Odwieczny pojedynek Seta z Ozyrysem i zadawnione porachunki Krzyżaków z templariuszami ożywają na nowo w Ameryce lat 20. XX wieku trawionej bakcylem Dżes Gru, pandemią, która z ogniska zapalnego w Nowym Orleanie prze w kierunku Nowego Jorku przeżywającego renesans harlemski.
Przeciek w prasie informuje obywateli o tajnej inwazji USA na Haiti, wyspę, której broni panteon bóstw voodoo.
PaPa LaBas, astrodetektyw, szaman, kierownik Kattedry Mambo Dżambo, wyczuwa zmiany frontów sił paranormalnych w Nowym Jorku i podejmuje śledztwo, które obnaża spisek mający na celu wdrożenie linii elokwentnych androidów obniżających morale Czarnych.
Starożytna Księga Tota, która mogłaby uratować Amerykę, ginie w tajemniczych okolicznościach. Z obrotowego tronu Walter Sfinks Mellon odpala Wielki Kryzys. Freud mdleje.
Powieść Mambo dżambo Ishmaela Reeda z jej kapryśną interpunkcją i niewiernością prawdzie historycznej zalicza się do kamieni węgielnych afrofuturyzmu. George Clinton, jedna z czołowych postaci afrofuturyzmu, twierdzi, że utwory Reeda dały początek wizerunkowi zespołów Parliament i Funkadelic. Mambo dżambo uchodzi też za inspirację utworów białych pisarzy, które powstały w stosunkowo niedługim czasie: trylogii Illuminatus! Shei i Wilsona, Starożytnych wieczorów Mailera, Zachodniej krainy Burroughsa.
Ishmael Reed (ur. 1938) – poeta, eseista, powieściopisarz, Jeden z najbardziej rozpoznawalnych pisarzy afroamerykańskich. Do najbardziej cenionych powieści Reeda zalicza się Yellow Back Radio Broke-Down
(1969), Mambo dżambo (1972), The Last Days of Louisiana Red (1974).
Teresa Tyszowiecka blasK! – laureatka Nagrody za Twórczość Translatorską im. Boya-Żeleńskiego 2021 za przekład powieści poetyckiej Afrykańskie korzenie UFO trynidadzkiego twórcy Anthony`ego Josepha.
Przełożyła m.in. Hollywood Charlesa Bukowskiego, Kur zapiał Henry`ego Millera, Lewiatana z trylogii Illuminatus! Roberta Shei i Roberta Antona Wilsona oraz Tytańskich graczy Philipa K. Dicka.
[FRAGMENTY]
– Zrozum, Dżes Gru to nie tylko 1 z tych bakcyli, które mają cię pożreć, schrupać, wyssać, a następnie wypluć. To się wymyka wszelkim klasyfikacjom. Ledwie to zaszufladkujemy, już staje się czymś innym. To e-pi-de-mia psychiczna, kolego, a nie jakiś tam tyfus, żółta febra czy syfilis, z którymi wiemy, co robić. To Coś wpisuje się w starożytną koncepcję choroby, pojmowanej jako opętanie przez demony.
– A jakby tak księdza?
– Próbowaliśmy, ale jego też dopadło. Wrzeszczał i grzał w bębenek jak stara Murzynka.
– A co z zakażonymi? Pytaliście ich o objawy?
– Owszem, zbadaliśmy 1 z przypadków. Sądząc, że to choroba o podłożu fizycznym, przebadaliśmy mocz, stolec i wodę, którą pił, z nadzieją na wykrycie znanych odmian bakterii. Pytaliśmy go też o omamy wzrokowe.
– I co?
Twierdził, że widzi zuluskie N`Kulu Kulu, do tego wielką lokomotywę z czerwono-czarno-zielonym pytonem naprzedzie i Johnny`ego Canoe, jak płynie pod prąd po torach.
-------------------------------------------------
Tłum zaczął się wlewać do Pałacu. Mojżesz uciekł do komnat, gdzie jego matka szlochała cicho, przytykając chusteczkę do gładkiej, sflaczałej twarzy.
