Nic mnie już tu nie trzyma. Emigracja Aleksandra Forda do Izraela na tle wydarzeń Marca 1968 w kinematografii polskiej

Informacje szczegółowe Pokaż wszystkie

Seria: Obrachunki Fordowskie
Wydawnictwo: Universitas
Oprawa: Twarda
Rok wydania: 2025
Ilość stron: 512
Opis
Wyjazd Aleksandra Forda z Polski w marcu 1969 roku, z „dokumentem podróży” w jedną tylko stronę, obrósł już sensacyjnymi anegdotami. Hubert Drapella twierdził na przykład, że bezpośrednim powodem emigracji reżysera były wyliczone na „ponad milion złotych!” długi wobec PZPR z tytułu zaległych składek partyjnych. Pisał: „Wezwano go przed jakieś ważne biurko: zapłaci, czy woli wyjechać za granicę? Nie miał wyboru. Rozmówca wyciągnął więc z szuflady przygotowany paszport”. Z kolei Jerzy Bergman przedstawił wyjazd twórcy „Krzyżaków” jako „ucieczkę” w „panice” po tym, jak „ktoś ze znajomych we władzach komunistycznych przekazał mu, że następnego dnia zostanie aresztowany i oskarżony o zniszczenie filmu polskiego”. W przeciwieństwie do tego rodzaju różnych konfabulacji stanowisko historyków polskiego kina, możliwe co prawda do wyartykułowania dopiero po 1989 roku, jest jednoznaczne i ugruntowane. Przyczyną emigracji Forda była „haniebna kampania antysemicka” w Marcu 1968 roku, która uruchomiła proces czystek w przemyśle filmowym. Oskarżony o „wszystkie popełnione i niepopełnione grzechy” reżyser stał się ich „kozłem ofiarnym”, „wyjechał z kraju i nigdy już do niego nie wrócił”. W powszechnej natomiast opinii i dyskursie popularnym czy nawet plotkarskim dominuje mniej lub bardziej wyrafinowane doszukiwanie się przyczyn emigracji Forda w cechach jego charakteru i osobowości, wybujałym ego, despotyzmie i nieposkromionych ambicjach, sposobie prowadzenia przezeń działalności zawodowej i traktowania ludzi oraz negatywnym wpływie na kształt polskiej kinematografii. Generalnie więc obarcza się „cara polskiego kina” (taką właśnie etykietę mu przylepiając) przynajmniej częściową odpowiedzialnością za nagonkę i szykany, których w Marcu doświadczył, i prezentuje jego losy po 1969 roku jako pasmo kar, które mu się poniekąd należały za to, że wyrósł ponad miarę, grzeszył zbytnią butą, rozkochiwał w sobie kobiety, z zazdrości „podcinał skrzydła” ludziom lepszym od siebie, a tak w ogóle – przede wszystkim za to, że nikt go nie lubił. W naszej książce chcemy odejść jak najdalej od wszelkich podobnie łatwych wyjaśnień i zastanych formułek. Nie uważamy, by to, że Ford był jakoby „wszechwładny, mało kompetentny, zachowawczy, pełen dyktatorskich zapędów, niechętny nowościom i młodemu pokoleniu”, mogło wystarczająco wytłumaczyć, co go spotkało w 1968 roku. Nie chcemy również zadowolić się dotychczasowymi ogólnikowymi odwołaniami do Marca i kampanii antysemickiej czy też reorganizacji i pokoleniowej zmiany warty w rodzimym kinie jako uzasadnieniami procesu, który doprowadził do detronizacji Forda i potraktowania go jako głównego w środowisku filmowym „kozła ofiarnego”, a w rezultacie – do jego emigracji. Naszym zamiarem jest zaprezentowanie możliwie pełnego splotu okoliczności i panoramy wydarzeń w dłuższym interwale czasowym, a osiągających kulminację w latach 1968–1970, których głównym bohaterem będzie Aleksander Ford w decydujących momentach swego życia. [ze wstępu do książki]

Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii film i kino lub z serii Obrachunki Fordowskie

Jaka jest główna tematyka tej publikacji naukowej?

Książka koncentruje się na szczegółowej analizie okoliczności emigracji Aleksandra Forda oraz wpływie wydarzeń Marca 1968 na polską kinematografię. Autorzy wykraczają poza uproszczone anegdoty, badając polityczne i społeczne mechanizmy, które doprowadziły do upadku wpływowego reżysera. Publikacja rzuca nowe światło na procesy czystek w środowisku filmowym oraz kampanię antysemicką tamtego okresu. Jest to rzetelne opracowanie historyczne, które pozwala zrozumieć koniec pewnej epoki w dziejach polskiego kina.

Dla kogo przeznaczona jest książka "Nic mnie już tu nie trzyma. Emigracja Aleksandra Forda do Izraela na tle wydarzeń Marca 1968 w kinematografii polskiej"?

Publikacja ta jest skierowana przede wszystkim do filmoznawców, historyków oraz pasjonatów dziejów powojennej Polski. Ze względu na swój analityczny charakter, doskonale sprawdzi się jako materiał źródłowy dla studentów kierunków humanistycznych. Czytelnicy zainteresowani biografią twórcy "Krzyżaków" znajdą tu pogłębiony portret artysty uwikłanego w wielką politykę. To pozycja obowiązkowa dla osób chcących zgłębić mechanizmy władzy i cenzury w PRL.

