Samuraje. Triumf i upadek japońskich wojowników

Przeciętny mieszkaniec zachodu słysząc słowo samuraj, automatycznie zaczyna myśleć o honorze, wierności, bohaterskości i duchowości. Nic nie jest jednak tylko czaro-białe, a historia samurajów to również opowieść o intrygach, zdradach, żądzy władzy, morderstwach, fanatycznej fascynacji mieczem czy bratobójstwach. Leonardo Vittorio Arena w swojej książce stara się pokazać zróżnicowany obraz tych wielkich wojowników, którzy przez stulecia wywierali ogromny wpływ na cały swój kraj.

Już na samym wstępie należy sobie jasno powiedzieć, czym recenzowana publikacja na pewno nie jest. Nie mamy tutaj do czynienia z publikacją opisującą szczegółowo całą znaną wiedzę na temat samurajów. Autor do całej tematyki podchodzi w sposób dość nietypowy. Stworzona przez niego książka, została podzielona na trzynaście rozdziałów, gdzie stara się ON opisać ważne dla Japonii okresy historyczne w perspektywy konkretnych samurajów. Znalazło się tutaj miejsce zarówno dla wojowników, o których słyszeli tylko wielcy znawcy historii KKW oraz takich, którzy stali się swoistego rodzaju gwiazdami współczesnej popkultury np. Musashi czy 47 roninów. Autor w stosunkowo krótkich rozdziałach stara się nie tylko zaprezentować postacie poszczególnych wojowników, ale również odpowiedzieć na pytania, skąd się wzięli, jak potoczyła się ich historia, jak wpłynęli na historię czasów, w których przyszło im żyć i jak zostali zapamiętani. Nie boi się również dodać w treści coś od siebie, w tym przypadku są to fabularyzowane wstępy do każdego rozdziału, które bardzo delikatnie mówiąc, są bardzo przeciętne (na całe szczęście również bardzo krótkie).

Autor pokazuje burzliwą historię Japonii, w której zarówno wojna, jak i wiara były istotnymi elementami kształtującymi umysłu ludzi w tym opisywanych poszczególnych samurajów. Czytelnik zaczyna swoją wielką podróż od rozdziału ukazującego początek stworzenia, bóstwa, zarys mitologii i ogólną symbolikę, która była i jest ważna dla każdego mieszkańca Kraju Kwitnącej Wiśni. Później ma okazję między innymi dowiedzieć się o początkach buddyzmu, jak i chrześcijaństwa na wyspach, licznych wewnętrznych sporach i wojnach o władzę, okresie izolacji Japonii czy wielkich planach podbojów, które marzyły się kolejnym władcom. W każdy taki rozdział tak jak zostało to już wspomniane, wpleciona jest historia konkretnego samuraja, który w danym okresie był kimś niezwykłym, dzięki czemu został zapamiętany przez historię. Pod względem doboru tematyki jest naprawdę ciekawie, a czytelnik pasjonujący się tematyką historyczną ma okazję poszerzyć swoją wiedzę.

Niestety odbiór całości psuje trochę forma literacka zastosowana przez Leonardo. Od samego początku stara się ON narzucić publikacji język akademicki (nie licząc wstępów), który momentami niestety zamienia się w naukowy bełkot, wymagający naprawdę ogromnego skupienia czytelnika, aby go zrozumieć. Pozwala ON sobie również kilkukrotnie na mocno subiektywne interpretacje opisywanych mitów, z którymi można się nie zgadzać. Nie byłoby w tym nic złego, gdyby nie forma przekazu, nadająca wrażenie ogólnie przyjętej prawdy, a nie własnych przekonań.

Objętość dzieła stanowi również tutaj pewną przeszkodę dla potencjalnego czytelnika. Vittorio Arena musiał na ograniczonej ilości stron zmieścić wszystkie istotne wydarzenia powiązane zdanym wojownikiem. Niestety zmusiło go to do stosowania pewnych skrótów zarówno myślowych jak historycznych, przez które czytelnik może odnosić mylne wrażenie, że niektóre z opisywanych widzeń dzieją się w podobnym okresie. Element ten będzie dostrzegalny dla kogoś, kto posiada już jakąś wiedzę na temat historii Japonii.

Jeśli chodzi o pracę tłumacza w rodzimym wydaniu, wykonał ON kawałek solidnej pracy. Większość nazw jest przetłumaczona poprawnie, jedynie przy niektórych imionach mam dziwne wrażenie, że została zastosowana dość specyficzna odmiana (chociaż nie jestem w tym specjalistą, więc nie będę się upierać, że jest to błąd).

