Nabici w Facebooka. Przestroga przed katastrofą

"Idea Zucka, by połączyć cały świat, może być teoretycznie godna pochwały, ale nie jest godne pochwały, jak firma to realizuje."

.

W związku z tym, że autor książki jest ekspertem w świecie technologii, zna Zuckerberga od lat, a także był doradcą przy tworzeniu fb, uznaję, że wie o czym pisze. Mając odpowiednie narzędzia, znajomości również, obserwował rozwój fb z jego wszystkimi konsekwencjami. Ile w tym wszystkim teorii spiskowych, ile potwierdzonych faktów trudno mi - laikowi wyrokować.

Książka, choć napisana zrozumiale, niestety ze względu na temat jest dość ciężka, a nawet ciut nużąca w odbiorze. Nie jest to wina autora a poruszanych zagadnień. Biorąc pod uwagę kaliber informacji i tak wyszło całkiem sprawnie i logicznie choć zdecydowanie lepiej poczytać, gdy umysł wypoczęty. Szczerze mówiąc miałam nadzieję na trochę inny klimat. Liczyłam na socjologiczno-psychologiczne ujęcie tematu a dostałam analizę stosunków amerykańsko-rosyjskich, mnóstwo mało mi mówiących kwestii technologicznych i całe zaplecze amerykańskiego prawa. Dostałam zatem książkę o świecie polityki, nauki i informatyki. Mimo to, i tak wiele interesujących rzeczy w książce wyczytałam i nie był to stracony czas.

Fb to przykład zjawiska, które miało być miłe, łatwe i przyjemne a w związku z tym, że stało się kopalnią złota to zaczęło wymykać się spod kontroli i żyć własnym życiem. W książce jest o wykorzystywaniu sztucznej inteligencji i szerzeniu mowy nienawiści, o której nawet jako osoba spoza branży mogłabym długo pisać. Jest też o skali manipulacji czy dezinformacji, którym ulegają użytkownicy. Autor zwraca uwagę na prace nad algorytmami wpływającymi na modyfikacje zachować odbiorców, w konsekwencji robienie z nich ofiar social mediów, pokuszę się o stwierdzenie, że wielokrotnie i głupców na własne życzenie. Właśnie najsmutniejsze jest to, że użytkownicy fb poddają się tak ogromnej inwigilacji na swoją prośbę. Już kiedyś pisałam o bezkrytycznym poddawaniu się temu co w mediach. Niestety wielu osobom kierunek "jak żyć" "jak myśleć" wyznaczają właśnie środki przekazu.

Pod koniec książki autor dokonuje niewielkiego podsumowania swoich tez, systematyzuje i zbiera wiele zagadnień poruszonych na poprzednich kartkach. Dobry to pomysł 😉

„Wściekli ludzie częściej udostępniają więcej informacji, tak by inni podzielili ich wściekłość”, czyli przerażająco prawdziwa historia o portalu, z którego korzystają miliony użytkowników każdego dnia.

Gdy zobaczyłam tę książkę w zapowiedziach, od razu zapisałam ją na listę do przeczytania. Interesuję się nowinkami technologicznymi i informatyką. Facebook jest stale obecny w naszych życiach. Pamiętacie, jak funkcjonowało się w świecie bez tego portalu społecznościowego? Starsi na pewno, ale ci młodsi nie wyobrażają sobie życia bez Facebooka i Messengera. Mieliśmy kilka portali, ale żaden z nich nie odniósł takie sukcesu jak dzieło Marka Zuckerberga.

Fascynująca osobista opowieść, ale też bardzo wnikliwa analiza sił, które mogą zniszczyć nasz świat. Książka opowiada o Facebooku i jego twórcach, a zarazem ukazuje historię biznesu związanego z nowymi technologiami oraz ludzi, którzy je tworzyli = a teraz zabrakło im odwagi, by stanąć oko w oko z demonami, które sami powołali do życia. Autor, Roger McNamee, doradca Zuckerberga w pierwszych latach działania Facebooka, potrzebował trochę czasu, by zrozumieć, co tak naprawdę się stało i co z tym zrobić. W rezultacie otrzymaliśmy książkę, która jasno i precyzyjnie wyjaśnia, dlaczego nowe technologie mogą zagrażać demokracji.

