Zbigniew Lubieniecki urodził się w 1930 roku w rodzinie arystokratycznej. Jego ojciec w latach 30. był komendantem Straży Granicznej, w 1939 roku zmobilizowany, trafił do niewoli sowieckiej i został rozstrzelany w Katyniu. Zbigniewa Lubienieckiego z matką i trzema siostrami w 1940 roku deportowano do obwodu archangielskiego. Zwolniono ich w 1941 roku na podstawie „amnestii” dla obywateli polskich, następnie uzyskali zgodę na wyjazd do Pierwomajska w Kraju Ałtajskim. Do Polski wrócili w 1946 roku, osiedlili się w Dębnie Lubuskim na Ziemiach Zachodnich.
„Był nieprzeciętnie inteligentny, nie lubił chodzić do szkoły, miał bujną wyobraźnię, był bardzo pomysłowy, odważny, potrafił wyjść z każdej opresji i uparcie dążył do celu. […] Zbigniew Lubieniecki, ukazując swoją wojenną biografię w konwencji przygody i zderzając ją z brutalnością syberyjskiego zesłania doświadczanego przez kilku-, kilkunastoletniego chłopca, wprawia czytelnika w zakłopotanie. Nasuwa się też pytanie: czy przedstawiona we wspomnieniach wizja tego świata, która dla Autora jest jedyną możliwą, rzeczywiście nie pozostawia alternatywy? Czy w sytuacji skrajnej jego amoralizacji nie ma miejsca na inne scenariusze?”
Kaja Kaźmierska, z posłowia
„Dzisiaj zacząłem pisać coś w rodzaju pamiętnika. Podobno czynność ta – w dzisiejszych czasach – nie należy do najbezpieczniejszych. Za jedno zbędne słowo odpokutować może nie tylko autor. Dlaczego więc piszę? Powiedzmy, że przez przekorę – mam przecież dopiero siedemnaście lat. W tym wieku podobno wolno być przekornym.”
Zbigniew Lubieniecki, ze wspomnień (1947 rok)
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii biografie i autobiografie lub z serii Świadectwa. Polska XX wiek
W jakim stylu napisane są wspomnienia w książce "Odwet Polski chłopak przeciwko Sowietom 1939-1946"?
Książka łączy surową relację historyczną z dynamiczną narracją przygodową widzianą oczami dorastającego chłopca. Autor opisuje dramatyczne losy zesłania bez martyrologicznego tonu, skupiając się na sprycie i walce o przetrwanie. Tekst jest bezpośredni i oparty na autentycznych zapiskach prowadzonych przez siedemnastolatka tuż po wojnie. Taka forma sprawia, że trudna tematyka staje się przystępna dla szerokiego grona odbiorców szukających autentyczności.
Czy książka jest odpowiednia dla osób zainteresowanych historią polskich zesłańców w głąb ZSRR?
Tak, publikacja stanowi cenne świadectwo losów rodzin deportowanych do obwodu archangielskiego oraz Kraju Ałtajskiego. Autor szczegółowo dokumentuje realia życia w tajdze, pracę przymusową oraz proces powrotu do Polski w 1946 roku. Relacja wzbogaca wiedzę historyczną o perspektywę dziecka zmuszonego do przedwczesnej dojrzałości w nieludzkich warunkach. Jest to istotna lektura dla badaczy kresowych losów i kolekcjonerów serii "Świadectwa".
Jakie główne wątki tematyczne porusza autor w swoich powojennych wspomnieniach?
Głównym motywem jest niezłomność polskiego dziecka w obliczu sowieckiego aparatu represji i tragicznej utraty ojca w Katyniu. Zbigniew Lubieniecki skupia się na patriotyzmie wyniesionym z domu oraz osobistym tytularnym odwcie na oprawcach. Narracja prowadzi czytelnika od brutalnej wywózki bydlęcymi wagonami po trudną adaptację na Ziemiach Zachodnich. Autor analizuje granice moralności i ludzkiej wytrzymałości w sytuacjach skrajnego zagrożenia życia.
Dla jakiego typu czytelnika ta konkretna biografia może nie być odpowiednim wyborem?
Pozycja ta nie jest polecana osobom poszukującym lekkiej beletrystyki lub suchych opracowań naukowych pozbawionych osobistych emocji. Ze względu na opisy brutalności syberyjskiego zesłania i bezwzględności systemu, treść może być zbyt obciążająca dla bardzo wrażliwych odbiorców. Nie jest to typowa powieść historyczna, lecz autentyczny dokument z zachowaną specyfiką językową i subiektywnym spojrzeniem autora. Czytelnik musi być przygotowany na konfrontację z amoralną rzeczywistością wojenną widzianą z perspektywy dziecka.
Czym ta relacja z Syberii wyróżnia się na tle innych biografii o tej tematyce?
Unikalność tej pozycji polega na ukazaniu tragedii zesłania przez pryzmat dziecięcej zaradności i buntu przeciwko narzuconemu losowi. W przeciwieństwie do wielu pesymistycznych wspomnień, Lubieniecki nadaje swojej historii rys niemal łotrzykowski, podkreślając własną sprawczość w walce z systemem. Książka zawiera cenne posłowie analityczne, które pomaga zrozumieć psychologiczny aspekt radzenia sobie z traumą wojenną. To rzadki przykład dokumentu, w którym ofiara systemu aktywnie szuka sposobu na zachowanie godności i walkę.
