Podobno irysy były ulubionymi kwiatami mistrzów ukiyo-e. W każdym razie widać je wyraźnie na drzeworycie Eishosai Choki z 1795 roku. Przedstawia on matkę i syna spacerujących po ogrodzie w majową noc. Chłopiec z przejęciem patrzy na taniec świetlików zataczających koła na nocnym niebie. Oliwkowe kimona stapiają się z rzędami irysów, a widza przyciąga rozświetlona czerń nocy. Tego drzeworytu akurat nie ma na wystawie w Muzeum Narodowym w Krakowie, lecz udostępniona na niej zwiedzającym część kolekcji Krzysztofa Jasieńskiego jest równie godna uwagi. Motywem ją spajającym jest Onna (kobieta).
[Fragment książki]
Uwaga autorki nie zatrzymuje się wyłącznie – o czym zresztą świadczy sam tytuł publikacji – na literaturze. Książkę tworzą także artykuły ukazujące filozoficzne, historyczne i polityczne zaplecze kultury. Dlatego będzie w niej można znaleźć omówienia i analizy książek takich jak Spowiedź rewolucjonisty Józefa Tischnera czy reportaży Mileny Jesenskiej Ponad nasze siły, ale także biografii George'a Orwella autorstwa D.J. Taylora. Mają w niej także swoje miejsce recenzje i relacje z wystaw (m.in. Rzeźba polska XIX i XX wieku, Koszycka moderna, Sztuka na nazistowskim indeksie) oraz prezentacje książek ukazujących wpływ mediów społecznościowych na kulturę (D. Ugrešić, Kultura karaoke). Ważną grupę stanowią artykuły dotyczące książek odnoszących się do Holocaustu bądź od strony dokumentalnej (C. Perechodnik Spowiedź), bądź w trybie socjologicznych rozważań (Alvin H. Rosenfeld, Podwójna śmierć).
Teksty, które składają się na książkę Moniki Malessy-Drohomireckiej, reprezentują zróżnicowane tematycznie i gatunkowo formy publicystyki literackiej. Powstawały na przestrzeni ponad trzydziestu lat. Tym, co je łączy, jest osobiste spojrzenie oraz ciekawe komentarze autorki, dobrze zorientowanej w różnych aspektach bieżącego życia literackiego, kulturalnego i społecznego. Daje ona własne świadectwo odbioru charakterystycznych dla epoki zjawisk artystycznych, postaw i poglądów, jakże cenne – dla historyków i badaczy literatury.
[prof. dr hab. Jolanta Dudek]
Monika Malessa-Drohomirecka ? doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, wieloletni pracownik Ośrodka Dokumentacji i Badania Twórczości Josepha Conrada na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiego Towarzystwa Conradowskiego. Przez wiele lat związana współpracą z Nowymi Książkami i Toposem publikowała także w Tygodniku Powszechnym, Twórczości, Ruchu Literackim, Zeszytach Filozoficznych, Kulturze Współczesnej, Yearbook of Conrad Studies. Autorka książki Konwencje. Stereotypy. Złudzenia. Relacje kobiet i mężczyzn w prozie Josepha Conrada (2017) oraz wykładów literackich poświęconych pisarzom pierwszej połowy XX wieku. Założycielka Stowarzyszenia im. Marka Hłaski.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii filologia i językoznawstwo
Jaką tematykę porusza książka "Literatura i jej konteksty" autorstwa Moniki Malessy-Drohomireckiej?
Książka stanowi interdyscyplinarny zbiór esejów i artykułów łączących literaturę z szerokim kontekstem kulturowym, historycznym oraz politycznym. Monika Malessa-Drohomirecka analizuje w niej dzieła takich postaci jak Józef Tischner czy George Orwell, osadzając je w realiach ich epoki. Czytelnik odnajdzie tu refleksje nad przemianami społecznymi zachodzącymi na przestrzeni ostatnich trzydziestu lat. Publikacja pełni rolę osobistego świadectwa odbioru najważniejszych zjawisk artystycznych i intelektualnych współczesności.
Czy publikacja skupia się wyłącznie na analizie dzieł literackich?
Nie, autorka wykracza daleko poza ramy samej literatury, włączając do swoich rozważań świat sztuk wizualnych oraz mediów społecznościowych. W tekście pojawiają się wnikliwe recenzje wystaw, obejmujące rzeźbę polską czy sztukę na nazistowskim indeksie. Publikacja bada również wpływ nowoczesnych technologii na kulturę, co widać wyraźnie w analizie zjawiska tak zwanej kultury karaoke. Takie podejście pozwala czytelnikowi zrozumieć, jak różne dziedziny twórczości wzajemnie na siebie oddziałują w przestrzeni publicznej.
W jaki sposób autorka podchodzi do tematyki Holocaustu i zagadnień społecznych?
Autorka analizuje tematykę Zagłady poprzez pryzmat dokumentów osobistych oraz rozważań socjologicznych, unikając przy tym powierzchowności. Skupia się na konkretnych świadectwach, takich jak zapiski Calela Perechodnika, co nadaje tekstom wymiar etyczny i historyczny. Rozważania te są wzbogacone o perspektywę naukową, nawiązującą do prac Alvina H. Rosenfelda dotyczących przetrwania pamięci o Holocauście. Dzięki temu książka staje się ważnym głosem w debacie nad sposobami dokumentowania i przeżywania traumy historycznej przez kolejne pokolenia.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt wymagająca pod kątem merytorycznym?
Publikacja nie jest lekką lekturą beletrystyczną i może być trudna dla osób szukających prostej rozrywki bez przygotowania humanistycznego. Ze względu na swój publicystyczno-naukowy charakter, wymaga od odbiorcy skupienia oraz podstawowej wiedzy z zakresu filozofii, historii i teorii literatury. Teksty operują specjalistyczną terminologią i odnoszą się do konkretnych debat intelektualnych toczonych na przestrzeni trzech dekad. Jest to pozycja skierowana przede wszystkim do badaczy, studentów filologii oraz pasjonatów głębokiej analizy zjawisk kulturowych.
Jakie nawiązania do sztuki i wystaw muzealnych znajdziemy w tym zbiorze?
W zbiorze znajdują się liczne odniesienia do malarstwa, drzeworytu japońskiego oraz rzeźby, które służą jako punkt wyjścia do szerszych analiz kulturowych. Autorka przywołuje między innymi motywy z japońskiej sztuki ukiyo-e oraz relacjonuje istotne wydarzenia artystyczne z Muzeum Narodowego w Krakowie. Opisy te nie są jedynie suchymi raportami, lecz próbą uchwycenia ducha konkretnych dzieł i ich wpływu na współczesnego odbiorcę. Takie zestawienie literatury z plastyką pozwala na pełniejsze zrozumienie estetycznych kontekstów opisywanej epoki i trendów w sztuce nowoczesnej.
