Moc truchleje. Opowieści wigilijne 1939-1945

W sumie nigdy wcześniej nie zastanawiałem się, jak mogły wyglądać święta Bożego Narodzenia w czasie wojny. Lubię czytać książki o świętach w okresie przedświątecznym, dlatego po nią sięgnąłem. Nie zawiodła mnie. Tutaj mamy przedstawione historie spędzania świąt podczas pobytu w obozach zagłady czy na Syberii. To trochę smutna lektura, jednak przepełniona ciepłem i polską tradycją, którą wszyscy tak cenimy. W połączeniu z ówczesnymi realiami, np. utraty bliskich, strachu o własne życie, zimna czy głodu, dostarcza czytelnikowi dużo emocji, jednak bardzo skrajnych. Dobra, wzruszająca lektura, która na pewno zostanie w pamięci na długo.

Ja szczerze się przyznam, że bronię się przed opowiadaniami. Ledwo zdążę się wgryźć w historię, a ta już się kończy. Jednak w przypadku książki Sylwii Winnik "Moc truchleje. Opowieści wigilijne 1939 - 1945" postanowiłam zrobić wyjątek. Bo historie świąteczne mogą być nie tylko lekkie i radosne.

W środku znajdziemy 10 opowiadań z okresu drugiej wojny światowej dziejące się w różnych miejscach. Po Auschwitz zaczynając po kresy kończąc. Każda z nich jest bombą emocjonalną. Mimo, że ludzie nie mieli czasem nic, starali się, aby ten świąteczny czas w jakikolwiek sposób zaakcentować. By jednak cieszyć się nim i przede wszystkim wierzyć. Mieć nadzieję na lepsze jutro. Po każdym opowiadaniu pozwalałam sobie na chwilę przerwy, refleksji, na uwierzenie, że te historie działy się naprawdę. Jak człowiek nie docenia tego co ma teraz. W książce znajdziemy również fotografie oraz przepisy świąteczne z okresu wojny co sądzę, że dla tych którzy lubią gotować będzie skarbnicą wiedzy. Często powtarzam przy tego typu historiach, że są one potrzebne. Trzeba od czasu do czasu przypomnieć sobie, że takie wydarzenia również miały miejsce. Trzeba o nich pamiętać przede wszystkim dlatego, by nigdy więcej się to nie powtórzyło.

Święta kojarzą nam się z czasem spokojnym, poprzedzonym radosnym podekscytowaniem, spędzanym w gronie najbliższych przy suto zastawionym stole. I obyśmy nigdy nie musieli doświadczyć w tym czasie strachu, głodu, bólu, braku nadziei i tęsknoty za tymi, którzy nie wrócą.

„Moc truchleje” to zebrane przez autorkę wspomnienia osób, które przeżyły wojnę, obozy koncentracyjne, czy sybirskie kołchozy. Z nostalgią wspominają przedwojenne święta pełne radości, tradycji i rodzinnego ciepła. A potem lata wojny i święta podszyte strachem i biedą. Głodne i pozbawione nadziei. Odarte z wszelkiej radości i beztroski, a często pozbawione choćby kawałka chleba. Nawet tam, w piekle wojny starali się jednak odnaleźć choć odrobinę tej świątecznej magii. Choć zaśpiewać kolędę, przygotować tradycyjną potrawę, czy obdarzyć symbolicznym prezentem. I mimo, że te świąteczne symbole tak nie pasowały do tego piekła, piekła, które udało im się przeżyć, starali się czerpać z nich pocieszenie, wiarę i nadzieję na lepszy los.

Jednak święta po wojnie nigdy już nie były dla nich takie same. Mimo, że to okres niezmiernie ważny, uroczysty i niosący nadzieję, to wojna odcisnęła na nim swoje piętno, a pusty talerz budził tęsknotę za tymi, którzy odeszli na zawsze.

Te wstrząsające, tragiczne opowieści napełniają bólem, ale też zmuszają do refleksji, nad tym co w tym okresie i w życiu powinno być naprawdę ważne. Może tegoroczne święta nie będą dla wszystkich takie, jak każde inne, może nie uda się spotkać z najbliższymi, ale doceńmy to, co mamy i postarajmy się czerpać z tego radość.

Książka została wzbogacona o klimatyczne fotografie oraz staropolskie tradycyjne przepisy na potrawy wigilijne. Może warto wypróbować?

