Mity nordyckie

Gdy trafiam na mitologię, pojawia się w mojej głowie refleksja na temat wiary i jej potęgi. Odkąd pamiętam, mitologia czy to grecka, rzymska, egipska i inne które poznałam, wydawała mi się dość śmieszna. A raczej śmieszne, że kiedyś ludzie w to wierzyli. Jednak jak zaczynam się wgłębiać w tę tematykę, to zdaję sobie sprawę, że to coś więcej niż specyficzne opowieści. Wtedy pojawia się też myśl, że teraz też jest wiele religii, wiele wierzeń i ona opierają się na swoich własnych historiach, w które mocno wierzymy. Wtedy to wszystko jest fascynujące i przede wszystkim przestaje być śmieszne, staje się niesamowite i godne uwagi. Między innymi właśnie dlatego czuję mocne przyciąganie do najróżniejszych mitologii – od formy bardziej naukowej, po formę fabularną. Tym razem przyszedł czas na powtórzenie mitologii nordyckiej.

Bardzo się cieszę, że zostały wydane "Mity nordyckie" Mateusza Sawczyna. Dotychczas moja wiedza o nich pochodziła od Gaimana, a jednak jest dość mocno fabularyzowana oraz z popkultury. Brakowało mi czegoś takiego jak dzieło słynnego Parandowskiego. Ta książka jest odpowiedzią na tę moją potrzebę. Czemu?

Może zaczynając moją standardową konstrukcją, zacznę od stylu pisania. Jest on niezmiernie trudny i jakkolwiek paradoksalnie to brzmi – właśnie tego oczekiwałam. To już nie jest bajka dla dzieci, przystępna historia o bohaterów, tylko dość konkretne tekst i wierzenia. Nie jest to forma naukowa, gdzie tylko specjaliści zrozumieją o co chodzi, jednak nie jest to też forma zrozumiała dla każdego. Wymaga przede wszystkim olbrzymiego skupienia przy czytaniu i łączenia faktów. Dla mnie okazało się to dość skomplikowane, ale też dawało olbrzymią satysfakcję i tak naprawdę to początki były najtrudniejsze. W kolejnych etapach odnajdywałam się o wiele lepiej. Lecz główną trudnością okazały się nazwy własne. Te wszystkie imiona, nazwy miejsc, to dla mnie stanowczo za dużo. W ogóle nie mam pamięci nawet do polskich imion. Na szczęście na wklejce książki znajduje się mapa i drzewo genealogiczne. To było zbawieniem.

Same treści są niezwykle fascynujące. Oczywiście to kwestia gustu czytelniczego i zainteresowań. Dla osób nie posiadających takiej pasji, byłaby to wyjątkowo ciężka książka. Niemniej jak dla mnie jest to właśnie książka, która przedstawia treści w sposób konkretny i odrywa się od jakiś schematycznych, popkulturowych wyobrażeń. Gdy czytałam, miałam poczucie, że tworzył to specjalista i to właśnie była dla mnie wyjątkowo wartościowe. Nie mam wiedzy, by zweryfikować te treści, ale przede wszystkim nie mam takiej potrzeby, bo miałam poczucie, że ufam autorowi. W ogóle jestem pod wrażeniem tego, jak wiele pracy wymaga stworzenie tego typu pozycji. Przecież to bez wątpienia wiele lat pracy, poszukiwań, tłumaczeń i też rozbudowana umiejętność łączenia faktów.

Jak sami czytacie, jestem pod olbrzymi wrażeniem "Mitów nordyckich" w wydaniu Mateusza Sawczyka. Czuję się dumna, że przeczytałam tę pozycję i pogłębiłam swoją wiedzę. Jeśli interesuje Was mitologia, to naprawdę myślę, że to fantastyczny wybór, który przyniesie ze sobą wiedzę, ale też rozrywkę poprzez piękno tych opowieści.

Mitologia norweska to dla mnie druga po słowiańskiej ulubiona mitologia. Nie żebym była znawczynią, w zasadzie kojarzyłam tylko mrocznych surowych bogów i chwałę śmierci z bronią w dłoni. No i oczywiście dwa kruki Odyna Myśl i Pamięć. Całe szczęście, że powstają takie książki jak "Mity nordyckie" Mateusza K. Sawczyna, wydane przez wydawnictwo SBM.

