Miyazaki. Świat w animacji

Proszę się przyznać, kto z Was chociaż raz nie obejrzał filmu anime? Może odcinka serii? Ja marzyłam aby być jedną z Czarodziejek z Księżyca zasiadając do oglądania jeszcze na czarno-białym ekranie. (Tak, tak wyobraźni działała bo kolory trzeba było sobie zwizualizować). Jednak nawet jeśli nie jest się fanem anime to chociaż raz na pewno ktoś usłyszał o filmach wyprodukowanych przez Studio Ghibli takich jak: „Podniebna poczta Kiki” czy „Księżniczka Mononoke”. Za ich powstanie odpowiada odpowiada założyciel owego studia Miyazaki Hayo.

Znalazła się jedna mega fanka, zarówno anime jak i samego Miyazakiego - Susan Napier profesor japonistyki i retoryki oraz badaczka jego dorobku i twórczości. W niezwykle fascynujący sposób przedstawia życie Miyazakiego i jego rodziny. Opisuje na czym zbili majątek i na podstawie poszczególnych filmów omawia to co do głębi poruszyło twórcę w dzieciństwie. Co w w tym okresie go przerażało a co poruszało. Jak się odnajdywał w domu rodzinnym. Susan pisze, że odwoływanie się do dziecięcych postaci to żal za utraconym dzieciństwem. Na pewno coś w tym jest, ponieważ każdy z nas w jakiś sposób próbuje radzić sobie ze swoimi własnymi demonami. Poza tym kogo z jego najbliższego otoczenia i w jakich postaciach możemy odnaleźć w filmach tworzonych przez samego Miyazakiego. Na które filmy większy wpływ miała kultura europejska a które z nich w większej mierze oparte są na japońskiej. Jakie wartości przedstawia film „Zrywa się wiatr” a który z nich przedstawia społeczne poczucie straty.

Ta głęboka analiza twórczości reżysera pozwala mi po tej lekturze w zupełnie inny sposób spojrzeć na jego dzieła filmowe. Już inaczej patrzę na „Mój sąsiad Totoro”, bo nigdy nie odczytywałam go jako filmu pełnego bólu i straty. Nie w aż takim stopniu.

Miyazaki w swoich filmach już dużo wcześniej poruszał tematy związane z ekologią na co zwraca nam uwagę Susan Napier a co sami fani twórcy mogli dostrzec bez podpowiedzi z jej strony. Jednak to, że zwraca czytelnikom na to uwagę można policzyć na plus.

O książce mogę powiedzieć tyle, że czyta się ją z ogromnym zainteresowaniem. Z mojej perspektywy mogę stwierdzić, że powinna zainteresować zarówno czytelników nieznających twórczości autora a dla fanów lub widzów będzie świetnym uzupełnieniem wiadomości o co poniektórych filmach jak i samym ich twórcy. Bo to nie tylko życiorys twórcy Studia Ghilbi. to także jego wnikliwa i jakże ciekawa analiza psychologiczna z którą zapoznałam się z wielką przyjemnością.

Współpraca barterowa z Wydawnictwem [Adres usunięty].

W świecie zdominowanym przez sterylną, cyfrową animację, twórczość Hayao Miyazakiego jawi się jako chropowaty, analogowy protest. Susan Napier w swojej najnowszej monografii nie szuka taniej magii – ona szuka źródeł buntu w sercu japońskiego mistrza.

Książka „Miyazaki. Świat w animacji” to propozycja dla tych, których męczą laurki wystawiane wielkim artystom. Napier, zamiast stawiać reżyserowi pomnik, wykonuje ryzykowną operację na otwartym organizmie jego wyobraźni. Autorka udowadnia, że fundamentem sukcesu Studia Ghibli nie jest wcale dziecięca naiwność, lecz głęboki, niemal egzystencjalny niepokój człowieka, który widział upadek starego świata.

Najbardziej uderzającym wątkiem tej publikacji jest analiza tego, jak Miyazaki traktuje technologię. Napier genialnie wyłuskuje paradoks: reżyser, który z niemal fetyszystyczną precyzją rysuje silniki i śmigła, jednocześnie widzi w nich zwiastuny nadchodzącej apokalipsy. To nie jest kolejna ekologiczna przypowieść – to surowy zapis starcia między ludzkim pędem do dominacji a milczącą potęgą natury. Autorka pokazuje nam Miyazakiego jako strażnika ginącej duchowości, który w każdym ruchu ołówka stara się ocalić choć skrawek sacrum przed walcem modernizacji.