Facebook jest gigantem – powstają o nim książki czy też filmy (z 2010 roku The Social Network o tym, w jaki sposób powstawał; z doskonałą obsadą: Jesse Eisenberg, Andrew Garfield czy też Justin Timberlake; film otrzymał wiele nagród, w tym trzy Oscary (za scenariusz adaptowany, montaż i muzykę) i cztery Złote Globy). Roger McNamee zabiera nas w niezwykłą podróż po Dolinie Krzemowej, która jest domem dla zaawansowanej technologii (high-tech) oraz wielu korporacji takich jak Google, Apple Inc., Intel, Adobe Systems czy też właśnie Facebook.

Nabici w Facebooka to dosyć trudna książka tzn. autor operuje słownictwem związanym z informatyką, technologią, dlatego ci, którzy nie bardzo interesują się tematem, mogą trochę się pogubić. Dla mnie była to niezwykle ciekawa książka, a z każdą kolejną stroną ta ciekawość rosła.

Autor bardzo drobiazgowo przedstawia firmę Zuckerberga, porusza także wiele afer [Adres usunięty]. Cambridge Analytica. Dla zainteresowanych tematem będzie to na pewno dobra opowieść, a dla innych przestroga. Nadal nie mogę się nadziwić, że ludzie tak bezmyślnie publikują na swoich profilach informacje z ich życia. A najbardziej śmieszą mnie te łańcuszki, które wstawiają użytkownicy, myśląc, że jeśli napiszą na swoim profilu, o tym, że nie wyrażają zgody, aby Facebook używał ich zdjęć, to będzie to miało wpływ na sposób funkcjonowania tego portalu. Nie, kopiowanie takich łańcuszków jest pozbawione sensu. Czy naprawdę społeczeństwo jest tak niedoinformowane? Czy ktoś z was przeczytał regulamin Facebooka? Myślę, że niewielu się znajdzie.

Facebook, Instagram – w dobie Internetu nic nie wydaje się niemożliwe. Jednak niesie to ze sobą wiele niebezpieczeństw. Ludzie bezmyślnie dodają informacje o sobie, zdjęcia i przemyślenia, które już na zawsze zostaną w sieci. Publikują każde wydarzenie ze swojego życia, nieświadomi tego, ile informacji o sobie udostępniają. W dobie Facebooka, Twittera i Instagrama możemy dowiedzieć się wszystkiego o ludziach, których nawet nie znamy. Jednocześnie czujemy się bezkarni i zbyt pewni siebie, myśląc, że w Internecie wszystko wolno.

Nabici w Facebooka może trochę przychylić funkcjonowanie tego portalu społecznościowego oraz innych platform, których właścicielem jest Facebook, a więc mi.n. WhatsApp i Instagram. Autor wyjaśnia, jak nowoczesne technologie mogą zagrażać społeczeństwu. Algorytmy Facebooka nie są wyjątkiem. Polecam wszystkim tę książkę, może otworzy ona oczy na problem mediów społecznościowych i ich przyszłości.

Rozrywka czy zagrożenie?

Korzystamy z niego codziennie (a przynajmniej większość z nas). Traktujemy jak coś, co jest całkowicie normalnym elementem naszej rzeczywistości i przyjmujemy korzystanie z niego jak oczywistość, którą przyjmujemy często całkowicie bezrefleksyjnie. Czy jest to słuszne podejście? Facebook, bo o nim oczywiście mowa, jest przede wszystkim narzędziem do zarabiania pieniędzy dla jego twórców. A każde narzędzie tego rodzaju nie jest wcale tylko niewinnym (choć niesamowicie rozbudowanym) portalem społecznościowym, lecz także czymś, dzięki czemu realizowane są czyjeś interesy. Również (przede wszystkim?) kosztem użytkowników. Ku takim właśnie wnioskom wiodą przemyślenia Rogera McNamee, autora niniejszej książki.