Książka, jak na dzieło o mitach przystało, ukazuje powstanie świata od Otchłani Ziejącej, gdy istniały tylko dwa żywioły - ogień i lód, po stworzenie wszystkiego, co żyje. Pierwsze żywe istoty powstały gdy olbrzym ognia roztopił bryły lodu czyli niejako gdy oba sprzeczne żywioły połączyły się. Zaskoczyło mnie to, że jedną z pierwszych żywych istot była krowa, a w zasadzie prakrowa Audumli. To, według mnie świadczy o tym jak ważne dla Skandynawów były te zwierzęta. Dość szybko przy tworzeniu świata doszło do rozlewu krwi, co tylko potwierdza jak bardzo wojowniczy był to lud.

Gdy wszystko, co żywe zostało stworzone autor przedstawia nam kolejnych bogów, dzieląc książkę na kolejno poświęcane im części, a części te na rozdziały, o ich przygodach. Nie będę ich tu opisywać, by nie spoilerować, to trzeba po prostu przeczytać samemu! Całość spisana jest językiem, przywodzącym na myśl stare baśnie, opowiadane przez mądrego gawędziarza. Czyta się przyjemnie i satysfakcjonująco, jednak wymaga skupienia.

Samo spisanie wszystkich historii było nie lada wyzwaniem, gdyż mitologia norweska to głównie przekazywane z ust do ust podania. Mimo, iż Skandynawowie znali pismo runiczne, służyło ono do zapisywania zaklęć, a nie spisywania historii więc tym bardziej jestem pod wrażeniem efektu końcowego w tej książce!

Czytałam opinie, że za dużo tu obco brzmiących nazw, jednak według mnie jest to nie do uniknięcia w przypadku obcej mitologii. Poza tym na końcu książki mamy glosariusz, w którym jest opisane kto jest kim. Oprócz tego na okładkach są wklejki z mapą pradawnych krain i drzewem genealogicznym bogów i olbrzymów więc tak naprawdę trudno się w tym pogubić.

W ogóle na uznanie zasługuje wydanie tej książki! Porządna , twarda oprawa, szycie i ozdoby na początku każdej części i każdego rozdziału. Książka opatrzona jest ilustracjami Marcina Kota, które mają chyba imitować płaskorzeźby wikingów. Co prawda do mnie te ilustracje nie przemawiają, ale wszystko to rzecz gustu i wiem, że wielu osobom się one podobają.

"Mity nordyckie" to zbiór opowieści o wierzeniach skandynawskich - znajdują się tu historie powstania świata jak i przygody poszczególnych bogów. Opisane zostały w niezwykle szczegółowy sposób, to najdłuższe mity jakie do tej pory czytałam i bardzo cieszę się z możliwości odświeżenia tych historii w takiej rozszerzonej wersji.

Czytało mi się je dość wolno, przez wzgląd na dużą ilość tekstu na stronie oraz język stylizowany na archaiczny. Dodaje to klimatu, lecz w moim przypadku przyczyniło się też do wydłużenia czytania poszczególnych rozdziałów.

Początek, czyli opis stworzenia świata, szedł mi dość opornie i często gubiłam się kto jest kim 🤣 nazw własnych jest tu cała masa. Lecz kolejne opowieści czytało mi się dużo przyjemniej, zwłaszcza moje ulubione - o przygodach Odyna 😁

Bardzo podoba mi się wydanie tej książki, twarda oprawa jest bardzo solidna, a na wklejce i w środku znajduje się trochę nastrojowych ilustracji 😃

Fani mitologii nordyckiej powinni dobrze odnaleźć się w tym tytule, jest niezwykle klimatyczny, a ilość szczegółów dla mnie była zadowalająca, dzięki temu mogłam poznać tę historie w bardziej rozbudowanej formie 🥰

Mitologia nordycka

Przyznam, że wcześniej nie interesowałam się mitologią nordycką i że nie czytałam jej mitów. Lektura książki Mateusza K. Sawczyna to było moje pierwsze spotkanie ze światem Asgardu, Midgardu, i innymi światami, które łączy drzewo życia, Yggdrasil, święty jesion.

"Mity nordyckie" to solidnie i pięknie wydany zbiór opowieści o bogach, olbrzymach, tworzeniu świata, o wojnie Asów z Wanami, o przygodach Thora, Odyna czy Lokiego, a także o ragnarök, w twardej oprawie z cudownymi i intrygującymi ilustracjami Marcina Kota. Cała książka podzielona jest na siedem działów, a te na rozdziały, których jest dwadzieścia jeden, które przybliżają nam świat Wotana, Wilego i We, Thora, świat Wanów, życie i historie pełne miłości, podstępów, porażek i zwycięstw. Zanurzając się w mityczną krainę Vanaheimu i inne, odkrywamy nordyckie mity, które przez wieki były nieznane, a od niedawna wracają do zbiorowej świadomości by oczarowywać nas swoimi przygodami i runicznymi zaklęciami.

