Lolo Szreder Marta

Lolo jest książką, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Znak. Często sięgam po pozycje tego wydawnictwa i muszę przyznać, że to co rzuciło mi się jako pierwsze w oczy to dość nietypowe wydanie – miękka, słaba jakościowo okładka, która wsadzona do torby wychodzi z niej z pogniecionymi i nieestetycznymi rogami. Ale! Nie oceniajmy książki po okładce.

Głównym bohaterem książki jest Karol Kot, pozornie spokojny i uczynny osiemnastolatek. Typ samotnika, który stronił od tłumów i zdecydowanie preferował pozostanie w domowym zaciszu. Początkowo dobry uczeń i chłopak nie sprawiający żadnych kłopotów wychowawczych. Jednak coś w nim pęka i diametralnie się zmienia, zaczyna krzywdzić obcych ludzi.

Bardzo ciekawią mnie książki, w których przedstawione zostają postacie rzeczywiste, kategoryzowane jako psychopaci, pojawiające się gdzieś w historii naszego kraju, dlatego tym chętniej zdecydowałam się na sięgnięcie po tę pozycję. Najbardziej intrygującym elementem całej książki jest oczywiście bohater główny – w tym przypadku osiemnastolatek Karol Kot. Szczerze mówiąc nigdy wcześniej nie spotkałam się z postacią Wampira z Krakowa, a ta książka nie przekonała mnie do poszukiwania kolejnych informacji o jego osobie.

Bohater główny jest postacią stosunkowo młodą, stale uczącą się, mieszkającą razem z rodzicami, samotną. Ten ostatni element moim zdaniem odegrał istotną rolę w kolejnych latach krótkiego życia Karola i wpłynął na jego „psychopatyczne” zachowanie. Jeżeli o mnie chodzi, bardziej współczułam Kotowi niż nienawidziłam za zbrodnie, które popełnił. Jeżeli chwilę zastanowimy się nad losami nastolatka borykającego się z odrzuceniem ze strony społeczeństwa i weźmiemy pod uwagę, że wydarzenia miały miejsce w latach sześćdziesiątych, dojdziemy do wniosku, że chłopak potrzebował pomocy i nie miał się do kogo o nią zwrócić. Szukając ujścia kumulujących się w nim emocji dopuszcza się popełnienia serii zbrodni. To oczywiście w żaden sposób go nie usprawiedliwia, ale pokazuje istotne różnice między światami „kiedyś” a „teraz”. Nazywanie Kota seryjnym mordercą, dla mnie jest trochę przekłamane (bazując jedynie na informacjach, które pojawiły się w książce Szreder), z tego co autorka przedstawiła swoim czytelnikom wywnioskowałam, że czyny Karola bardziej dokonane były „niechcący” – chłopak chciał skrzywdzić inne osoby, ale nie doszukałam się żadnej wzmianki o tym, aby krzywdził poszczególne osoby w celu uśmiercenia ich, jego ataki były spontaniczne, mające na celu rozładowanie emocji.

Książka jest krótka, pisana łatwym językiem, co sprawia, że bardzo łatwo i szybko się ją czyta. W pozycji nie znajdziemy wspomnianego w opisie okładkowym obrazu Krakowa, mrocznych zaułków ani klubów jazzowych – a jeżeli już któryś z elementów faktycznie się pojawia, to jedynie w roli wzmianki, mało istotnego tła do opisu wydarzeń i przeżyć dotyczących Karola. Krótko mówiąc brakuje klimatu grozy w tej książce, a ratuje ją jedynie osobisty dramat Kota (dlatego książkę zaliczyłabym bardziej jako psychologiczną niż kryminał czy thriller).

Przyznam szczerze, że sięgając po tę pozycję nie wiedziałam kompletnie czego mogę się spodziewać. Może i dobrze się stało, bo bez wcześniej wyrobionego poglądu o książce było mi łatwiej nie ulec zawodowi – co oznacza, że czytanie jej sprawiało mi większą przyjemność i mam wrażenie, że poszło szybciej niż się tego spodziewałam. Jestem ogromnie ciekawa filmu, który powstał w oparciu o opowieść Marty Szreder.

Kraków. Lata 60. Mieszkańcy bojący się wyjść na ulicę, aby nie zostać zamordowanym przez osobę, którą nazywali „wampirem”. Nikt nawet przez chwile nie pomyślał, że za 2 zabójstwami, 10 próbami zabójstw oraz 4 podpaleniami może być odpowiedzialny skromny i cichy osiemnastolatek. Wydawać by się mogło, że minęło już sporo czasu od tych wydarzeń, ale historia Karola Kota cały czas pozostaje w myślach mieszkańców Krakowa.

-Uważaj, bo jak będziesz za długo patrzył, to zobaczysz diabła (…)Karol oderwał wzrok od szyby i uśmiechnął się do niej. - Może mają rację – powiedział

Kim tak naprawdę był Karol Kot? Dobrym uczniem? Nastolatkiem pragnącym doznania prawdziwej miłości i odnalezienia swojego miejsca w życiu? A może bezwzględnym mordercą, którego jedynym celem było zabijanie? Dzięki powieści Marty Szreder czytelnik może po części poznać jego historię. Autorka nie ustaliła własnego stanowiska w tej sprawie. Daje czytelnikowi możliwość oceny. Kimkolwiek był Karol Kot jedno jest pewne. Jeszcze przez długi czas będzie ON wzbudzał strach.