Roger McNamee wydatnie przyłożył rękę do powstania i rozwoju facebookowego fenomenu przez szereg lat pełniąc rolę współpracownika Zuckerberga. Wiedza tego człowieka dotycząca mechanizmów działania Facebooka oraz filozofii przyświecającej decyzyjnym osobom sterującym tym okrętem przydaje niniejszej książce wiarygodności i niepokojąco wysokiego prawdopodobieństwa, że zawarte tutaj wnioski są słuszne i trafne. Nie tylko to zresztą niepokoi – od lat słyszymy, że z serwerów FB wyciekają poufne dane klientów, a sam portal społecznościowy używany jest do celów polityczno-społecznych, jak chociażby rosyjskie manipulacje przy wyborach prezydenckich w USA w 2016 roku. McNamee uwiarygadnia te rewelacje podpierając je wiedzą z wewnątrz swojej dawnej firmy – i to właśnie niepokoi najbardziej.

Kolejne rozdziały to uchylenie rąbka tajemnicy na temat powstania Facebooka, historii jego sukcesu oraz zachodzących w firmie na przestrzeni lat zmian – w tym także ewolucji podejścia do użytkownika oraz do kwestii sposobów, w jaki Facebook ma zarabiać dzięki niemu (na nim?) pieniądze. Wszystko to po części już gdzieś w przeważającej większości słyszeliśmy lub czytaliśmy, ale nie zaszkodzi sobie o tym przypomnieć. Prawdziwą wartością tej lektury jest jednak odsłonięcie przez McNamee kart, które trzyma i trzymał w ręku Zuckerberg. Jakie to karty?

Przede wszystkim są to karty pełne czekających na podniesienie z ulicy dolarów. Jak to zrobić? Odpowiedź tkwi w samej istocie Facebooka i tego, czym ON de facto jest. A jest ON tak naprawdę przepotężną bazą danych ponad dwóch miliardów użytkowników, która zawiera nie tylko informacje na temat ich życia w świecie rzeczywistym, ale także ich preferencji, upodobań, czy sympatii politycznych. To potężny zasób wiedzy, który można spieniężyć – chociażby za pomocą dedykowanych konkretnemu użytkownikowi reklam. To jednak nie wszystko…

Tak olbrzymia baza danych to także kapitał społeczno-polityczny. Wystarczy go tylko spieniężyć, a można to zrobić poprzez manipulacje, fake newsy, podprogowe ukryte przekazy z treściami, które ich nadawca chce dosłownie wrzucić nam przed oczy. A wszystko z nadzieją na to, że ów przekaz do nas dotrze i się w nas zakorzeni. W tym momencie do gry wkracza psychologia i oddziaływanie na ludzką mentalność, jednak nie należy machać na to ręką i twierdzić, że to przesada – połączenie manipulacji, podprogowych przekazów, fake newsów i wsadzenie tego wszystkiego w ramy skrojonego pod konkretnego Kowalskiego przekazu (chociażby reklamowego) to potężna broń, która ma nieznaną jeszcze w pełni moc oddziaływania. McNamee przekonuje, że użyto jej w USA przed wyborami prezydenckimi w 2016 roku (oficjalnie niczego nie udowodniono, a śledztwo w tej sprawie nie przyniosło efektów), a także w czasie kampanii brexitowej w Wielkiej Brytanii. Jeśli rzeczywiście tak było, to skutki znamy. McNamee przekonuje jednak, że to nie wszystko co można dzięki Facebookowi osiągnąć…

Niniejszą lekturę można odbierać jako robienie burzy w szklance wody, szukanie taniej sensacji, tudzież jako próbę zarobienia kasy przez rozgoryczonego byłego pracownika, jednak niepokojąco wiele rzeczy się w tych wszystkich rewelacjach autora zgadza z tym, co możemy poskładać ze szczątków przekazów medialnych z ostatnich lat. Wygląda to naprawdę na część większej układanki. Jeśli rzeczywiście tak jest, to wnioski są bardziej niż złe, wynikać z nich może bowiem że w perspektywie czasu zagrożone mogą być wszystkie podwaliny zachodniego świata - z demokracją na czele.

Do wyrobienia sobie na ten temat zdania zachęcam we własnym zakresie, jednak przeczytanie w toku tego procesu niniejszej książki bynajmniej nie zaszkodzi. Być może pomoże. A nawet jeśli nie dacie jej wiary, to zawsze warto poznać zdanie każdej ze stron.

Polecam.

Dziękuję Wydawnictwu Media Rodzina za egzemplarz recenzencki.

[Adres usunięty]