W jaki sposób autorzy podchodzą do kontrowersji wokół postaci Aleksandra Forda?

Autorzy rezygnują z powielania popularnych plotek na rzecz rzetelnej analizy źródeł historycznych i dokumentów. Zamiast skupiać się na cechach charakteru reżysera, badacze analizują splot wydarzeń politycznych, które uczyniły z niego głównego "kozła ofiarnego" środowiska. Książka dekonstruuje mit "cara polskiego kina", osadzając jego losy w szerokim kontekście reorganizacji struktur kinematografii. Pozwala to na obiektywne spojrzenie na tragiczne skutki nagonki antysemickiej dla polskiej kultury.

Jaki konkretnie przedział czasowy obejmują badania zawarte w tej monografii?

Opracowanie skupia się przede wszystkim na interwale czasowym obejmującym lata 1968-1970, czyli szczytowy moment kryzysu politycznego. Autorzy analizują jednak wydarzenia w szerszym kontekście, sięgając do wcześniejszych procesów kształtujących pozycję Forda w przemyśle filmowym. Kluczowym punktem odniesienia jest marzec 1969 roku, kiedy to reżyser został zmuszony do opuszczenia kraju z dokumentem podróży w jedną stronę. Taka perspektywa pozwala w pełni zrozumieć dynamikę upadku i emigracji jednego z najważniejszych twórców tamtej ery.

Czy ta książka będzie odpowiednim wyborem dla czytelnika szukającego lekkiej biografii?

Nie, ta pozycja nie jest typową biografią o charakterze beletrystycznym czy rozrywkowym. Jest to wymagająca praca naukowa, która operuje specjalistycznym językiem z zakresu historii kina i nauk społecznych. Osoby szukające jedynie sensacyjnych anegdot z życia prywatnego gwiazd mogą czuć się przytłoczone ilością faktów i analiz politycznych. Publikacja wymaga od czytelnika skupienia oraz podstawowej wiedzy o realiach życia w Polsce Ludowej.

Szczegóły
  • Autorzy: Grzegorz Piotrowski, Karol Szymański
  • Wydawnictwo Universitas
  • Seria Obrachunki Fordowskie
  • Oprawa: Twarda
  • Rok wydania: 2025
  • Ilość stron: 512
  • Stan: nowy, pełnowartościowy produkt
  • Model: 9788324241453
  • Nr wydania: 1
  • ISBN: 9788324241453
  • EAN: 9788324241453
  • Wymiary: 20.5 x 14.5 cm
  • Dane producenta: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS, ul. Sławkowska 17, 31-016 Kraków, Polska, ksiegarnia@universitas.com.pl, tel. +48 12 423 26 05
Recenzje
Zobacz, dlaczego warto nam zaufać

taniaksiazka.pl

Doskonała komunikacja, perfekcyjne podejście do klienta, realizacja szybka i całkowicie zgodna z zamówieniem, do tego dobra cena, czyli całość na piątkę.

Anyszka

Polecam, polecam, polecam! Świetny wybór, książki w doskonałej cenie i co najważniejsze błyskawiczna realizacja zamówienia - dodaję do moich ulubionych sklepów.

magdape

Bardzo miła obsługa, szybko reagują na wiadomości pisane. Szybko rozwiązują problem i tłumaczą sytuację, oraz bardzo jasno i konkretnie piszą mail o każdej zmianie w zamówieniach.

Lenka

Kolejny raz robię zakupy w sklepie i jest super szybko, tanio i wygodnie. Aż żałuję, że nie mają innych propozycji, które mnie interesują. Gorąco polecam.

Beata

Transakcja przebiegła szybko i sprawnie. Książki super i wszystko porządnie zapakowane. Nie jest to na pewno moja ostatnia styczność ze sklepem. Polecam.

Agnieszka

Sklep godny polecenia, szybko zrealizował zamówienie. Dodatkowo otrzymałam rabat. Bardzo korzystna cena zamówionych książek. Łącznie z przesyłką wyszło taniej niż w księgarni stacj...

Zosia

Bardzo sprawnie zrealizowane zamówienie. Pomimo, że podano mi późniejszy termin dostarczenia przesyłki otrzymałam ją kilka dni wcześniej. Sklep cechuje solidność i profesjonalizm. ...

Joanna

Sklep bardzo fajny, pomocny i szybki. Realizacja zamówienia trwała kilka dni. Zamówienie doskonale zapakowane i nienaruszone.

Frau Sonne

Jestem zadowolona ze sklepu i przeprowadzonej transakcji. Duży wybór książek, dostawa zgodnie z podaną przez sprzedawcę datą, bardzo porządnie zapakowana. Polecam.

agnes352

Polecam sklep z czystym sumieniem. Kontakt bardzo dobry, ceny rewelacyjne, wybór książek ogromny. Na pewno wkrótce znów złożę zamówienie.

natka2817

Rewelacja!!! Zamówienie otrzymałam 5 dni od złożenia zamówienia, a mieszkam w Wielkiej Brytanii.

Adrianna

Pierwszy raz kupowałam książki przez internet i się nie rozczarowałam. Książki przyszły w oczekiwanym terminie, były dobrze zabezpieczone. Na pewno skorzystam jeszcze nie jeden raz...

Paula