Znamienne jest to, jak Napier odczarowuje postrzeganie anime jako gatunku marginalnego czy stricte dziecięcego. W jej ujęciu filmy takie jak „Spirited Away” stają się skomplikowanymi tekstami kultury, w których tradycyjne japońskie wierzenia zderzają się z brutalnym konsumpcjonizmem. Autorka nie boi się pisać o trudnym charakterze mistrza, jego melancholii i niemal obsesyjnym dążeniu do celu. To właśnie ta ludzka twarz artysty – pełna zmarszczek i wątpliwości – sprawia, że biografia ta jest tak autentyczna.

To lektura gęsta, wymagająca i pozbawiona lukru. Napier napisała książkę, która jest jak mapa do skomplikowanego labiryntu. Pozwala nam zrozumieć, że Miyazaki nie rysuje dla nas "snów", lecz buduje barykady przeciwko pustce współczesności. Po zamknięciu tej pozycji poczujecie jedno: palącą potrzebę, by jeszcze raz, w zupełnej ciszy, obejrzeć te wszystkie filmy i dostrzec w nich to, co wcześniej umykało pod warstwą estetyk

🎬🌥 Miyazaki. Świat w animacji autorstwa Susan J. Napier to niezwykle wciągająca opowieść o człowieku, który potrafił zamienić wyobraźnię w całe wszechświaty. Napier zabiera czytelnika w podróż przez życie jednego z najważniejszych twórców animacji, pokazując nie tylko jego filmy, ale również historię i emocje, które za nimi stoją. To książka, która pozwala zajrzeć za kulisy niezwykłych opowieści znanych z ekranów i zrozumieć, jak wiele osobistych doświadczeń kryje się w tych pełnych magii światach.

🎬🌥 Susan Napier kreśli portret Hayao Miyazakiego jako artysty pełnego sprzeczności. Z jednej strony to marzyciel tworzący historie o duchach lasu, latających zamkach i niezwykłych stworzeniach, z drugiej zaś niezwykle wymagający perfekcjonista, który potrafi spędzać długie godziny nad najdrobniejszym detalem. Autorka pokazuje, jak jego dzieciństwo, dorastanie w cieniu wojny oraz obserwacja zmieniającego się świata wpłynęły na tematykę filmów, w których tak często pojawiają się motywy natury, konfliktu i nadziei.

🎬🌥 Jedną z największych zalet książki jest sposób, w jaki Napier analizuje konkretne filmy Miyazakiego. Autorka przygląda się takim dziełom jak Mój sąsiad Totoro, Księżniczka Mononoke czy Spirited Away i pokazuje, jak wiele znaczeń kryje się pod warstwą fantastycznej opowieści. Dzięki jej spostrzeżeniom można dostrzec elementy, które wcześniej łatwo było przeoczyć. Krajobrazy, bohaterowie, a nawet drobne szczegóły scenografii zaczynają układać się w znacznie głębszą opowieść o świecie i człowieku.

🎬🌥 Czytając książkę Susan Napier można odnieść wrażenie, jakby odkrywało się nowe warstwy znanych historii. Filmy Miyazakiego nabierają dzięki temu jeszcze większej intensywności. Autorka pokazuje, że jego animacje nie są jedynie piękną rozrywką, lecz przemyślanymi opowieściami o naturze, odpowiedzialności i kruchości ludzkiego świata. W jej interpretacji animacje studia Ghibli stają się niemal filozoficznymi refleksjami nad tym, dokąd zmierza współczesna cywilizacja.

ㅤ

🎬🌥 Szczególnie interesujące jest to, jak Napier opisuje samego Miyazakiego jako człowieka. Z jej słów wyłania się obraz twórcy niezwykle pracowitego, momentami surowego wobec siebie i innych, a jednocześnie bardzo wrażliwego. Susan Napier pokazuje, że wiele z jego filmów jest próbą poradzenia sobie z doświadczeniami świata pełnego konfliktów i katastrof. Jego twórczość staje się w ten sposób nie tylko sztuką, lecz także sposobem na zrozumienie rzeczywistości i odnalezienie w niej nadziei.

