Muszę wiedzieć

Moja opinia o książce Kasi Bulicz-Kasprzak będzie bardzo przewrotna i niejednoznaczna. Bywały chwile, kiedy czułam się naprawdę zaangażowana w wydarzenia wykreowane przez pisarkę, a czasem doznawałam uczucia chaosu. Doszłam do wniosku, że fragmenty oznaczone kursywą i nazwane ZESZYT W SZAREJ OKŁADCE nie są dla mnie. Myślenie bohaterki, która tworzyła bardzo osobisty pamiętnik, było mocno rozwleczone. „Muszę wiedzieć” to jednak coś interesującego ze względu na Halinę i Patrycję- babcię i wnuczkę, które nie miały pojęcia o swoim istnieniu. Patrycja dowiedziała się, że jest adoptowana. Był to dla niej ogromny ból- niby miała wszystko, nie narzekała na sytuację materialną, a rodzice adopcyjni, choć potem rozwiedzeni, stanęli na wysokości zadania. Jednak to, że ktoś ma pieniądze, jeszcze niczemu nie dowodzi, a mieszkanie w wygodnym domu wcale nie musi być bajkowe. „Muszę wiedzieć” to więc tytuł adekwatny do sytuacji- Patrycja jako osoba młoda, bardzo dosadna, wyszczekana i bezkompromisowa koniecznie chce poznać prawdę i powód, dla którego biologiczna matka ją zawiodła. Jak będą wyglądały poszukiwania i co takiego Patrycja usłyszy od Haliny, domniemanej babci? Cóż, bywały chwile, kiedy temat poszukiwań niejakiej Dominiki Kornelowicz staje się nieco zbyt zawiły. Kibicowałam jednak Patrycji, choć jej styl bycia, zwłaszcza mówienie na ty do dużo starszych osób, bardzo mnie denerwował. Myślę, że nie będę jedyną czytelniczką, która wyciągnie takie wnioski, choć może ja już jestem z innej, archaicznej epoki? Kto wie…

Autorce udało się też mnie wzruszyć, a wszystko to za sprawą historii Haliny. Kobieta jest już wdową, pochowała córkę, a z synem mieszkającym w Stanach nie ma częstego kontaktu. Pewnego dnia Halina przygarnia kota, choć nie było to planowane posunięcie. Początkowa niechęć do zwierzęcia przeradza się w prawdziwą miłość między panią a Stanisławem, futrzastym zwierzakiem. Pisarka w ten wzruszający sposób zachęca nas do tak zwanej felinoterapii. Chodzi w niej o to, by przygarnięcie kota było nie tylko dobrym uczynkiem, ale i walką z przerażającą samotnością. Sama kocham koty, szaleję za nimi, dlatego wątek ten bardzo mi się podobał.

Jeszcze inny wątek dotyczy prawdziwej przyjaźni. Jak już wspominałam, Patrycja to postać bardzo barwna i odważna, a jej styl bycia może niektórych denerwować. Dziewczyna, jeśli nie dostanie się gdzieś drzwiami, to wejdzie przez okno, byle dopiąć swego. Co więcej, ma zaufanych przyjaciół, na których może liczyć zawsze, gdy tego potrzebuje. Najbardziej utkwiła mi w pamięci Monika- dziewczyny wzajemnie wyciągają do siebie pomocną dłoń. Czy dziś możemy kogoś nazwać przyjacielem/przyjaciółką? Choćbyśmy zjedli z kimś przysłowiową beczkę soli, to i tak możemy kogoś niemalże nie znać, taka jest współczesna prawda. Warto się nad tym zastanowić.

Moja ogólna ocena jest dobra- nie przerwałam lektury, ale „Muszę wiedzieć” to też nie dzieło wybitne. Opowieść o poszukiwanej Dominice z pewnością nie jest od razu przewidywalna.

Kasia Bulicz-Kasprzak "Muszę wiedzieć"

Autor: Kasia Bulicz-Kasprzak

Wydawnictwo: Prószyński i S-ka

Data wydania: 4 lipca 2019

Liczba stron: 352

Twórczość Kasi Bulicz-Kasprzak jest mi znana, dlatego nie potrafię się powstrzymać przed sięgnięciem po kolejną jej książkę. Choć jeszcze nie wszystkie tytuły przeczytałam, "Muszę wiedzieć" skusiło mnie swoim intrygującym opisem. Czy treść sprawiła mi przyjemność literacką?