Samuraje. Triumf i upadek japońskich wojowników to pozycja ciekawa mająca jednak kilka potknięć formalnych. Publikacja może rozbudzić w czytelniku zainteresowanie danym okresem historycznym lub konkretną postacią, stanowiąc w ten sposób doskonały szkielet do dalszych poszukiwań. Jednak ze względu na formę literacką i dość skrótowe opisywanie niektórych momentów historii KKW, nie polecałbym tej pozycji komuś, kto nie posiada co najmniej podstawowej wiedzy na temat historii Japonii. Obawiam się, że zaledwie po przeczytaniu kilku początkowych rozdziałów poczuje się ON kompletnie zagubiony.

W świecie samurajów

Samuraje, kto o nich nie słyszał. Motyw tych japońskich wojowników często był wykorzystywany w literaturze czy kinematografii. Ale przyznam szczerze, że moja wiedza o samurajach była uboga. Zmieniło się to po lekturze publikacji Leonardo Vittorio Areny.

Publikacja składa się z trzynastu rozdziałów, w których autor omawia najważniejszych w historii Japonii samurajów. Nie ukrywam, że na początku trudno było mi się odnaleźć wśród tych japońskich nazwisk, które wyglądają bardzo podobnie, a ich natłok także nie ułatwiał sprawy. Z każdym kolejnym rozdziałem było coraz lepiej, przyzwyczaiłam się do stylu autora, który nie jest specjalnie naukowy, więc na spokojnie wszystko zrozumiecie, nie trzeba się go obawiać. Moje trudności z przystosowaniem się do treści publikacji wynikały z tego względu, że przed lekturą "Samurajów" nie wiedziałam zupełnie nic na ich temat, a także nie interesowałam się specjalnie historią Japonii. Ale dla tych czytelników, których fascynuje Kraj Kwitnącej Wiśni i japońscy wojownicy i przed sięgnięciem po tę publikację czytali coś więcej na ich temat, to na pewno łatwiej i lepiej odnajdą się w tejże książce niż ja.

Publikacja spod skrzydeł wydawnictwa RM przedstawia historię samurajów od pierwszego do ostatniego samuraja, dzięki opowieści o tych bohaterskich i honorowych wojownikach poznajemy też historię Japonii, która jest z nimi nierozerwalnie związana. Historia ta naznaczona jest walkami klanów, bitwami, rozlewem krwi, niekiedy ze starć bratobójczych, o władzę i dominację nad państwem. Wojownicy ci odznaczali się odwagą, walecznością, bohaterstwem, męstwem, a honor cenili wyżej niźli życie. Woleli popełnić sepukku niż poddać się. Ich historia jest bardzo ciekawa. To doprawdy fascynująca wędrówka z intrygującymi postaciami z kart japońskiej historii. Publikacja jest świetnie wydana, zawiera ilustracje, które rozpoczynają rozdziały. Jedynie do rozmiaru czcionki mogłabym mieć jakiekolwiek zażalenia, bo nie ułatwiała szybkiej lektury, mogłaby być odrobinę większa. Na końcu książki odnajdziemy glosariusz z wyjaśnieniem wszystkich użytych w tekście japońskich słów czy zwrotów, a także kalendarium bardziej zwięzłe i te szczegółowe, które stanowią świetne podsumowanie całej historii budowania potęgi samurajów, a także bibliografia, która pozwala zajrzeć do innych dzieł, jeśli świat japońskich wojowników nas zaintryguje.

"Samuraje. Triumf i upadek japońskich wojowników" to fascynująca podróż do świata walecznych wojowników, niepozbawiona zdrad, mrocznych intryg czy zabójstw z tytułu zemsty czy zdobycia władzy. Dzięki tej książce można dowiedzieć się czegoś więcej o Japonii, kraju o którym w szkole na historii nie mówiono zbyt wiele. To doprawdy wspaniała dawka ciekawostek historycznych. I choć lektura nie należy do najłatwiejszych i wymaga skupienia to warto ją poznać, bo dzięki niej poznajemy nieznany, barwny i egzotyczny świat Kraju Kwitnącej Wiśni i ich najsłynniejszych przedstawicieli, czyli samurajów.

Polecam jak najbardziej !

Za egzemplarz do recenzji dziękuję wydawnictwu RM.

