Przyjaciółka z młodości

Kolejną i ostatnią książka Alice Munro w mojej kolekcji jest "Przyjaciółka z młodości". Tradycyjnie już również i ten zbiór opowiadań zawiera dziesięć różnych historii.

Wielowątkowość autorki to największy plus tej serii. Wydaje się, że z każdym kolejnym tomem Munro poszerza horyzonty. Dzięki temu fabuła i przesłanie nie powtarzają się, a pisarka wciąż zachwyca i zaskakuje pomysłami i pokładami wyobraźni. Historie Munro są jednak całkowicie prawdziwe-wszystko to, co w nich znajdziemy, mogłoby wydarzyć się naprawdę. Zresztą autorka sama zdradziła, że inspiracje czerpie ze swojego życia i obserwacji życia innych, rodziny, znajomych, obcych ludzi. Ten tomik wydał mi się nawet jeszcze bardziej "przyziemny". Może dlatego jak na razie jest moim ulubionym.:)

Ponownie losy bohaterów-postaci o różnych osobowościach, psychice, emocjach i charakterach, które są po prostu świetnie skonstruowane i dobre-skupiają się na dramacie i przeciwnościach losu. Na kartkach powieści przewijają się więc tematy śmierci, bólu, cierpienia, rozstań itp. Na szczęście tym razem jest także bardziej optymistycznie. Czytamy także o miłości, szczęściu, przyjaźni, radosnych aspektach życia. Munro bawi swoim poczuciem humoru i umiejętnością pokazania smutków w pozytywnym świetle, a także wzrusza swoim talentem do zagłębiania się w zakamarki ludzkiego umysłu, odkrywania lęków, krzywd i depresji. Opowiadania są bogate fabularnie i chyba nie ma czytelnika, który nie znalazłby w tym zbiorze czegoś dla siebie, chyba, że dzieła krótkiej formy to kompletnie nie jego bajka.

Tymczasem przyjemne chwile z Munro dobiegają końca. Przyznanie autorce literackiej nagrody Nobla, było fenomenalnym uczczeniem jej długiej kariery, którą zdecydowała się niedawno zakończyć. Na szczęście w Polsce wciąż nie doczekaliśmy się przekładu ogromnej liczby jej wspaniałych dzieł, nie musimy więc żegnać się z jej lekkim, pomysłowym i ambitnym piórem, którego na pewno bardzo by nam brakowało.

Na chwilę obecną zaś, pozostaje mi polecenie wam "Przyjaciółki..." i oczekiwanie na możliwość zdobycia kolejnego zbioru Alice Munro.

Alice Munro to kanadyjska pisarka okrzyknięta mistrzynią krótkich form prozatorskich. Świadczą o tym liczne nagrody oraz wyróżnienia, które dotychczas zdobyła, chociażby trzykrotne Governor General's Award, amerykańską National Book Critics Circle Award czy Międzynarodową Nagrodę Bookera za całokształt twórczości. Ostatnio została także uhonorowana literacką Nagrodą Nobla, co wzbudziło zainteresowanie wielu osób, którzy postanowili poznać twórczość noblistki. W moim przypadku było zupełnie inaczej - "Przyjaciółka z młodości" trafiła do mnie przed tym, gdy Munro dostała Nobla, tak jakbym przeczuwała, że to właśnie ona zostanie laureatką.

"Przyjaciółka z młodości" to dziesięć intrygujących opowiadań o tym, co nieustannie spotyka każdego człowieka - miłości, przyjaźni, tęsknocie, żalu, umieraniu. O Florze, która nie skarży się na swój los i nieustannie wykazują się wielkodusznością, nawet dla dwóch najbliższych osób, które boleśnie zraniły ją. Kobieta zniosła to ze stoickim spokojem, usilnie trwając w bólu, a nawet czerpiąc szczególną przyjemność ze swojego szlachetnego, wspaniałomyślnego postępowania przepełnionego cierpieniem. O ludziach doświadczających zdrady, która zmienia ich życie na zawsze. O przeobrażeniu, jakie przechodzi każdy związek - od najłatwiejszego etapu, przepełnionego zauroczeniem, do trudniejszego okresu, kiedy pojawiają się pewne rysy i niedociągnięcia, a druga połowa przestaje być idealna oraz perfekcyjna w każdym calu. O osobach próbujących wyłamać się z obowiązujących konwenansów. O wątpliwościach, niespełnionych pragnieniach, samotności, poszukiwaniach sensu życia, nadziei oraz utracie jej.

"Patrząc na ulicę, można dostrzegać światła i cienie, ceglane mury, ciężarówkę zaparkowaną pod drzewem, psa leżącego na chodniku, ciemne, rozkładane latem markizy lub szarawe zaspy śnieżne. Wszystkie te rzeczy można widzieć pojedynczo, a zarazem jako całość - zespół elementów połączonych ze sobą w taki sposób, który wydaje się przygnębiający, smutny, budzący niepokój, ale też zadowalający i konieczny. Można też wszędzie widzieć tylko zgliszcza. Ciągłą, nieustającą przemianę jednego stanu w drugi, bezsensowną i bezużyteczną." *

Bohaterowie tego zbioru opowiadań powracają myślami do przeszłości, aby ponownie zmierzyć się z nią. Próbują zrozumieć motywy nie tylko własnego postępowania, ale także osób, mniej lub bardziej, bliskich. Sentymentalna podróż do przeszłości nie zawsze wyjaśnia wszelkie targające wątpliwości, ale pozwala na uporządkowanie pewnych zdarzeń, odpowiednie przyswojenie ich oraz pogodzenie się z tym, czego już nie można zmienić.

W przedstawionych historiach każdy może znaleźć cząstkę siebie, odnosząc pewne sytuacje do własnych przeżyć i odczuć. Relacje z innymi - rodzicami, dziećmi, partnerem, przyjaciółmi czy znajomymi - dotyczą każdego z nas, a Munro ukazuje je w różnorodny sposób. Czytelnik może utożsamić się z jakimś bohaterem, mając świadomość tego, że rozumie jego uczucia, ponieważ sam uczestniczył w podobnych wydarzeniach. Ponadto, autorka z lekkością posługuje się pięknym, poetyckim językiem, który uprzyjemnia czytanie. Jednak nie ukrywam, iż niekiedy irytował mnie ten spokój, z jakim Munro opisywała historie bohaterów - zdarzyło mi się tęsknić za bardziej wartką akcją oraz skupieniem się na przeżyciach postaci owego zbioru opowiadań.

Pomimo tego, iż opowieści Alice Munro nie szokują, nie bulwersują i nie trzymają w ciągłym napięciu, zapisują się w pamięci czytelnika, ponieważ mają uniwersalny wydźwięk. Zostały napisane kilkadziesiąt lat temu, ale nadal nie tracą na wartości, są wciąż żywe i aktualne niezależnie od czasów. Autorka z dystansem pisze o rzeczach zwyczajnych w tak intrygujący sposób, iż czyta się je jak dobrą powieść. Na pewno sięgnę po kolejne opowiadania Alice Munro. Mam nadzieję, że lekki niedosyt, który aktualnie odczuwam, zostanie zaspokojony, kiedy w moje dłonie trafią następne opowieści kanadyjskiej noblistki.

* cytat ze str. 336

[Adres usunięty]