"Mity nordyckie" są pasjonującą lekturą, i choć początkową trudno jest wczuć się w ten świat, trudno odnaleźć w obco brzmiących nazwach miejsc, imionach, trudno przyzwyczaić się do stylu autora, jego pióra, który chciał zapewne by mity brzmiały jak opowieści snute przy ognisku przez wikingów, to styl ten, nie ułatwia lektury, można wręcz powiedzieć, że utrudnia i męczy czytelnika..., to potem gdy już przywykniesz do pióra autora i innych wymienionych przeze mnie rzeczy, to lektura mija już szybciej.

Czy polecam? Sama nie wiem, na pewno dla tych czytelników, którzy lubią poznawać mitologie świata, interesują ich mity nordyckie, to ta książka będzie dla nich jak znalazł. Ale jeśli mitologie to nie twoja bajka, to daruj sobie lekturę "Mitów nordyckich". Cieszę się, że poznałam nową mitologię, ale lektura tej książki była trudnym doświadczeniem, gdy przywykłam do stylu autora było już lżej, ale prawie pierwszych sto stron było długą przeprawą, a lektura książki powinna być przyjemnością , nieprawdaż? ;)

Za egzemplarz do recenzji dziękuję portalowi [Adres usunięty] i wydawnictwu SBM.

Dzisiaj zaczniemy od końca, czyli od szaty graficznej. Książka, którą dostajemy do ręki, jest bardzo solidnie wydana - szyta i w twardej oprawie. Papier ma porządną gramaturę, tekst nie przebija przez strony. Na wewnętrznych stronach okładki znajdziemy odpowiednio mapę świata i linie rodowe bogów i olbrzymów. W środku znajdziemy też około dziesięciu (przyznaję, że nie liczyłam dokładnie) stylizowanych na drzeworyty ilustracji wykonanych przez Marcina Kota.

Dodatkowo książkę otwiera ładny, stylizowany spis treści, przejścia pomiędzy konkretnymi częściami ,,Mitów...'' również są estetycznymi przerywnikami, a każdy rozdział zaczyna się niewielkim, ale ładnym inicjałem. Czego chcieć więcej?

,,Powiedz mi jak się ogień nazywa, który gore przed wieków synami w całym świecie?

Eldr zowie się u ludzi; a u Asów Funi; zowią Wag Wani; Frekan olbrzymi; a Forbrenni karli; zowią w Helju Hrauthauth.''*

Na tle innych pozycji poświęconych mitologii nordyckiej - takich, jak ,,Mitologia germańska'' Szrejtera czy ,,Mitologia nordycka'' Gaimana - książka Sawczyna wypada w zasadzie standardowo. Nie może nas to jednak dziwić, zważywszy na to, że mamy tu do czynienia w zasadzie z ponownym opowiedzeniem historii zawartych w Eddach (poetyckiej i prozaicznej), a nie z radosną inspiracją, jak w przypadku ,,Ewangelii według Lokiego'' Joanne Harris (którą, swoją drogą, naprawdę polecam).

Opowieści z ,,Mitów nordyckich'' zostały podzielone na siedem części: przed świtem to historie poświęcone temu, co było u zarania dziejów i temu, jak powstał świat; wędrówki Odyna, jak sama nazwa wskazuje, poświęcone są temu Asowi. Zatrzymamy się tu na chwilę, żebym mogła powiedzieć, jak bardzo doceniam to, że Odyn Wszechojciec został (wreszcie!) pokazany jako dość dyskusyjny w swoich reakcjach i zachowaniu narcystyczny i zachłanny mężczyzna. To naprawdę miła odmiana od tego, co czytałam wcześniej.

Niestety też równocześnie Loki jest jakby... bardziej nierozgarnięty, niż ten, do którego jestem przyzwyczajona i to z kolei dość mi zgrzytało. Loki, którego znałam był bardziej elokwentny i pewny siebie, i mniej dbał o to, żeby się przypodobać innym. Ale jeśli chodzi o Lokiego nie można mi ufać - to moja młodzieńcza, nastoletnia miłość więc zawsze będę mówiła o tym, jaki jest/był wspaniały.

I przez większość czasu zdecydowanie nie będę pamiętać o tym, że robił też głupie rzeczy. Jak każdy.

