„Nostalgia, jako uczucie straty, w swojej refleksyjnej wersji wyraża się w ambiwalentnej emocji rozpadającej się na tęsknotę i przynależność. Svetlana Boym definiowała ją nie tylko jako "tęsknotę za domem, który już nie istnieje lub nigdy nie istniał", ale również jako "romans z własną fantazją"”. – ze wstępu do książki.
Książka jest zapisem wystawy, która odbyła się w MOCAK-u w 2025 roku i zgromadziła prace 22 osób artystycznych związanych z Krakowem, reprezentujących roczniki 1979–2001. O literacką refleksję na temat nostalgii poprosiliśmy sześcioro autorek i autorów tego samego pokolenia, którzy – zainspirowani ekspozycją – przenoszą nas do swoich światów.
Twórcy zabierają nas w podróż, której szlak przebiega śladami pamięci, tęsknoty, wyobraźni, tożsamości i przynależności.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii historia i teoria sztuki
Jaki charakter ma publikacja "Nostalgia Poszukiwacze gasnących gwiazd" i co znajdę w środku?
"Nostalgia Poszukiwacze gasnących gwiazd" to interdyscyplinarny zapis wystawy łączący reprodukcje dzieł sztuki z esejami literackimi. Publikacja dokumentuje prace dwudziestu dwóch osób artystycznych oraz teksty sześciu autorów, tworząc spójną opowieść o tożsamości i pamięci. Czytelnik znajdzie tu głęboką refleksję nad pojęciem domu, który przestał istnieć lub jest jedynie wytworem wyobraźni. Całość stanowi unikalny, generacyjny wgląd w kondycję twórców urodzonych w latach 1979-2001.
Kim są twórcy, których prace zaprezentowano w tej antologii artystycznej?
W książce zaprezentowano dorobek dwudziestu dwóch artystów wizualnych oraz sześciu literatów związanych z krakowskim środowiskiem artystycznym. Wszyscy twórcy reprezentują to samo pokolenie, co nadaje publikacji spójny, generacyjny punkt widzenia na współczesną kulturę. Autorzy tekstów przygotowali literackie interpretacje wizualnych prac, wzbogacając odbiór dzieł o nową warstwę narracyjną. Takie zestawienie pozwala zrozumieć, jak różne media mogą opowiadać o wspólnych doświadczeniach emocjonalnych.
Czy książka skupia się wyłącznie na teoretycznym ujęciu nostalgii w sztuce?
Publikacja wychodzi poza ramy suchej teorii, oferując bardzo osobiste i emocjonalne spojrzenie na temat tęsknoty. Oprócz odwołań do definicji nostalgii według Svetlany Boym, czytelnik obcuje z subiektywnymi wizjami artystycznymi i bardzo intymną literaturą. Tematyka oscyluje wokół poszukiwania przynależności, rozliczenia z przeszłością oraz budowania własnej, wewnętrznej mitologii. Jest to lektura skłaniająca do własnej autorefleksji, a nie tylko teoretyczny podręcznik akademicki.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt niszowa lub mało przystępna?
Ta publikacja nie jest odpowiednia dla osób szukających klasycznej historii sztuki dawnej lub chronologicznego przewodnika po epokach. Ze względu na swój specyficzny, nowoczesny charakter, skupia się ona wyłącznie na współczesnych twórcach krakowskich i ich subiektywnych interpretacjach rzeczywistości. Osoby niezainteresowane współczesną sztuką konceptualną lub narracją postmodernistyczną mogą uznać treść za zbyt abstrakcyjną. Książka wymaga od odbiorcy dużego skupienia i otwartości na metaforyczny, często nieoczywisty język przekazu.
W jaki sposób publikacja nawiązuje do wystawy zorganizowanej w krakowskim MOCAK-u?
Książka stanowi trwały zapis i merytoryczne rozszerzenie wystawy, która odbyła się w Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK w 2025 roku. Zawiera ona szczegółową dokumentację prac pokazywanych podczas ekspozycji, uzupełnioną o teksty literackie przygotowane specjalnie na potrzeby tego projektu. Dzięki temu publikacja pozwala obcować z klimatem i przesłaniem wystawy nawet po jej oficjalnym zakończeniu. Jest to niezbędne ogniwo dla kolekcjonerów katalogów muzealnych oraz osób śledzących najnowsze trendy w sztuce polskiej.
