Mój lejtnant

Mój lejtnant autor Daniił Granin

Książka to ciągły dialog dojrzałego już autora ze swoim drugim ja - lejtnantem D. - nieopierzonym młodzikiem, który zgłosił się do pospolitaków (pospolite ruszenie) na ochotnika, został przemielony przez wojenną maszynkę, przeszedł przez rzeź w trakcie cofania się Armii Czerwonej na linii Ługi (obwód leningradzki), zetknął się z zamieszaniem (choć to delikatne słowo) panującym na froncie i z przeróżnymi ludźmi w tych nieludzkich warunkach (różnymi zarówno ze względu na pochodzenie, jak i wykształcenie oraz światopogląd). Widział upadek i staczanie się ludzi, widział, co czyni z ludźmi wojna. To niekończąca się debata z samym sobą, która ma pomóc zrozumieć: Dlaczego? Jak? W imię czego? Wciąż próbuje pojąć to, co się dzieje, to, co się stało. Tylko, czy jest jasna odpowiedź na te pytania?

"Noce były coraz dłuższe, mrozy coraz silniejsze, zdobywać drwa na opał było coraz trudniej. Batalion chudł w oczach, to jest ludzi ubywało. Z różnych przyczyn. Ostrzał. Dystrofia plus szkorbut, plus furunkuloza. Plus odmrożenia. Ludzie uciekali do Niemców. Czasami aż się chciało płakać. Coś się w człowieku zbierało. Nie coś, to beznadziejność istnienia, które miało skończyć się albo ranami, albo śmiercią. Na nic innego nie mogliśmy liczyć. Zamiast przyszłości - ślepy zaułek."

To nie jest opowieść o zwycięstwach, o bitwach, o taktycznych manewrach, o heroizmie. Tylko o wojnie, która pachnie strachem, moczem i rozkładającymi się ciałami. O kalectwie, fizycznym, moralnym i duchowym. O głodzie, który wypełnia człowieka całkowicie i jego zaspokojenie jest najważniejsze, więc gotowane zgniłe mięso końskie, czy zmrożone, zgniłe ziemniaki z odrobiną soli stają się najwspanialszym rarytasem. Gdy myśl o kanibalizmie nie budzi obrzydzenia... O ofensywie, która zamienia się w szaleństwo, w rzeź. O chaosie, który staje się codziennością i panice, która wymyka się spod kontroli. Jest to także powieść o miłości, o śmiechu, który pozwala zachować zdrowe zmysły. O przyjaźni. O pożegnaniach. O trudnych wyborach. O wierze i o życiu. W swojej książce Granin stawia pytanie o miejsce człowieka na wojnie i w życiu po niej.

"Były dnie, kiedy zaczynałem rozumieć kanibali. Mogłem sobie wytłumaczyć, dlaczego to robią. Zamieniałem się w pusty żołądek, który skręcał się, wył z szalonego pragnienia, by cokolwiek przeżuwać. Śmieci, brudy, garść ziemi, trociny. Zniknęło obrzydzenie. Zaczynałem dostrzegać, że przechodnie to mięso - szkielet, na którym było jeszcze mięso."

Mysle ze warto przeczytac.