-Wszyscy się boją. Ty nie?-Może ON nie jest takim potworem, jak mówią?- Może i nie jest, ale czułabym się bezpieczniej, gdyby go już powiesili.

Marta Szreder przedstawia historię Karola jednak nie daje jednoznacznej odpowiedzi na to, czym kierował się „wampir z Krakowa” , jakie czynniki sprawiły, że był skłonny do tak okrutnych czynów i nie odczuwał wyrzutów sumienia. I właśnie dlatego czuję lekki niedosyt. Autorka opisuje nam fakty z jego życia i przedstawiła to w bardzo przystępny sposób. Jednak zabrakło mi tej analizy. Czytelnik sam musi domyślać się, co mogło kierować Karolem. Czytając „Lolo” odniosłam wrażenie, że otrzymałam „suche fakty”, a ja od takich książek oczekuję również emocji.

Wziął do ręki brzytwę ojca i ostrożnie przyłożył ją do skóry. (…) Na czystej, śnieżnobiałej pianie momentalnie pojawiła się cieniutka strużka krwi. Karol stał przez chwilę nieruchomo, obserwując w lustrze, jak krew wolno spływa w kierunku szyi.

Autorka pisząc „Lolo” korzystała z zeznań Kota, które złożył podczas śledztwa, ale także pamiętnika dziewczyny, w której zakochał się chłopak i kilku innych źródeł. Wiele wątków z książki jest autentycznych jednak kilka aspektów autorka postanowiła pominąć lub też zmienić.

Pewnie zastanawiacie się skąd wziął się tytuł powieści. Otóż „Lolo” to przezwisko Karola za czasów szkolnych i postanowiono wykorzystać go jako tytuł.

Powieść czyta się szybko, bo wszystkie fakty ostały przedstawione w bardzo przystępny dla czytelnika sposób. Czytelnik przewraca kolejne strony, bo historia naprawdę wciąga, a fakt, że większość wydarzeń działy się naprawdę sprawiają, że jest się jeszcze bardziej ciekawym dalszego ciągu. Naprawdę ciężko oderwać się od tej książki. Książka „Lolo” zostanie w moich myślach na bardzo długi czas.

Złe rzeczy odchodzą w przeszłość i niech tam zostaną, a życie toczy się dalej.

Pisząc o tej książce nie można zapomnieć o tle tej historii, którym jest Kraków z lat 60. Ponure bramy, stare kamienice, kluby jazzowe. Marta Szreder ukazała Karków jako miasto mrocznych zaułków i wyszło jej to naprawdę rewelacyjnie.

Wampir działał na oślep, jakby kierowany niezrozumiałym impulsem, wybierając przypadkowe ofiary i nie zostawiając po sobie śladów.

Mimo tego, że w powieści Pani Marty zabrakło mi emocji to nie żałuję poświęconego czasu. Sądzę, że warto dowiedzieć się o kimś, kto w pewien sposób stał się legendą nie tylko dla mieszkańców Krakowa. Mordercą, ale jednak legendą. I kto wie - może właśnie to było celem Karola Kota?

Przenieśmy się w czasie do Krakowa z początku lat 60. XX wieku. Miasto jak zawsze tętni życiem, lecz w sercach jego mieszkańców czai się paraliżujący strach. Na ulicach miasta grasuje seryjny morderca, który absolutnie nie zna żadnej litości. Ludzie są przerażeni, czują ogromny niepokój przed zabójcą którego w mediach nazywają już „Wampirem z Krakowa”...

W kilka dni po napisanie matury Karol Kot zostaje ujęty. Podczas procesu oskarżony precyzyjnie i bez ogródek opisuje przebieg zbrodni a podczas oglądanie zdjęć z wizji lokalnych na jego twarzy pojawia się uśmiech.

Jak to jest możliwe, że młody, niebudzący podejrzeń chłopak wywołał tak wielką psychozę strachu. Urodzony w bardzo dobrej rodzinie, wzorowy uczeń, na co dzień cichy i spokojny, wewnątrz kryje w sobie bezlitosną bestię.

Autorka książki nie skupia się na krwawych opisach zbrodni, lecz subtelnie wprowadza nas w świat zabójcy. Stara się również odkryć motywacje, które być może nim kierowały. Książkę czyta się płynnie, opowieść potrafi wciągnąć na długie godziny. Jest to fabularyzowana opowieść o jednym z najsłynniejszych i zarazem najmłodszych morderców w historii Polski.

Przyznam się że sięgnęłam po tę książkę z czystej ciekawości. Rozczarowania z mojej strony nie było, ponieważ nie byłam nastawiona na krwawe opisy zbrodni a’la Nesbo. Interesował mnie profil psychologiczny człowieka, który z zimną krwią był w stanie dokonać najstraszliwszej zbrodni jaką jest odebranie życia drugiej osobie. Nie szukałam usprawiedliwienia bo w moim mniemaniu takowego nie po prostu nie ma, lecz odpowiedzi na pytanie co go skłoniło do tak drastycznych czynów.