Halina pochodzi ze wsi, była jedynaczką i jak sama twierdzi urodziła się z gniewu ojca i smutku matki. Niezwykłym szczęściem był dla niej przed laty wyjazd z mężem do Warszawy, gdzie mieszka do dziś. Jednak teraz doskwiera jej samotność... Najbliżsi albo nie żyją albo mieszkają daleko. Starsza pani po utracie ostatniej żywej istoty, zaczyna planować swoją śmierć, jednak wtedy do jej drzwi puka młoda dziewczyna i szokuje kobietę swoim wyznaniem.

Patrycja mieszka wraz z rodzicami we Wrocławiu i wie, że jest adoptowana. Przy wsparciu paczki przyjaciół, postanawia odnaleźć biologiczną matkę. Na początku swej drogi nie zdaje sobie sprawy, jakie niespodzianki na nią czekają. Osoby, od których usiłuje dowiedzieć się czegoś o biologicznej matce, notorycznie coś ukrywają; niezależnie od stanowisk przemilczają ważne sprawy.

"Tym właśnie jest życie - czekaniem na właściwe momenty, chociaż te nie nadchodzą, odkładaniem wszystkiego na potem, traceniem czasu, nigdy niezrealizowanymi marzeniami." *

To przerażające mieć świadomość, że splot przypadkowych zdarzeń i rozmów z kłamcami sprawi, iż trudno poznać prawdę o sobie, nawet tą najważniejszą. To właśnie na taki mur milczenia i nieprawdy trafiła Patrycja ze swoją - jak twierdzi - babcią. Choć nie pałają do siebie sympatią, postanawiają iść razem naprzeciw losowi, poszperać w przeszłości i odkryć prawdę o Dominice. Jaki jej obraz uda im się odtworzyć? Czy wtedy prawdopodobny łańcuch babka - matka - wnuczka się zamknie? Czy matki zawsze mówią prawdę córkom? A córki matkom? A jaka jest rola ojców?

"...właśnie tacy są ojcowie. Obecni w domu, ale rzadko w życiu dzieci." **

W powieści pojawiają się pisane kursywą fragmenty wspomnień - co kryje zeszyt w szarej oprawie? To historia Grażyny Bylicy ze wsi Borowica Mała. Bohaterka opisuje swoje życie, rodzeństwo, rodziców, szkołę, wieś... Jednak najbardziej intrygujące są momenty, gdy pisze, iż to wszystko kłamstwa; że spisuje te informacje, by je zapamiętać! O co tutaj chodzi?

Kasia Bulicz-Kasprzak po raz kolejny stworzyła arcyciekawą opowieść, w której nie wszystko jest takie, jak się wydaje. Wielokrotnie czułam się zaskakiwana, mój tok myślenia musiał zmieniać kierunek, w głowie kołatały "aha!", "wow", "o, nie!", "coś takiego!". To jedna z nielicznych powieści obyczajowych, w przypadku których nie umiałam domyślić się prawdy przed jej odkryciem. Wyjaśnienia finałowe to po prostu majstersztyk a utkanie takiej fabuły to ode mnie medal! Zwłaszcza, że powieść zmusza do myślenia na wielu polach, zastanowienia się jak korzystamy z życia, co powinniśmy mówić najbliższym, czego nie robić i jak walczyć o przyjaciół.

Historia chwyta za serce, wywołuje łzy wzruszenia i smutku; opowiada o tym, że każdy ma coś, czego się wstydzi; o budowaniu życia na kłamstwie, które może zniszczyć ulotność, jaką jest szczęście. Ale jest też dowodem na to, że nie należy zrażać się niepowodzeniami, tylko walczyć, bowiem życie nie zawsze da się zaplanować a wiara jest wszystkim co mamy.

