowo, jestem w stanie wszystko zrozumieć bez większego skupienia się, a autor potrafi mnie zaciekawić swoimi pomysłami, wyobrażeniami, a książka Clarke’a właśnie taka jest. Jestem pewna, że to nie było moje ostatnie spotkanie z twórczością Clarke’a. Już niedługo będę czytać „Odyseję kosmiczną 2010”.

PopKulturowy Kociołek:

Powieść można podzielić na dwie różne części dziejące się w zupełnie innym okresie. Na początek autor przedstawia czytelnikowi początki życia i rozwój przodków ludzkości. W dalszych rozdziałach akcja przenosi się do XX wieku i prezentuje przemożną chęć eksploracji przez człowieka kosmosu. Podstawą całej historii i jądrem wielowątkowej fabuły jest tajemniczy monolit, który jest nie tylko świadkiem rozwoju człowieka, ale również bodźcem, dzięki któremu ludzkość ewoluowała.

Początek książki jest dosyć specyficzny i dla niektórych czytelników może być on troszkę nużący. Clarke przedstawia tu mniej rozpowszechnioną i przez to mniej znaną teorię ewolucji człowieka, która została zaprojektowana przez Friedricka Nietzschego. Zdaniem filozofa „ludzkość” do rozwoju potrzebowała pewnego bodźca, który przyczynił się do skokowych zmian. Całość tej teorii została oczywiście przez Clarke’a odpowiednio uproszczona i spłaszczona.

Prawdziwa kosmiczna jazda bez trzymanki i powód, dla którego dzieło to otrzymało status kultowego, rozpoczyna się w rozdziałach dziejących się w bardziej współczesnych czasach. Kolejne strony książki to bowiem wielowątkowa i wielowymiarowa kosmologiczno-filozoficzna podróż człowieka w kierunku nieznanego. Tajemnicy, która fascynuje, przyciąga i jednocześnie staje się nadzieją na dalszy rozwój ludzkości.

Autor dba tutaj o naprawdę dużą technologiczno-naukową szczegółowość prezentowanych aspektów/faktów. Każdy z tych elementów nawet dzisiaj jest niezwykle realny i potrafi zachwycić. Najważniejsze jest jednak skupienie uwagi odbiorcy na szeregu istotnych egzystencjalnych pytań pokroju: kim jesteśmy? do czego dążymy? czego tak naprawdę chcemy? Nie ma co liczyć na odnalezienie tu jednoznacznych odpowiedzi na te zagadnienia. Scenariusz skonstruowano bowiem w taki sposób, że ilu czytelników tyle odpowiedzi na zadane pytania. Dzięki temu pozycja ta dla każdego może przybrać zupełnie inne indywidualne oblicze.

"2001: Odyseję Kosmiczną"? Jest to absolutny klasyk sci-fi do którego nawiązuje wiele innych filmów i książek 😁

(Przykładem może być choćby Autopilot z filmu WALL-E, który wzorowany był na komputerze HAL 9000 😏).

Książka powstawała jednocześnie ze scenariuszem do filmu o tym samym tytule w reżyserii Stanleya Kubricka, choć można znaleźć pomiędzy nimi kilka różnic. Jednak główny wątek jest ten sam.

Początek książki może trochę zmylić - wszystko zaczyna się w prehistorycznych czasach, gdy na kulę ziemską trafia pewien monolit. Za jego sprawą "małpoludy" przechodzą skok rozwojowy, dzięki któremu zaczynają używać pierwszych narzędzi.

Taki sam monolit w roku 1999 zostaje odnaleziony na powierzchni Księżyca, a wysyłany przez niego sygnał skierowany jest w stronę jednego z księżyców Saturna. Ludzkość wysyła więc tam statek z załogą, kontrolowany przez sztuczną inteligencję...

A.C. Clarke we wstępie napisał, iż starał się, by ta książka (i film) nie zestarzała się z czasem, gdyż pierwsze wydanie miało miejsce w 1968 roku (przypominam, że rok później nastąpiło pierwsze lądowanie człowieka na Księżycu) i sądzę, że podołał zadaniu ☺️

W powieści można zauważyć wiele ciekawych rozwiązań dotyczących astronautyki i część z nich została zastosowana w praktyce. I to właśnie tak bardzo podoba mi się i zachwyca w sci-fi - przenikanie się nauki i literatury 🤩

Całą książkę czytało mi się dobrze, choć znalazło się kilka nużących momentów (na szczęście niewiele). Zachęcam oczywiście do poznania tej klasyki oraz przeczytania wstępu autora (w pamięci utkwiło mi kilka fragmentów, np. to jak Clarke zadzwonił do Asimova, by omówić pewną kwestię 🤩).

Fantastyczna, wizjonerska pozycja, którą śmiało można porównać do dzieł Lema. Powieść Clarke’a opowiada o ludzkiej ciekawości, szukaniu odpowiedzi na dręczące pytanie, nawet jeśli będzie to wymagało opuszczenia własnej planety. To także historia zmagań człowieka z maszyną, która konsekwentnie dąży do realizacji własnych celów.

