Nagroda pocieszenia

Kuba „Kubeł” Bełski przenosi się z prywatnego liceum do państwowego. To wzorowy uczeń, okrzyknięty mianem kujona i lizusa, jest mało lubiany przez rówieśników. Jako ten „nowy” przez przypadek staje się jednym z najbliższych kumpli Adama „Trotyla” – kapitana drużyny koszykarskiej, przez wszystkich lubianego i dostrzeganego – i tym samym Kuba również zyskał na popularności. W swojej historii opowiedział nam o wielu wspomnieniach intymnych, wstydliwych, które go niejednokrotnie skompromitowały. Jednak postanowił, że pozwoli nam poznać jego wspomnienia, te dobre i te złe, pisane bez fałszu i bez ściemy.

Adam Lang opisał tylko jeden rok z życia „Kubła”, można powiedzieć ten najintensywniejszy – klasa maturalna, pierwsza dziewczyna na poważnie; pierwsza miłość; rozstania; sprzeczki o wszystko i o nic; nowe przyjaźnie; dokonanie wyborów na przyszłość. Przy tym od podszewki przedstawił szkolne środowisko, pokazał co tak naprawdę siedzi w głowach nastolatków, jakimi priorytetami się kieruje szkolne towarzystwo i ukazał realia ich życia. Jakuba pokazuje, że nikt nie jest doskonały, ludzie często się mylą, i równie często uczą na własnych i cudzych błędach.

Autor posiada lekki, a zarazem ciekawy styl, tworzy nieprzeciętne i pełne życia postaci. Zajmująca treść, która płynie gładko, napisana jest żargonem młodzieżowym, a przy tym ubarwiona często sarkastycznym humorem. W swej książce poruszył tematy ważne dla nastolatków, które czasami wyolbrzymiają, bo wydają im się najważniejsze na całym świecie: posiadanie chłopaka/dziewczyny lub jego brak, w jaki sposób zerwać znajomość; jak zaaklimatyzować się w nowej szkole, gdzie wszyscy się znają, a ty jesteś ten „nowy”; problemy rodzinne i uczuciowe; opinia innych uczniów; popularność; i wiele innych istotnych problemów, z którymi boryka się współczesna młodzież.

Nagroda pocieszenia to pouczająca, mądra, nietuzinkowa i szczera powieść o trudach dojrzewania i skomplikowanych relacjach damsko-męskich przedstawionych bez ogródek i przekoloryzowania z punktu widzenia młodego mężczyzny. Autor w stu procentach oddał klimat panujący wśród współczesnej młodzieży i doskonale opisał to, co siedzi im w głowach. Podsumowujące: jestem mile zaskoczona i zarazem zadowolona z lektury. Polecam wszystkim nastolatkom oraz osobom starszym, którzy są zwyczajnie ciekawi, z jakimi problemami borykają się obecnie młodzi ludzie.

POCIESZENIE CZY NAGRODA?

Okres nastoletniości to czas, kiedy wszystko boli najbardziej. Problemy, trudności, opinia… a w szczególności, oczywiście, miłość. Ile było o tym dzieł. Ile powieści, filmów i seriali. A jednak najnowszą książką wciąż jeszcze mało znanego Adama Langa warto się zainteresować. I warto zapamiętać jego nazwisko. Dlaczego? Bo „Nagroda pocieszenia” to ciekawa, dojrzała i znakomicie podana porcja wzruszeń i emocji dla młodych ciałem i duchem.

Kuba jest daleki od bycia popularnym uczniem. Zawsze uważany za kujona introwertyk nigdy nie należał do lubianych osób. Z uczuciami także nie miał szczęścia, jego pierwszą dziewczyną została Ola, która na koloniach zawsze brała sobie jakiegoś chłopaka, druga miłość, Karolina, zostawiła go dla… dziewczyny. W świecie, w którym bycie ofiarą to jeden z najgorszych możliwych wstydów, a żadne zasady się nie liczą, Kuba nie ma już nawet większej nadziei, że liceum przyniesie jakąś zmianę, ale wtedy poznaje jego. Trotyl jest taki, jak jego przezwisko – głośny, daleki od delikatności i trudny do przeoczenia, to typowy samiec alfa. Wszyscy go lubią, dziewczyny na niego lecą, a znajdującemu się obok Kubie udziela się część jego popularności. Obu zaczyna łączyć przyjaźń, która zostanie wystawiona na próbę, kiedy obu w oko wpadnie ta sama dziewczyna. Co wybierze introwertyczny nastolatek? Czy zdecyduje się sięgnąć po nagrodę główną czy zadowoli nagrodą pocieszenia? I która z nich jest właściwie którą?

Takie książki pisałaby Ewa Nowak, gdyby była mężczyzną, tak w skrócie można scharakteryzować „Nagrodę pocieszenia”. Bo i tematyka, i styl – i nawet podział opowieści są podobne do tych, jakie spotykamy w książkach Nowak. O ile jednak mam wrażenie, że ostatnio autorka zepsuła się nieco, zamykając w monotematycznym kręgu bez pomysłu na przełamanie go (nadal jednak jej książki są bardzo dobre i warte polecenia), o tyle Adam Lang, który na rynku pojawił się dopiero niedawno („Nagroda…” to jego druga powieść) stanowi powiew świeżości. Może jego powieści nie są odkrywcze ani nowatorskie, ale doskonale wykorzystują zgrane motywy. I przy okazji dostarczają całkiem solidnej porcji emocji. Nic dziwnego, że jego debiutanckie „Klucze” były nominowane do Nagrody Polskiej Sekcji IBBY w kategorii „Książka Roku”.