ㅤ

🎬🌥 Miyazaki. Świat w animacji to książka, która szczególnie zachwyci miłośników filmów studia Ghibli, ale również wszystkich zainteresowanych procesem powstawania sztuki. Susan Napier stworzyła fascynujący portret artysty, który potrafił zamieniać osobiste doświadczenia w historie poruszające ludzi na całym świecie. To lektura, która sprawia, że po jej zakończeniu ma się ogromną ochotę ponownie sięgnąć po filmy Miyazakiego i spojrzeć na nie z zupełnie nowej perspektywy.

Ta książka jest potrzebna i niezwykle ważna. Pozwala ona poznać wyjątkowego człowieka, mniej znaną Japonię i inaczej spojrzeć na filmy naszego bohatera. Po jej przeczytaniu trudno oglądać Totoro tylko jako uroczą historię o puszystym duchu lasu. Widzimy w nim tęsknotę za spokojem, którego sam twórca nigdy do końca nie zaznał. Napier udowadnia, że animacja nie jest gatunkiem „dla dzieci”. Może być narzędziem do mówienia o wojnie, katastrofie ekologicznej, samotności, stracie i nadziei.

To wyjątkowa książka zarówno dla fanów Ghibli, jak i dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z japońską animacją.

Jeśli ktoś szuka sensacyjnych szczegółów z życia prywatnego reżysera – może poczuć niedosyt. Napier skupia się bardziej na twórczości niż na plotkach. Ale to raczej zaleta niż wada.

Miyazaki. Świat w animacji to nie tylko opowieść o jednym reżyserze. To książka o wyobraźni. O tym, jak osobiste doświadczenia mogą zamienić się w uniwersalne historie. O tym, że nawet w świecie pełnym chaosu można tworzyć piękno. Po jej lekturze ma się ochotę wrócić do filmów Miyazakiego. I obejrzeć je uważniej. Wolniej. Z większym zrozumieniem. Polecam.

„Miyazaki. Świat w animacji” Susan Napier to książka, która nie tyle opowiada o Hayao Miyazakim, ile uczy patrzeć na jego filmy uważniej i głębiej. Autorka z niezwykłą lekkością i erudycją pokazuje, jak osobiste doświadczenia twórcy — dzieciństwo naznaczone wojną, fascynacja lotnictwem, ambiwalentny stosunek do cywilizacji i technologii — przenikają do jego animowanych światów. Każdy rozdział jest jak kolejne zaproszenie do ponownego zanurzenia się w znanych filmach, ale już z nową świadomością ich znaczeń, symboli i emocjonalnych napięć.

To nie jest klasyczna, chronologiczna biografia. Napier nie skupia się na faktograficznych detalach życia prywatnego Miyazakiego ani na kulisach powstania Studia Ghibli. Zamiast tego proponuje portret artysty poprzez jego dzieła, pokazując, jak sprzeczny, melancholijny i wymagający wobec siebie człowiek potrafił tworzyć filmy pełne czułości, empatii i zachwytu nad światem. Miyazaki pozostaje tu zagadką — marzycielem i perfekcjonistą, twórcą historii dla dzieci, który jednocześnie nie ufa ludzkości i bezlitośnie obnaża destrukcyjne oblicze nowoczesnej cywilizacji.

Największą siłą książki jest umiejętność Susan Napier w łączeniu analizy filmowej z japońskim kontekstem kulturowym i symbolicznym. Dzięki temu Totoro, Mononoke czy „Zrywa się wiatr” przestają być jedynie pięknymi opowieściami, a zaczynają funkcjonować jako refleksje nad traumą, ekologią, odpowiedzialnością i potęgą wyobraźni. Choć po lekturze można odczuć, że o Miyazakim wciąż dałoby się powiedzieć więcej, to właśnie ta niedopowiedzialność wydaje się uczciwa — pasuje do artysty, który sam pełen jest napięć i niejednoznaczności.

Polecam tę książkę każdemu, kto kocha filmy Studia Ghibli, ale chce zrozumieć, dlaczego tak głęboko do nas przemawiają. To lektura, która nie odbiera magii — przeciwnie, sprawia, że kolejne seanse stają się jeszcze bardziej poruszające i świadome.