Karol Kot otrzymał najsurowszy wymiar kary w postaci wyroku śmierci. Został ON wykonany w dniu 16 maja 1968 roku.

Do kin w listopadzie bieżącego roku wszedł film „Czerwony pająk”, który opowiada historię życia tego człowieka. Przed obejrzeniem filmu koniecznie zachęcam do lektury książki Pani Marty Szreder.

Lolo to książka, która ujawnia zarówno zdarzenia w życiu Karola Kota, jak i jego problemy domowe, szkolne, miłosne, a także w kadrze w której uprawiał sport.

Zacznijmy jednak od początku…

Karol Kot to młody chłopak, który ma przystąpić do matury w szkole, do której uczęszczał w Krakowie. W latach 1965 raczej żadnej z rodzin nie było łatwo, z takiej też wywodził się Karol, myślę, że również dlatego był nieśmiały, nie dbał o swój ubiór i wygląd, a czasem nawet sprawiał wrażenie „dzikusa”. Kiedy poznajemy Karola, jest raczej miłym i nieśmiałym chłopcem, który ma swojego jedynego kolegę i jest ogólnie szczęśliwy. W końcu przychodzi czas na miłość i strzała amora trafia w Kalinę – dziewczynę, która jest już na studiach. Kalina bardzo podoba się Karolowi, lecz z jej strony to raczej zabawa i to nieprowadząca tego „niby” związku donikąd. Przychodzi taki moment kiedy Karolowi sypie się cały świat – szkoła, miłość, dom, przyjaciele, kadra sportowa. Dosłownie wszystko. I właśnie wtedy dochodzi do najgorszego…

Z historii opisanej w książce wnioskuję, że Karol Kot, był to naprawdę zagubiony i nieszczęśliwy chłopak. Gdyby tylko Kalina zechciała z nim być i go wysłuchać, bo przecież tyle razy zaczynał poważną rozmowę, to istniała szansa, że do tylu tragedii by nie doszło.

A jednak stało się i głównymi ofiarami były kobiety i dzieci… po przeczytaniu tej wspaniałej książki, mam nadzieję, że ocenicie Karola sami. Właśnie dlatego, celowo nie zdradzam Wam wszystkich faktów które ułożyłyby układankę.

Książka napisana niezwykle przystępnie. Autorka ma bardzo lekkie pióro, które pozwala nam całkowicie przenieść się do Krakowa, w lata ’60. Litery są duże, a rozdziały bardzo krótkie. Zresztą tak naprawdę to tylko 221 stron plus króciutki epilog, który pokazuje kilka suchych faktów już po wszystkich zdarzeniach.

Czyta się naprawdę szybko, a myślę, że warto znać takie fakty, mając pod uwagą, że z mediów nie zawsze dowiemy się wszystkiego. Dopiero po przeczytaniu takiej książki jak ta, będziemy mogli w pełni ocenić Karola Kota i jego postępowanie.

Komu polecam: wszystkim, naprawdę wszystkim, bez względu na płeć czy wiek, przeczytajcie i pomyślcie nad tym ilu takich skrzywdzonych ludzi jak Lolo chodzi wśród nas, a my nawet ich nie zauważamy. A może w końcu pomyślmy chwilę nad tym, jakie konsekwencje może mieć nasze złe traktowanie drugiej osoby.

Moja ocena: 10/10

Polecamy, zespół [Adres usunięty]

Lolo jest dla mnie rozczarowaniem. Fakt, czyta się ją szybko i nie jest skomplikowana, a przede wszystkim jesteście w stanie ją przeczytać w ciągu kilku niezobowiązujących godzin. Książka liczy sobie skromne 224 stron i mogłoby się wydawać, że jest to za mało by ukazać psychopatyczny charakter Kota. I niestety te wrażenie towarzyszyło mi do samego końca tej pozycji. Mogłabym nawet stwierdzić, że ta historia jest jakimś nieporozumieniem, lecz po kolei.

Jeżeli znajduję informację, że historia jest inspirowana faktami, to logiczne jest, że przeszukujemy Internet by dowiedzieć się czegoś więcej na ten temat. I najgorszymi możliwymi emocjami, jakie mnie ogarnęły podczas tych poszukiwań było to, że wiadomości z Wikipedii, były ciekawsze od samej pozycji. Tak jak wspomniałam, Lolo jako historia jest sprawnie napisana, ale wiele jej brakuje do tego, by móc się nad nią zachwycać.

Lolo to taka historia psychologiczna, albo raczej urywek historii mordercy. Na plus należy zaliczyć przede wszystkim niektóre momenty, gdy na pierwszy plan wysuwają się wydarzenia, które ukazują naturę Karola Kota – jego zafascynowanie bronią, niespełnioną miłość, brak ciepła rodzinnego domu. Ale to tylko niektóre fragmenty zachwycają, a oprócz nich jest to tylko zlepek słów, które każdy z nas mógłby opowiedzieć.