Wracając jednak do zawartości książki - mamy też rozdziały poświęcone Asom i Wanom, w tym wojnie między nimi i dwie części poświęcone Lokiemu (jego złym wyborom i jego zemście). Poczytamy również o przygodach Thora - najbardziej walecznego, ale zdecydowanie nie najmądrzejszego z Asów - i o samym Ragnaroku czyli wielkiej bitwie końca świata wieszczonej już na początku przez Norny.

,,Milczcie a słuchajcie! świętego rodu, więksi i mniejsi; towarzysze Heimdalla!''*

Zapytacie teraz pewnie: warto czytać tę książkę czy nie warto? I tu powiem Wam, że mam mieszane uczucia. Bo z jednej strony z całą pewnością warto - mity nordyckie, historie o bohaterach i bogach, o potworach i olbrzymach to historie naszej ludzkiej przeszłości. Jest w nich zawarte wszystko to, co nas otacza - zło i dobro, miłość i nienawiść, poczucie spełnienia i zazdrości. Jest w nich oddanie i zdrada, jest przebiegłość i spryt, ale także prostoduszność i naiwność.

To opowieści, które wciąż żyją, bo jest w nich zawarte właśnie to, co jest w nas żywe. Chcemy ich słuchać, chcemy je czytać. Są ciekawe i zajmujące.

Ale z drugiej strony... z drugiej strony zupełnie nie podszedł mi styl autora. I nie chodzi o to, że w tekście jest sporo obco brzmiących nazw - z nimi jestem już od lat dobrze zapoznana - ale o coś bardziej ulotnego i nieuchwytnego, o coś w samym sposobie formułowania zdań, co wybijało mnie z rytmu i czyniło lekturę dość powolną. Wydaje mi się, że było to związane z tym, że autor chciał ukształtować swoje opowieści na zasadzie starodawnej gawędy - jednak znowu, jest to sprawa bardzo indywidualna i jestem pewna, że znajdą się wśród Was tacy, którym ten zabieg się spodoba.

Musicie więc rozsądzić sami. Mity nordyckie, w każdym razie, wypada znać. Choćby po to, żeby potem nie mówić ludziom, że Loki jest bratem Thora, jak w uniwersum Marvela.

*cytaty pochodzą z Eddy poetyckiej, opowiednio z ,,Alwis Mal'' i ,,Voluspy''

**książkę otrzymałam z Klubu Recenzenta serwisu [Adres usunięty]

"Mity nordyckie" to przepięknie wydany zbiór mitów skandynawskich. Na początku skupie się na tym jak starannie autor starał się przekazać komplet podań. Domyślam się , że nie było łatwe zebrać oryginalnie zachowane teksty islandzkie (z posłowia dowiemy się, że pogaństwo najdłużej trwało w Islandii) oraz prace innych autorów i złożyć je w jedną dobrze napisaną książkę. Bardzo spodobał mi się tutaj zabieg "opowieści w opowieści", gdy bogowie opowiadali historię np. Loki przy uczcie opowiadał o człowieku którego odwiedziło trzech bogów, czy Odyn o powstaniu Miodu Poezji. Faktycznie mity mają to do siebie, że niektóre wydarzenia mogą być sprzeczne, tak samo jak innych nie da się logicznie wyjaśnić. I właśnie Mateusz Sawczyn sprytnie z tego wybrnął. Dodatkowo mity były urozmaicone (przynajmniej dla mnie) drobnostkami, z którymi nie miałam styczności podczas czytania tychże mitów innych autorów

Dobrym pomysłem było przegrupowanie wszystkich mitów na takie jakby tematy czego dotyczą i potem na rozdziały. Dzięki temu opowieści były spójne i miały sens.

Język nie jest prosty i potoczny, ale czytając ma się wrażenie siedzenia gdzieś w karczmie "z napitkiem" i słuchania opowieści wędrowcy w szarej szacie, kapeluszu z szerokim rondem i laską w dłoni

W książce znajdują się ciekawe ilustracje i piękne ozdobne litery (inicjał) rozpoczynające akapit na początku rozdziału. Dało to naprawdę cudowny efekt starej księgi, spisanych kronik

Mapa ze wszystkimi dziewięcioma światami oraz drzewo genealogiczne pochodzenia bogów i olbrzymów jeszcze bardziej poukładały zebrane informacje.

Uważam, że każdy miłośnik mitologii nordyckiej powinien sięgnąć po tę książkę. Pięknie prezentuje się na na półce, i dzięki talentowi autora, przenosi nas w czasie do krajów skandynawskich

[Adres usunięty]