Od dwóch tysięcy lat

Rewelacyjna lektura. Autor, w formie zbliżonej do dziennika, snuje przemyślenia na temat zmieniającej się sytuacji w Rumunii w latach 30-tych ubiegłego wieku. Radykalizacja postaw społecznych i narastający antysemityzm, skłania autora do refleksji nad losem Żydów w Europie. Zastanawia się także jak, ulegają zmianie kontakty towarzyskie. Jego przemyślenia są wyważone, chłodne, wręcz akceptujące odwieczne prześladowanie ludności żydowskiej. Pozwolę sobie zacytować owy fragment „Jasne, antysemityzm roku tysiąc dziewięćset trzydziestego trzeciego jest ekonomiczny, a ten z tysiąc trzysta trzydziestego trzeciego był religijny. Ale to dlatego, że wtedy elementem definiującym czasy była religia, podczas gdy dziś jest nim ekonomia. Jeśli jutro osią struktury społecznej będzie nie religia, polityka czy ekonomia, tylko, dajmy na to, pszczelarstwo, Żyd będzie nienawidzony z punktu widzenia pszczelarstwa”. Opisuje pobicia studentów i profesorów żydowskiego pochodzenia, a fali nienawiści towarzyszy wezwanie „Śmierć Żydom” wykrzykiwane na ulicach. Ku jego zdziwieniu nikt nie protestuje. Z historii wiemy, że prześladowanie ludności żydowskiej na terenie Rumunii, głównie za sprawą Żelaznej Gwardii, było jednym z najokrutniejszych w Europie, wprawiało nawet Niemców w zdziwienie.

Autor napisał, że: „Książka albo cię druzgocze, albo cię unosi”. Ta książka i druzgocze i unosi. Gorąco polecam.

Mihail Sebastian Od dwóch tysięcy lat, jest powieścią wydaną w Rumunii w roku 1934. I chociaż od jej wydania minęło ponad osiemdziesiąt lat, a świat mocno się od tego czasu zmienił, to poruszane przez autora sprawy pozostają nadal aktualne. Od dwóch tysięcy lat jest powieścią, którą czyta się jak dziennik, pamiętnik. Narrator - młody student pochodzenia żydowskiego, wchodzi w dorosłość w kraju radykalizujacych się poglądów, w którym antysemityzm zaczyna być coraz bardziej widoczny. W końcu już po studiach rozpoczyna pracę jako architekt. Skupiony na obserwacji świata, który go otacza, pogrążającego się w kryzysie gospodarczym i przepełnionego antysemityzmem, nie potrafi go zaakceptować. Zamykając się w kręgu swoich osobistych przemyśleń, dystansuje się od niego, choć nadal chłonie.

Nie jest to lektura na jeden wieczór, ponieważ przepełnia ją ogrom intelektualnych przemyśleń na temat świata i ludzi, opisów poglądów przyjaciół i innych napotykanych przez narratora osób. Jednocześnie przepełniona jest mądrością, trafnymi obserwacjami i bogatą analizą ludzkiego zachowania. Tak sportretowany świat niepokoi, wręcz budzi strach. Narrator nie wie jeszcze, w centrum jakich wydarzeń ludzkość znajdzie się za kilka lat.

Warto przeczytać.

Podziękowania należą się również tłumaczowi Dominikowi Małeckiemu, bo to ON sprawił, że wydaną w latach trzydziestych ubiegłego wieku powieść czytałam, jakby była napisana współcześnie.