Nie czas na miłość. Saga bałkańska. Tom 1

To miała być lektura na tydzień. A przeczytałam ją w dwa dni. Niby to typowy romans w oblężonym mieście – jest miłość, wojna i niepokój. Ale jakaś niezapomniana nuta w tej powieści – „Nie czas na miłość” Agnieszki Walczak – Chojeckiej – nie pozwala mi przejść obok bez żadnej refleksji. Bo Sarajewo było najdłużej obleganym przez wojska miejscem w powojennej historii Europy. Bo to się stało na moich oczach. Miałam dopiero dziesięć lat kiedy to się rozpoczęło ale pamiętam doskonale tę wojnę oglądaną na szczęście tylko w telewizji. Pamiętam, że było mi wstyd że pod koniec XX wieku, w cywilizowanym kraju działy się gwałty, rozboje, śmierć. „Wojna w różny sposób odciskała na ludziach piętno. Nie było takiej duszy, którą pozostawiłaby nietkniętą”. Ludzie głodowali otoczeni barykadami jednak „w Sarajewie sąsiedzkie wsparcie było naturalnym odruchem od zawsze, a w czasach oblężenia wzajemna życzliwość była niczym promyk, który rozświetla mroki. Pomagała mieszkańcom miasta wierzyć, że człowiek jest nadal człowiekiem”. Oczywiście „w każdym narodzie znajdą się bestie” bo w końcu to była wojna bratobójcza. Brat stanął przeciwko bratu, Serb przeciwko Muzułmaninowi mimo tego że od dziecka byli sąsiadami. Choć na szczęście były wyjątki. Tak jak w przypadku Jasminy i Dragana. On, prawosławny Serb zakochał się w katolickiej Chorwatce. Z wzajemnością. To była trudna miłość w trudnych czasach. Jak Romeo i Julia musieli walczyć z przeciwnościami losu, z sąsiadami, z własną rodziną. Czy im się to uda – poczekamy, zobaczymy.

Może się nie znam, nie jestem matką ale nie rozumiem Katarzyny, matki Dragana. Ona opuściła małego i udała się do Polski. Miała to być krótka wizyta, jednak przez politykę została w kraju, bo musiała wybrać – zostać albo opuścić ojczyznę na zawsze. A ja wiem na przykładzie mojej siostry że miłość do dziecka jest takim instynktem który każe być z małą istotką bez względu na miejsce. Nawet za cenę tęsknoty za krajem.

Myślałam że Radovan Karadzić, ten przyszły zbrodniarz wojenny był mniej wykształcony. A dowiaduje się z tej książki że studiował medycynę, był lekarzem psychiatrą, miał stypendia, podróżował po świecie. Nie był człowiekiem ograniczonym. Więc dlaczego wywołał jedną z najbardziej okrutnych wojen?

W „Nie czas na miłość” pani Agnieszka Walczak – Chojecka często podaje informacje z reportażu Barbary Demick – „W oblężeniu”. Mam tę książkę i jak tylko przeczytam następną cześć sagi bałkańskiej to zabieram się za nią.

To nie jest książka dla każdego. Wydawało by się że to typowy romans. Jednak dla mnie jest nie tylko obyczajówką. Ja przebiegałam razem z bohaterami aleją snajperów, chroniłam się w piwnicach, patrzyłam jak płonie biblioteka… Dowiedziałam się o innych ciekawych pozycjach, czytałam o wiolonczeliście i bardzo jestem zadowolona że przede mną jeszcze jedna książka o uczuciu Dragana i Jasminy czeka na mnie. Polecam. „Bo miłość jest niczym wezbrana rzeka, jej nurtu nie da się zawrócić kijem”.

Porywająca powieść o uczuciu wzrastającym w czasach wielu prób, kiedy obliczu zagrożenia człowiek przekonuje się do tego, czego tak naprawdę oczekuje od życia. Autorka książki postanowiła umieścić akcję książki w bałkańskim piekle, które przecież miało miejsce naprawdę. Za pomocą bohaterów drugoplanowych doskonale zobrazowała zachowania ludzi, którzy stając oko w oko z demonami zła nieraz potrafili wyzbyć się moralnych zasad w imię własnego dobra. Bo człowiek skrywa w sobie uśpione pokłady wrogości, które pod wpływem odpowiedniego bodźca budzą się ze snu.

Niemniej jednak sama wojna, jej wyniszczające skutki w postaci materialnych strat oraz układy polityczne stanowią tutaj wyłącznie mgliste tło. Uwaga skupia się bowiem na bohaterach, na tym, jak wielkie zmiany zachodzą w efekcie waśni i walk w ich wnętrzach. A wyrazistych postaci tutaj nie brakuje. Główni bohaterowie Jasmina i Dragan to kochający sztukę aktorzy. Oboje ambitni, dążący do wyznaczonych celów, jednak połączeni czymś więcej, aniżeli wspólną pasją – uczuciem. Ona drobna, uczynna, wrażliwa. On skłonny do poświęceń, dobry, mający w sobie młodzieńczą werwę. Nagle w ich świat wkracza trzeci, niechciany towarzysz – wojna. I wtedy wszystko staje się o wiele bardziej skomplikowane.