"A przecież tylko o to w życiu chodzi, żebyś ty kogoś kochał i żeby ktoś kochał ciebie." ***

Podsumowując - "Muszę wiedzieć" jest opowieścią o cierpieniu, samotności, tęsknocie, macierzyństwie i cudzie narodzin, prawdziwej przyjaźni, wchodzeniu w dorosłość, problemach adopcyjnych dzieci, walce o szczęście, życiowych decyzjach oraz myleniu ścieżek. Powieść jest pełna niedopowiedzeń, rodzinnych (i nie tylko) kłamstw oraz złudnego obrazu osoby, która jest bohaterką tylko z zaświatów. Na czym zakończy się konieczność dojścia do prawdy? Gorąco polecam Wam moc przeżyć i sinusoidę emocji!

* K. Bulicz-Kasprzak, "Muszę wiedzieć", Prószyński i S-ka, Warszawa 2019, 13%

** Tamże, 14%

*** Tamże, 35%

Słowo "musieć" w moim osobistym słowniku jest słowem przygnębiającym. „Musieć” oznacza być do czegoś zmuszonym, nie mieć innego wyjścia, postąpić w dany sposób, choć często wbrew sobie. "Muszę to zrobić" kojarzy się z czymś robionym bez przyjemności. "Muszę wiedzieć" oznacza wiedzę zdobytą bez oglądania się za siebie. Nieważne, jaką pożogę zostawię po drodze. A z humorystycznych rozumień tego słowa, któż nie zna powiedzenia: Czasami człowiek musi inaczej się udusi...

„Muszę wiedzieć” to książka właśnie o tym. O wiedzy zdobywanej po trupach, bez baczenia na innych bez żadnych obiekcji. To powieść o trudnych relacjach rodzinnych, o trudnej miłości i ... o szczęściu w nieszczęściu. Bohaterce powieści też się wydaje, że musi. Musi znaleźć matkę, musi dotrzeć do korzeni. Okazuje się jednak, że życie jest o wiele bardziej bogate, niż nam się wydaje.

Początek jest... może nie nudny, ale bardzo spokojny. Poznajemy Halinę, samotną kobietę, dla której życie się skończyło. Jest sama, nie ma pracy, nawet kot ją zostawił. Mąż nie żyje, syn wyjechał, córka… Nastrój początkowych stron jest przygnębiający choć czytelnik czuje, że zaraz coś pęknie. I rzeczywiście. Pewnego dnia do drzwi mieszkania Haliny puka młoda dziewczyna, Patrycja. Twierdzi, że jest jej wnuczką. Halinie trudno w to uwierzyć, bo choć jej córka Dominika wyjechała na studia do Wrocławia, a ich stosunki były często dość burzliwe, to kobieta jest pewna, że przecież zauważyłaby, że jej córka jest w ciąży. Jest pewna, stuprocentowo pewna, że Dominika nie zostawiła po sobie dziecka, a tu młoda smarkula w drzwiach bezczelnie zapewnia ją, że jest jej wnuczką. Nie może porozmawiać z domniemaną matką, ale nie odpuszcza. Jest nieustępliwa w swoich poszukiwaniach. Co więcej, wciąga w nie swoich przyjaciół. Nie bierze pod uwagę tego, że prawda może zaskoczyć.

Bardzo, bardzo pozytywnie zaskoczyła mnie ta powieść. Początkowo mnie znużyła, ale jak już zaczęło się dziać, to wcisnęło mnie w fotel niczym na rollercoasterze. Budowa powieści jest naprawdę świetnie pomyślana. Odrębnym wątkiem jest to, co Patrycja z przyjaciółmi i babcią odkrywa, a odrębnym są wspomnienia i myśli ludzi powiązanych ze sprawą, których nasi bohaterowie odwiedzają. To trochę tak jak zabawa w popularne memorki (gra polegająca na szukaniu par takich samych obrazków) Patrycja chodzi i odkrywa obrazki, ale to czytelnik łączy je w pary. Patrycja poznaje historię złożoną z tych obrazków, ale to czytelnik widzi szerzej, dotyka mocniej i czuje głębiej. To czytelnik poznaje prawdziwe losy tych trzech kobiet. Zakończenie wbija w fotel i okazuje się, że nic nie jest takie, jak się wydawało.

Super powieść – wielowątkowa, obyczajowa, kryminalna - taka jak lubię. Nie można oderwać się od niej, wywołuje całą gamę emocji - od wzruszenia aż po złość. Jest tajemnicza, miejscami śmieszna, często życiowo brutalna. Rewelacyjna.