Zgłaszając się do recenzji tej pozycji, nie do końca wiedziałam czego się spodziewać. Zastanawiałam się, czy będzie to sucha literatura faktu z milionem dat i nazwisk, o których szybko zapomnę, czy może będzie to porywająca i fascynująca opowieść o życiu tych japońskich wojowników.

Dostałam zaskakującą mieszankę.

Autor połączył typową książkę historyczną z intrygującymi i wciągającymi fragmentami opisującymi przygody wojowników. Dzięki temu przedstawiona historia potrafi zainteresować nawet największego laika, jakim jestem ja jeśli chodzi o Samurajów.

Autor dokładnie opisuje drogę do narodzin wojowników, pokazuje jakie wartości były dla nich wtedy najważniejsze, co się stało, że wplątali się w politykę i zostawali administratorami prowincji, aby później stać się zawodowymi żołnierzami czy cesarskimi urzędnikami. Opisuje większość wielkich walk i wojen, a także spektakularny upadek tego stanu. Wyjaśnia cele i motywy, które kierowały takim, a nie innym postępowaniem, a co trzeba zaznaczyć nie zawsze zgodnie z panującym kodeksem busido.

Z książki dowiemy się także tego jak wyglądało życie codzienne Samurajów, jak wyglądał ich strój na co dzień i od święta, na czym polegał rytuał seppuku, który ratował honor wojownika.

A także co mnie najbardziej zaskoczyło, że istniały kobiety Samurajki, które dbały o bezpieczeństwo w domu pod nieobecność męża.

"Samuraje. Triumf i upadek japońskich wojowników" to książka dość wymagająca, by ją zrozumieć potrzeba sporo czasu i skupienia, by nie pogubić się, w tym kto jest kim, a japońskie nazwiska i przydomki tego nie ułatwiają. Jest mnóstwo dat i historycznych faktów, jednak książkę czyta się bardzo przyjemnie i po pewnym czasie już tak bardzo nie przytłaczają. Na końcu znajduje się ogólne i bardziej szczegółowe kalendarium, które porządkuje całość.

Cieszę się, że ta książka trafiła w moje ręce, dzięki niej poznałam coś, co mnie zafascynowało i otworzyło furtkę do dalszego poznawania historii wojownikow jak i samej Japonii.

Czy polecam?

Polecam. Świetna pozycja dla każdego, zarówno dla znawców tematu, jak i dla stawiających swoje pierwsze kroki w świecie Samurajów.

POLECAM...

Z czym kojarzy wam się Japonia? Sushi, ninja, manga, cosplay, nowoczesne technologie, to tylko kilka rzeczy, które mogą przyjść na myśl losowo wybranej osobie. Ja, jako wielki miłośnik Kraju Kwitnącej Wiśni, nierozerwalnie wiążę go z bogatą, różnorodną i skomplikowaną historią. A skoro o historii mowa, to w tej bardzo ważną rolę odegrali wojownicy – samuraje, o których znaczeniu dla rozwoju tego państwa możemy przeczytać w książce wydawnictwa RM, pt. „Samuraje. Triumf i upadek japońskich wojowników”.

Książka autorstwa Włocha Leonardo Vittorio Arena zaprasza nas do poznania historii japońskiego państwa, skupiając się na miejscu samurajów w jego rozwoju. Na przestrzeni trzynastu rozdziałów zabiera nas w podróż od VII w. p.n.e. aż do końcówki XIX w. n.e. przedstawiając sylwetki wielkich wodzów i wojowników, opowiadając o mitach i faktach, a przede wszystkim przenosząc czytelnika w niezwykłe miejsce na świecie.

Słowo Szogun znałem z serialu o takim właśnie tytule z Richardem Chamberlainem w roli głównej, o yojimbo dowiedziałem się czytając popularny komiks autorstwa Stana Sakaia, a o takich postaciach jak Oda Nobunaga Nobunaga, Toyotomi Hideyoshi i Tokugawa Ieyasu nauczyłem się oglądając japońskie animacje. Teraz, po lekturze książki „Samuraje” miałem okazję zweryfikować swoją wiedzę, nieraz będąc zaskoczonym, a najczęściej zaciekawionym.

