BĄBEL ? BILEWICZ ? BRZEZIŃSKI ? BUGALSKI ? CIECIUCH ? DOLIŃSKI ? DOMAŃSKI ? GUTOWSKI ? HERMANS ? JARYMOWICZ ? LEWICKA ? ŁAGUNA ? ŁUKASZEWSKI ? NĘCKA ? NOSAL ? POPIEL ? STEUDEN ? SZOSTEK ? TREMPAŁA ? ZALEWSKA ? ZAWADZKI
Czym jest mądrość?
Jak mądrze żyć?
Jak mądrze uprawiać psychologię?
Kategoria mądrości wymyka się naukowym rygorom. Nie jest też łatwa w opisie z punktu widzenia życiowej praktyki. Czy warto być mądrym? Według jakich prawideł postępować, by wieść mądre życie? Jak te reguły wdrożyć w niepewnych czasach?
O mądrości to wyjątkowa książka. Z okazji jubileuszu Profesora Piotra K. Olesia znakomici psychologowie, filozofowie i publicyści przygotowali eseje, w których na postawione wyżej pytania odpowiedzieli z punktu widzenia uprawianych przez siebie dyscyplin.
Autorzy rozdziałów różnią się od siebie – wiekiem i doświadczeniem życiowym i naukowym, rodzajem dyscypliny naukowej, w ramach której uprawiają swoje pasje, zapewne także przekonaniami. W jednym są jednak wszyscy bardzo podobni. Łączy ich ogromna wrażliwość na problemy, trafność ich identyfikowania, zaangażowanie, dociekliwość oraz upór w ich zgłębianiu, wiedza i ciekawość poznawcza, wreszcie rzetelność w tym, co od lat robią.
Z recenzji prof. dr hab. Anny I. Brzezińskiej
Mało jest prawdopodobne (choć teoretycznie możliwe), aby ktoś był mądry zawsze i pod każdym względem. Zapewne jest tak, że niektórzy spełniają kryteria mądrości częściej niż inni. Najmądrzejsi czasem bywają niemądrzy, a skrajnie niemądrzy – zdarza się – okazują się nadzwyczaj mądrzy. Byłaby to zatem kwestia proporcji: ile czasu ktoś jest mądry, a ile przeciwnie. To pierwsza możliwość. Druga dotyczy rozróżnienia między cechą a zachowaniem – ludzie mądrzy potrafią robić głupstwa (i nie przestają być mądrzy), ludziom niemądrym zdarza się podejmować niebywale mądre decyzje (i nie przestają być niemądrzy). Ten sposób rozumowania zabezpiecza nie tylko przed fatalistyczną koncepcją mądrości/niemądrości („jak kto głupi się urodził, to głupi umrze”, albo wersją rosyjską – „jeśli kto głupi, to na długo”), ale i przed czarno-białym ujęciem mądrości, lekceważącym sytuacyjną zmienność czy osobowościowe potknięcia.
Wiesław Łukaszewski
Publikacja dofinansowana przez Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II.
Mądrość (…) łączy więc w sobie dwie perspektywy: teoretyczną („refleksyjny namysł”) i praktyczno-życiową („stworzenie rozumnej wizji dobrego życia”). Tym różni się mądrość od wiedzy z jednej strony, a sprytu z drugiej. Wiedza jest oczywiście bardzo przydatna mądrości, z czasem człowiek wie coraz więcej o świecie i o sobie i to oczywiście pomaga mu w nabyciu mądrości. Wiedza wzbogaca więc mój „refleksyjny namysł”, ale sama ma wymiar teoretyczny. Z kolei spryt – często nader przydatny w życiu – odnosi się wyłącznie do sfery praktycznej, co więcej: brak mu wyraźnego odniesienia do dobra, nie zawiera więc w sobie „wizji dobrego życia”. Formuła veritas in caritate zdaje się łączyć obie perspektywy, teoretyczną (veritas) i praktyczno-życiową (caritas). Sądzę jednak, że odczytać ją można jako szczególną dyrektywę życiową: „Czyń prawdę w miłości” znaczy, że miłość „prawdziwa” wtedy zasługuje na swą nazwę, gdy jest oparta na prawdzie. I odwrotnie: prawdę poznać może (lub przynajmniej się do niej zbliżyć) ten, kto ją kocha.
Andrzej Szostek
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii filozofia
Czy książka "O mądrości. Eseje mistrzów" to jednolity podręcznik akademicki?
Publikacja ta stanowi zbiór zróżnicowanych esejów przygotowanych przez wybitnych psychologów, filozofów i publicystów. Teksty powstały z okazji jubileuszu Profesora Piotra K. Olesia i prezentują mądrość z wielu perspektyw naukowych oraz życiowych. Czytelnik odnajdzie tu rozważania autorów takich jak Wiesław Łukaszewski czy Andrzej Szostek, którzy analizują naturę mądrości w niepewnych czasach. Taka struktura pozwala na poznanie wielu punktów widzenia zamiast jednej, sztywnej teorii.
Jakie dziedziny nauki dominują w rozważaniach zawartych w tej pozycji?
Treść książki koncentruje się przede wszystkim na styku psychologii oraz filozofii klasycznej. Autorzy badają mądrość nie tylko jako konstrukt teoretyczny, ale również jako praktyczną umiejętność podejmowania trafnych decyzji życiowych. W esejach pojawiają się wątki dotyczące psychologii osobowości, etyki oraz rzetelności w pracy naukowej. Jest to pozycja idealna dla osób poszukujących głębszego, interdyscyplinarnego spojrzenia na rozwój człowieka.
Czym według autorów różni się mądrość od zwykłego sprytu lub wiedzy?
Mądrość definiowana jest tutaj jako połączenie refleksyjnego namysłu teoretycznego z dążeniem do dobrego życia. O ile wiedza ma charakter czysto poznawczy, a spryt służy jedynie skuteczności w działaniu, mądrość zawsze zawiera w sobie komponent etyczny i dążenie do prawdy. Autorzy podkreślają, że bycie mądrym to kwestia proporcji i zdolności do wyciągania wniosków z własnych błędów. Publikacja pomaga zrozumieć, dlaczego wysoki intelekt nie zawsze idzie w parze z mądrym postępowaniem.
Dla jakiego typu czytelnika ta publikacja nie będzie odpowiednim wyborem?
Książka ta nie jest klasycznym poradnikiem motywacyjnym oferującym proste gotowe recepty na sukces. Ze względu na swój eseistyczny i naukowy charakter, wymaga ona od odbiorcy skupienia oraz gotowości do zgłębiania złożonych terminów z zakresu nauk humanistycznych. Osoby szukające lekkiej lektury o charakterze czysto rozrywkowym mogą poczuć się przytłoczone głębią analizowanych problemów. Jest to wybór skierowany raczej do czytelników ceniących rzetelną argumentację i intelektualne wyzwania.
Czy w esejach znajdę konkretne wskazówki, jak mądrzej żyć w dzisiejszych czasach?
Autorzy starają się odpowiedzieć na pytanie o wdrażanie mądrych reguł postępowania w dobie współczesnej niepewności. Zamiast sztywnych instrukcji, oferują oni rozumną wizję dobrego życia, opartą na wartościach takich jak miłość i prawda. Eseje skłaniają do autentycznej autorefleksji nad własnymi wyborami i postawami wobec innych ludzi. Lektura ta stanowi inspirację do budowania dojrzałej postawy życiowej w oparciu o doświadczenia mistrzów różnych dyscyplin.