– Uspokój się – ofuknął ją. – Muszę zebrać myśli.
Nagle wpadł na pomysł. Pobiegł do swojego pokoju i wyrwał stronę z Księgi, którą dostał od Izydy. Wrócił na balkon. W dole tłum już wyrywał drzewa, żeby staranować bramy pałacu.
Mojżesz zaczął donośnie recytować tekst Dzieła. Najpierw zapadła cisza, a potem ludzie odwrócili się i zobaczyli, że nad Nilem wyrasta gigantyczna chmura w kształcie grzyba i zaraz zaczynają dobiegać z tamtej strony mrożące krew w żyłach krzyki.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
Jakim stylem literackim napisana jest powieść "Mambo Dżambo"?
"Mambo Dżambo" to fundament afrofuturyzmu, łączący satyrę polityczną z elementami powieści detektywistycznej i mitologii. Autor stosuje nieszablonową interpunkcję oraz swobodnie podchodzi do faktów historycznych, tworząc gęstą, wielowarstwową narrację. Książka operuje konwencją literackiego kolarzu, w którym wątki voodoo przeplatają się z teorią spiskową dotyczącą pandemii Jes Grew. Jest to lektura wymagająca skupienia, nagradzająca czytelnika unikalnym rytmem i odważną wizją kultury afroamerykańskiej.
Kim jest główny bohater i jakie zadanie ma do wykonania?
Głównym protagonistą jest PaPa LaBas, astrodetektyw i szaman prowadzący Katedrę Mambo Dżambo w Harlemie. Prowadzi on skomplikowane śledztwo w sprawie zniknięcia starożytnej Księgi Tota, która jest kluczem do przetrwania duchowej wolności Ameryki. Bohater musi stawić czoła siłom paranormalnym oraz spiskom wymierzonym w czarną społeczność lat 20. XX wieku. Postać ta uosabia tradycję voodoo przeniesioną w realia nowoczesnego, tętniącego jazzem Nowego Jorku.
Czy książka spodoba się fanom muzyki funk i jazzu?
Tak, utwór wywarł ogromny wpływ na kulturę muzyczną, inspirując m.in. George'a Clintona i jego zespoły Parliament oraz Funkadelic. Akcja osadzona w dobie renesansu harlemskiego oddaje ducha epoki, w której muzyka była formą wyzwolenia i oporu. Reed konstruuje narrację na wzór improwizacji jazzowej, co czyni ją idealną pozycją dla osób ceniących rytm i energię w literaturze. Lektura pozwala głębiej zrozumieć korzenie estetyki afrofuturystycznej obecnej w nowoczesnych brzmieniach.
Kto odpowiada za polskie tłumaczenie tej wymagającej pozycji?
Przekładu dokonała Teresa Tyszowiecka blasK!, laureatka prestiżowej Nagrody im. Boya-Żeleńskiego za twórczość translatorską. Tłumaczka precyzyjnie oddała specyficzny język Reeda, zachowując jego kapryśną interpunkcję i specyficzny slang. Dzięki jej doświadczeniu w pracy nad tekstami Bukowskiego czy Dicka, polski czytelnik otrzymuje tekst spójny i wierny oryginałowi. Wysoka jakość przekładu pozwala w pełni docenić literacką ekwilibrystykę autora.
Dla kogo ta powieść może okazać się zbyt trudna lub nieodpowiednia?
Książka nie jest polecana czytelnikom szukającym klasycznej, liniowej powieści historycznej opartej na rzetelnych faktach. Ze względu na postmodernistyczną strukturę, liczne dygresje i celowe zakłamywanie prawdy historycznej, może ona frustrować osoby przyzwyczajone do tradycyjnej fabuły. Labiryntowa intryga i nasycenie terminologią ezoteryczną wymagają dużej otwartości na eksperyment literacki. Jeśli preferujesz prostą, chronologiczną narrację, ten tytuł może być dla Ciebie zbyt chaotyczny.