Największą siłą „Nagrody…” jest jej warstwa obyczajowa i bardzo dobre oddanie uczuć. Dlatego też, kiedy autor zaczyna skupiać się na koszykówce, emocje opadają i treść mniej wciąga. Na szczęście nie na długo. I na pewno nie w przypadku wszystkich czytelników – ja nie trawię sportowych tematów i potrzeba nie lada mistrza, żeby mnie nimi zainteresować. A przecież cała reszta urzeka: od znakomitego uchwycenia portretu współczesnych młodych ludzi, po żonglowanie niepewnością.

Dlatego polecam. Każdy, kto lubi udane młodzieżowe opowieści o uczuciach, będzie bawił się znakomicie. Ja bawiłem.

[Adres usunięty]

Zastanawiałeś się może jak ważne jest to z kim zaprzyjaźnisz się pierwszego dnia szkoły? Czy ma to

jakiś wpływ na twoje życie? Owszem ma. Decyduje o tym za kogo będziesz brany wśród innych klas, czy będziesz popularny, lubiany oraz jaką będziesz miał opinie w otoczeniu innych uczniów i nauczycieli. Jeśli będziesz kujonem to prawdopodobnie nikt nie będzie chciał z tobą rozmawiać, chyba, że nie odrobili pracy domowej, a ty jesteś odpowiednią osobą, aby ją od ciebie spisać. Kuba ma jednak szczęście i natrafia na kogoś, dzięki komu staje się lubiany, a jego twarz była znana w całej szkole. Wreszcie poznał chłopaka, z którym mógł stworzyć pierwszą prawdziwą męską przyjaźń, ale na jak długo?

Czy coś jest w stanie stanąć na drodze ich udanej znajomości? Czy coś może przerwać ich przyjaźń? A może ktoś? Dziewczyna, która jest jego, a ty nie możesz oderwać od niej oczu, bu pragniesz ją każdą częścią swojego ciała. A co jeśli to ta jedyna? Zaryzykowałbyś wszystko, aby tylko ją przytulić?

Główny bohater powieści, w szkole średniej zyskujący ksywę „Kubeł”, to chłopak, który przechodzi swojego rodzaju wewnętrzną metamorfozę. Z wycofanego, mało popularnego i raczej stroniącego od kontaktów z rówieśnikami kujona staje się kolegą dominującego Trotyla, nietykalnym i szanowanym. Czcząc swojego przyjaciela, wpatrzony jak w obrazek w świetnie radzącego sobie kapitana drużyny koszykarskiej, nie wyobraża sobie przyszłości, w której Trotyla by zabrakło. Nagle jednak, jak na ironię losu, zakochuje się w jego dziewczynie.

„Nagroda pocieszenia”, w której pierwszoosobowy narrator i zarazem główny bohater dzieli się swoimi najbardziej intymnymi i wstydliwymi przeżyciami, przypomina pamiętnik młodego, zagubionego człowieka. Adam Lang, kształtując nieco rozchwianą emocjonalnie sylwetkę Kubła, poskładał ją w bardzo wiarygodny obraz chłopaka, który wędrując przez życie z bagażem słabości i zalet chciałby po prostu być szczęśliwy.

Tuż za główną postacią tej powieści w światło reflektorów wchodzi od czasu do czasu drugi bardzo istotny bohater i nie jest nim Trotyl, a szkolne społeczeństwo. Adam Lang, który bez wątpienia zna się na środowisku młodzieży, oddał jego charakter w pełni wiarygodnie wyszczególniając nastoletnie priorytety, które za pomocą konkretnych sytuacji można z łatwością wychwycić. Pojawia się potrzeba zaistnienia pośród rówieśników, pragnienie bycia zaakceptowanym i widzialnym. Jest magiczna moc przyjaźni, ale i cena, jaką należy za nią zapłacić. Są zasady, chęć zachowania twarzy, ale są też wcale niełatwe decyzje, które naprawdę mogą zaważyć na przyszłości. Bez ogródek, bez kolorowania, prawdziwie. Na taką koncepcję fabuły postawił autor tej książki i moim zdaniem efekt wyszedł zadowalający.

Miałabym kilka zastrzeżeń, jeżeli chodzi o samą formę przedstawienia tej historii. Brakowało mi spójności pomiędzy kolejnymi rozdziałami, co chwilowo mnie dezorientowało, jednak nie miało wpływu na odbiór przekazu całości. Adam Lang rezygnuje z długich opisów na rzecz dialogów, co akurat w mojej opinii okazuje się korzystnym rozwiązaniem. Warto czytać uważnie, chociaż akcja toczy się tutaj raczej niespiesznym rytmem. Można więc przez jakiś czas potowarzyszyć głównemu bohaterowi w jego życiowej przygodzie, aczkolwiek bez wielkiego przywiązania czy rozbijających emocji.

„Nagroda pocieszenia” to powieść o miłości, jednak wcale nie takiej romantycznej, którą znacie już z kart innych powieści. To historia o hipnotyzującej przyjaźni i o życiu pośród szkolnych rówieśników – nie zawsze przychylnych. To jednak przede wszystkim książka o dylematach młodego człowieka, o jego wyborach, poszukiwaniach własnego miejsca i przynależności. Oryginalna, ciekawa, choć nie porywająca. Powieść, której wybór przeczytania pozostawiam Wam, aczkolwiek jeżeli miałabym sugerować jakąś grupę docelową tej historii, postawiłabym na młodzież, która może w obrazie Kuby zobaczyć cząstkę siebie.