Autor dzieli swoje opracowanie chronologicznie. Przenosimy się między kolejnymi okresami w historii Japonii, czytając o najważniejszych postaciach oraz związanych z nimi wydarzeniach. Przy okazji Arena stara się nakreślić nam cechy charakterystyczne dla japońskich wojowników, podkreślając jak wiele różnych elementów składa się na ich sylwetki, zaczynając od bushido, czyli kodeksu honorowego, stylu życia samuraja, przez polityczne machinacje i spryt, aż po najczęstszy koniec ich żywota – seppuku.

Z książki dowiadujemy się naprawdę wielu ciekawych faktów. Co ma wspólnego jeden ze zjednoczycieli państwa japońskiego z ceremonią parzenia herbaty, dlaczego wśród samurajów popularny był homoseksualizm czy skąd wzięła się broń wojowników z Kraju Kwitnącej Wiśni oraz czemu najbardziej lubili indywidualne pojedynki. To tylko część interesujących tematów poruszanych na kartach „Samurajów” wydawnictwa RM.

Włoski autor potrafił jednocześnie zawrzeć w swojej książce mnóstwo dat, wydarzeń oraz informacji historycznych i zaciekawić czytelnika, który mógł do tej pory nie mieć do czynienia z Japonią. W swoim stylu potrafił połączyć język naukowy z formą przystępną dla każdego zainteresowanego, wyjaśniając najważniejsze zawiłości opisywanych przez niego kwestii. Czyta się to naprawdę płynnie i szybko, a trzeba jeszcze dodać, że Arena nie wyczerpał poszczególnych tematów, gdyż nie to było celem tego opracowania, tym samym zachęcając nas do dalszego pogłębiania naszej wiedzy.

Podsumowując, „Samuraje. Triumf i upadek japońskich wojowników”, to wciągająca pozycja skierowana nie tylko dla miłośników kultury i historii Japonii, żądnych kolejnych informacji w tym temacie, ale także do każdej osoby ciekawej miejsc i ludzi zupełnie nam Polakom odległych, zupełnie od nas innych. To bogate opracowanie historyczne, przybliżające nam fascynujące ścieżki rozwoju Japonii.

Przyznaję, że sięgnęłam po tą książkę z ciekawości. Kiedyś jako dziecko lubiłam bajki o samurajach, gdzie przejawiali się jako silni i waleczni ludzie, którzy zawsze i wszędzie byli przygotowani do walki. Podobało mi się jak sprawnie poruszali mieczami i to, że bynajmniej w bajkach, każdy z nich miał zawsze długie włosy zawiązane w warkocz. Nie ważne, że na górze byli już łysi. Warkocz był na dole, do tego starannie zapleciony, by nie rozwiązał się podczas walki. Czy więc taki był ich prawdziwy wygląd?

Podczas czytania czuć tutaj pewną niesprawiedliwość. Brat walczy przeciw bratu i wydają się być zupełnie inni pod względem charakteru.

,, Należy działać szybko, nie dać przeciwnikowi zwietrzyć zagrożenia. A skoro wróg nie wyczuje niebezpieczeństwa, nawet się nie zorientuje, że wkrótce postrada życie".

W książce poznamy klany pierwszych samurajów i sugestie dotyczące tego skąd pochodzili i dlaczego akurat taki mieli sposób działania. Praktycznie wszystko musieli wywalczyć siłą własnych rąk i nigdy się nie poddawali. Nie ważne skąd padały strzały, oni brnęli na przód, by wygrać. Dla mnie zabawne było to, że skoro mieli już pewien styl działania, to powinni być przygotowani, że poprzez ten chwyt będą zaatakowani, a mimo tego i tak ich twarze zawsze zdradzały zaskoczenie.

Nie chcę zdradzać wszystkiego, więc przejdę do rzeczy. Ogólnie sposób w jaki napisana jest książka przypomina mi podręcznik do historii. Z tyłu książki mamy szczegółowe kalendarium dat i ważnych wydarzeń. Jest też Glosariusz, czyli terminologia wyjaśnienia nazw, które pochodzą z języka japońskiego, a także Bibliografia. Z początku książki mamy spis treści a także wprowadzenie, które pokrótce przedstawi wam o czym jest książka.

Każda opowieść przedstawia losy wojowników i sytuacji, które swoim miejscem zmieniły bieg historii. Wszystko jest opisane dokładnie, lecz konkretnie. Tutaje nie znajdziemy uczuć, tylko fakty, które były istotne dla całej opowieści. Ja czytałam ją z zainteresowaniem, bo przynajmniej teraz już wiem kim byli i co było o nich prawdą, a co tylko telewizyjnym dodatkiem.