Sylwia Winnik dała się poznać jako autorka reportaży, mających na celu ocalić ludzi i ich historie od zapomnienia.

Z okazji zbliżających się Świąt Bożego Narodzenia nakładem wydawnictwa Znak ukazał się zbiór świątecznych wspomnień. Mowa o ,,Moc truchleje. Opowieści wigilijne 1939-1945". To 10 różnych historii, które łączy jedno - wspomnienie obchodów sprzed wojny, a następnie tych wojennych - w obozie koncentracyjnym, w czasie ucieczki z Kresów, w konspiracji.

Muszę przyznać, że miałam ogromne oczekiwania, biorąc pod uwagę dorobek autorki. Tymczasem publikacja mnie usatysfakcjonowała, aczkolwiek nieco rozczarowała swoją objętością - ok. 160 stron tekstu + przepisy na dawne dania wigilijne. To, co przebijało się w każdej historii to beztroskie, czasem biedne spędzanie Wigilii, ale zawsze w miarę możliwości najedzenie się do syta.

Mamy także okazję przeczytać wspomnienia więźniów z Auschwitz, gdzie obok choinki legł stos trupów. Widzimy także pozytywne akcenty - ,,przygotowanie" wspólnej wieczerzy przez więźniarki-harcerki z obozu żeńskiego w Ravensbruck. To także delikatne akcje małego sabotażu, np. przy wybieraniu pięknego choinkowego drzewka. To wreszcie nadzieja na to, że po wojnie znów można się spotkać w rodzinnym gronie. Może niepełnym, może z innymi doświadczeniami, ale te wczesne wspomnienia radosnych świąt zostają w człowieku na zawsze.

,,Moc truchleje. Opowieści wigilijne 1939-1945" Sylwii Winnik to zbiór 10 historii, które zmuszają do wspomnień oraz dążenia do tego, by nigdy nie doświadczyć w tych dniach głodu, samotności, by otworzyć się na drugiego człowieka. Całości dopełniają przepisy na dania serwowane w czasach wojny.

Od czasu do czasu lubię przeczytać książkę o II wojnie światowej. Najchętniej sięgam po różnego rodzaju wspomnienia. Udało mi się kilka ich przeczytać, ale nawet nie zauważyłam, że w żadnej nie było nic o świętach. Ten okres wydaje mi się tak okropny, że nigdy nawet nie pomyślałam o tym, że w tym czasie wypadło kilka świąt Bożego Narodzenia oraz Wielkanocy. Nie zastanawiałam się także, jak one wtedy wyglądały. Dopiero, gdy zobaczyłam książkę „Moc truchleje” zaczęłam się nad tym zastanawiać. Stwierdziłam, że to dobra pozycja, od której powinnam zacząć, żeby zagłębić się w ten temat.

„Moc truchleje” to niewielka książką opowiadająca, jak wyglądały święta Bożego Narodzenia w trakcie II wojny światowej. Możemy przyjrzeć się, jak bohaterowie pamiętają ten czas, co takiego robili i jak wyglądały u nich święta. Historie są krótkie, ale myślę, że zapadające w pamięć. Święta zawsze kojarzą mi się z radością i rodzinnym ciepłem. W trakcie wojny nie wszyscy mogli je spędzić tak jakby tego chcieli. Sytuacja w jakiej się znaleźli znacznie się przyczyniała do nastroju różniącego się od świątecznego.

Myślę, że książka „Moc truchleje” zostanie ze mną na dłużej. Czytanie jej zajmuje niewiele czasu, a historie znajdujące się na jej łamach zapadają na długo w pamięci. Podejrzewam, że będę wracać do tej książki przy okazji kolejnych świąt, aby bardziej doceniać to, co mam.

Ból straty najbliższych, rodzinnego domu, głód, zimno, ubóstwo, wygnanie, pobyt w obozie zagłady, więzienie, brak kontaktu z rodziną, niepewność jutra… To tylko niektóre słowa opisujące Święta Bożego Narodzenia w czasie II wojny światowej…

Książka, którą chyba każdy powinien przeczytać przed zbliżającymi się Świętami! Jakże inaczej wtedy byśmy patrzyli na obostrzenia, które sugeruje nam nasz rząd. Bo chyba sami przyznacie, że jedne Święta w ograniczonym składzie, to znikomy problem przy historiach opisanych w tej książce…