Agnieszka Walczak – Chojecka wykazała się ogromną znajomością bałkańskiej kultury i historii, co oczywiście da się wyczuć w trakcie czytania i co zdecydowanie działa na korzyść powieści. Bardzo realna, nieprzejaskrawiona, prawdziwa. Gra na strunach duszy różne melodie, wywołując nadzieję, smutek i ból. Książka o miłości, która nigdy nie powinna się zdarzyć. Nienaciągana dziką namiętnością, a jednak mająca swój romantyczny klimat, który od czasu do czasu przebija się na wierzch szybko tłumiony obrazem strat. Nieschematyczna, dekorowana wieloma podnoszącymi napięcie fragmentami, zwieńczona cliffhangerem, który wręcz wstrzymuje pracę serca. Zdecydowanie chce się brnąć w to dalej.

„Bywają dni, które nigdy nie powinny się zacząć, sytuacje, które nigdy nie powinny się wydarzyć, słowa, które nigdy nie powinny zostać wypowiedziane.”

Subtelna i brutalna zarazem, o szczęśliwej i nieszczęśliwej miłości. Pełna ludzkich trosk, rozterek, intryg i kłamstw, z bohaterami o czystych intencjach, ale też zbrukanych sumieniach. Naprawdę piękna, chociaż nakreślona ludzkim cierpieniem. Porywająca nie ze względu na głównych bohaterów, ale na całokształt. Bo chociaż z Jasminą I Draganem nie zdążyłam się zżyć, kibicowałam im całym sercem – im i drugoplanowym postaciom, które na to zasłużyły.

Osobom lubiącym wojenne klimaty przewijające się w powieściach obyczajowych, poszukiwaczom historii o miłości rozgrywanych w niewygodnych dla bohaterów czasach. Polecam tę historię właśnie Wam, jeżeli lubicie czytać o uczuciach, które wpadły w sidła cierpienia, ponieważ zły los postanowił zwaśnić narody. Dawka emocji gwarantowana.

[Adres usunięty]

„Nie czas na miłość” to początek Sagi Bałkańskiej Agnieszki Walczak-Chojeckiej.

Książka przedstawia nam losy Jasminy – młodej Chorwatki zakochanej pierwszą młodzieńczą miłością w Draganie. Uczucie jednak zostaje wystawione na ciężką próbę niczym szekspirowskich kochanków Romea i Julii, gdyż młodzi muszą zmagać się z wojenną rzeczywistością Sarajewa. Ponadto nie brak im nieprzychylnych spojrzeń, czy też ze strony ojca dziewczyny, czy też za sprawą matki Dragana, która wymyśla podstęp, a wszystko po to by ściągnąć syna do bezpiecznej Polski. Historia ich uczucia przeplata się z losami Romea i Julii również dzięki sztuce, którą młodzi wystawiają na deskach teatru i przygotowaniami, do której żyją w odskoczni od wojennej zawieruchy.

Autorka stworzyła przepiękną historię uczucia młodych ludzi w niezwykle trudnej i okrutnej rzeczywistości. W wyjątkowo obrazowy i malowniczy sposób opisane są wszystkie zakątki Sarajewa, że czytając powieść mamy wrażenie jakbyśmy rzeczywiście tam byli. Historia pokazuje również okrucieństwo wojny, na kartach sagi giną niewinni ludzie, a czasem nawet bezbronne dzieci. Autorka opisuje nam niezwykłe piękno Bałkanów oraz zniszczenia, jakie czyni tam wojna np. zniszczenie biblioteki. Poza wojenną rzeczywistością mamy również obraz Polski z lat dziewięćdziesiątych, gdyż w tych realiach żyje matka Dragana. Całość jest niezwykle spójną i wciągająca historią, która sprawia iż z niecierpliwością czekam na kolejne tomy sagi.

To książka zupełnie inne od wcześniejszych autorki, jak choćby „Dziewczyny z Ajutthai”, gdyż poza wątkiem obyczajowym porusza ważny element naszej współczesnej historii jakim był konflikt na Bałkanach. Czyta ją się jednym tchem, gdyż trudno oderwać się od losów Dragana i Jasminy. Chociaż jak wspominają bohaterowie ich realia to „nie czas na miłość” jednak ich uczucie jest żywe i choć w trudnej rzeczywistości pragną ciepła i bliskości siebie nawzajem. Jednak czy uda im się przetrwać i nadal być razem? Czy wyjdą obronną ręką z wojennej rzeczywistości? Przeczytajcie koniecznie, a gwarantuję iż się nie zawiedziecie. Dla mnie to ulubiona powieść autorki.

Za egzemplarz z piękną dedykacja serdecznie dziekuję p. Agnieszce