Autor starał się zachować realistyczny ton powieści, bazując na wiedzy, jaką dysponował w czasach jej powstawania. Choć książka pisana była równolegle ze scenariuszem do filmu o tym samym tytule (Clarke i Kubrick konsultowali szczegóły), oba dzieła nieco inaczej rozkładają akcenty. Tym bardziej warto poznać obie wizje.

Odwieczne pragnienie ludzkości.

Jeżeli chcielibyśmy wskazać dzieła, które leżą u podwalin dzisiejszego kształtu literatury science-fiction, to można byłoby wskazać na co najmniej kilka tytułów, lecz wśród nich absolutnie nie może zabraknąć miejsca dla "Odysei kosmicznej 2001" Arthura C. Clarke'a. Wydana po raz pierwszy 54 lata temu powieść to klasyk zachwycający po dziś dzień, a zachwyca on dlatego, że podejmuje temat tego, co od zawsze pcha ludzkość naprzód - w tym przypadku mowa o odwiecznym pragnieniu eksploracji kosmosu.

Czego od zawsze pragnie ludzkość patrząc w niebo pełne gwiazd? To oczywiste - wyruszyć ku nim. Badać je, eksplorować i być może odnaleźć kogoś, kto - tak jak my - wpatruje się w ten sam kosmiczny bezmiar, pragnąć natrafić na ślad inteligencji, z którą można nawiązać kontakt. Ludzie pragną tego od zawsze i od zawsze jest to znakomity temat dla wszelkiego rodzaju produkcji - czy to filmowych, czy książkowych - w których wizja ta może się urzeczywistnić. Myślę, że z dużą dozą prawdopodobieństwa można zakładać, że większość z Was zna filmową "Odyseję kosmiczną" Kubricka - z okazji wznowienia powieści Clarke'a pod tym samym tytułem mamy dobrą okazję do zapoznania się z książkową wersją tej historii.

Na sawannach Afryki u zarania ludzkości pojawia się tajemniczy monolit. Mija czas… W XX wieku na Księżycu zostaje odkryty podobny artefakt, który emituje sygnał w głąb kosmosu. Ludzie postanawiają nawiązać kontakt z innymi inteligentnymi istotami i organizują wyprawę. Ku pierścieniom Saturna wyrusza statek kosmiczny Discovery, którego załoga nie zna jednak prawdziwego celu misji. Ten jest znany jedynie pokładowemu superkomputerowi HAL 2000. Wkrótce dochodzi on do wniosku, że ludzie przeszkadzają mu w realizacji zadania, zaczyna ich więc eliminować. Przy życiu pozostaje tylko David Bowman, który musi pokonać sztuczną inteligencję…

"Odyseja kosmiczna 2001" to niesamowita opowieść o odwiecznym pragnieniu ludzkości dotyczącym eksplorowania wszechświata, ale też o reakcji wszechświata na ludzkość oraz o niszczącej rywalizacji ludzi z innymi inteligentnymi bytami. Wizja Clarke'a jest w tym zakresie niepowtarzalna, w swoich czasach iście wizjonerska i można śmiało powiedzieć, że powieść ta stała się nie tylko jednym z pierwszych - fikcyjnych, ale jednak - urzeczywistnień naszych wizji eksploracji kosmosu, ale stała się ona także ogromną inspiracją dla całej rzeszy twórców, którzy na przestrzeni następnych dekad nie tylko rozwinęli wizję Clarke'a, a także stworzyli swoje własne.

Warto pamiętać także o tym, że "Odyseja kosmiczna 2001" zawiera w sobie tyleż fascynujący, co także intrygujący (i na swój sposób niepokojący) wątek dotyczący pochodzenia i źródła naszej ziemskiej cywilizacji. Skąd bowiem wzięły się tak naprawdę nasze umiejętności? Inteligencja, niesłabnąca ciekawość, rządza wiedzy? To dzieło ewolucji, czy może... interwencja z zewnątrz? To pytanie jest także niesamowitą inspiracją dla wszystkich, którzy przez co najmniej kilkadziesiąt ostatnich lat zajmują się tematem science fiction w ramach szeroko pojętej fantastyki.

"Odyseję..." bez wątpienia warto jest znać. To absolutny klasyk nie tylko literatury science-fiction, ale jest to także filmowe arcydzieło, które być może nie wywołuje już takiego efektu "wow" jak niegdyś, lecz jest wciąż dziełem inspirującym i ciekawym. Warto je zobaczyć, a po książkę bez wątpienia warto sięgnąć.

Książkowe bestsellery Księgarni Tania Książka to zawsze książki wyjątkowe, które cieszą się niesłabnącą popularnością wśród czytelników. To tak naprawdę odbiorca określa to, co jest w danej chwili bestsellerem - jak widać popyt na dobrą, klasyczną fantastykę oraz na legendarne tytuły z gatunku science-fiction nie słabnie. To cieszy.

Raz jeszcze zapraszam do działu "Bestsellery" Księgarni Tania Książka.

Książka zrecenzowana dzięki uprzejmości Księgarni taniaksiąż[Adres usunięty]

#bloggujezTK #taniaksiążka #odysejakosmiczna2001 #arthurcclarke #sciencefiction #fantastyka #cosnapolce #klasyka #dobraksiazka #czytamksiążki #czytamfantastykę #bookreview #bookstagram #bookstagrampolska #recommendedbooks

[Adres usunięty]