Podstawowym celem psychoterapii w ujęciu ericksonowskim jest znalezienie indywidualnej ścieżki powrotu pacjenta do zdrowia lub odzyskanie przez niego wewnętrznej równowagi. Podejście to jest jednym z najpopularniejszych na świecie paradygmatów pracy terapeuty z pacjentem, jednak do tej pory brakowało w Polsce jego kompleksowego opracowania. Takim właśnie kompendium wiedzy na ten temat jest niniejsza książka Krzysztofa Klajsa - psychoterapeuty z wieloletnim stażem.
W książce swojej autor w sposób niezwykle przejrzysty i klarowny prowadzi Czytelnika przez poszczególne aspekty diagnozy w podejściu ericksonowskim. Zachowuje przy tym subtelną równowagę między systemowym ujęciem zagadnień, a indywidualnym podejściem do pacjenta. Znajdziemy tutaj zatem liczne przykłady z sesji terapeutycznych oraz historie choroby pacjentów opatrzone stosownym komentarzem i refleksjami autora. Klajs odsłania sposób myślenia terapeuty w nurcie ericksonowskim. Wyjaśnia zatem, na czym terapeuta koncentruje się w trakcie pracy z pacjentem, jakie znaczenia nadaje temu, co czuje, widzi i słyszy. Znajdziemy tu również zwięzły i konkretny opis metod takich, jak:
- wykorzystanie zjawisk transowych,
- rozpoznawanie systemów rodzinnych,
- rozwijanie hipotez diagnostycznych.
Krzysztof Klajs zwraca szczególną uwagę na to, że nie tylko pacjent, ale i terapeuta stanowi indywidualność z właściwą sobie, unikalną wrażliwością diagnostyczną. I właśnie w rozwijaniu tej specyficznej wrażliwości doskonałą pomocą może być ta oto książka. Autor nie usiłuje zamknąć pacjenta w suchych, diagnostycznych schematach. Stara się zrozumieć jego przeżycia i znaleźć indywidualną drogę udzielenia mu pomocy. Nie skupia się zatem na wyszukiwaniu deficytów i urazów, lecz bardziej na zasobach pacjenta, na których można bazować w trakcie kolejnych sesji.
Tak oto o książce niniejszej wypowiada się profesor Bogdan de Barbaro - znakomity psychiatra i psychoterapeuta:
"Książka jest napisana przez doświadczonego i wnikliwego praktyka, a liczne przykłady czynią podróż w świat psychoterapii przygodą wręcz fascynującą tak dla początkujących, jak i dla doświadczonych terapeutów."
Dla jakiej grupy odbiorców przeznaczona jest ta publikacja?
Książka jest skierowana przede wszystkim do praktykujących psychoterapeutów, psychologów oraz studentów kierunków związanych z ochroną zdrowia psychicznego. Treść koncentruje się na specyfice podejścia ericksonowskiego, które kładzie nacisk na indywidualne zasoby pacjenta zamiast na sztywne ramy diagnostyczne. Autor dzieli się wieloletnim doświadczeniem klinicznym, co ułatwia zrozumienie zawiłości budowania relacji terapeutycznej w tym konkretnym nurcie. Publikacja stanowi merytoryczne wsparcie w procesie konceptualizacji przypadku i pogłębiania warsztatu pracy z drugim człowiekiem.
Czy w książce "Poznawanie pacjenta w psychoterapii ericksonowskiej" znajdę opisy konkretnych przypadków?
Tak, autor ilustruje omawiane koncepcje licznymi przykładami klinicznymi, które ułatwiają przełożenie teorii na praktykę gabinetową. Analiza realnych sytuacji terapeutycznych pozwala czytelnikowi lepiej zrozumieć, jak stosować metodę utylizacji i szukać unikalnych rozwiązań dla każdego pacjenta. Opisane historie pokazują proces poznawania drugiego człowieka nie jako wypełnianie formularzy, lecz jako żywy dialog i uważną obserwację. Dzięki temu lektura zyskuje wymiar praktyczny, niezbędny do rozwoju kompetencji w zawodzie terapeuty.
Jakie podejście do diagnozy prezentuje autor w tej pozycji?
Krzysztof Klajs promuje diagnozę zorientowaną na zasoby i możliwości zmiany, a nie wyłącznie na identyfikację deficytów czy jednostek chorobowych. Proces poznawania pacjenta opiera się tutaj na uważnym słuchaniu metaforycznego języka klienta oraz dostrajaniu się do jego unikalnego modelu świata. Podejście to różni się od klasycznej psychiatrii rezygnacją z etykietowania na rzecz zrozumienia funkcji objawu w całym systemie pacjenta. Czytelnik uczy się zadawania pytań, które otwierają nowe perspektywy i mobilizują nieświadome mechanizmy uzdrawiające.
Czy ta książka zawiera gotowe skrypty indukcji hipnotycznej?
Publikacja skupia się na etapie nawiązywania kontaktu i głębokiego rozumienia pacjenta, a nie na technicznych schematach wprowadzania w trans. Choć hipnoza jest nieodłącznym elementem nurtu ericksonowskiego, autor kładzie tu fundamenty pod skuteczną pracę, jakimi są obserwacja, dopasowanie i podążanie za pacjentem. Zamiast gotowych formułek, czytelnik otrzymuje narzędzia do budowania autentycznej relacji, która jest niezbędna do późniejszych interwencji terapeutycznych. Jest to kluczowe przygotowanie do zaawansowanej pracy klinicznej opartej na indywidualnym podejściu.
Dla kogo ta książka nie będzie odpowiednim wyborem?
Pozycja ta nie jest podręcznikiem dla osób szukających sztywnych algorytmów postępowania medycznego lub klasyfikacji statystycznych. Czytelnicy oczekujący gotowych procedur i obiektywnych testów diagnostycznych mogą poczuć niedosyt ze względu na elastyczny i subiektywny charakter podejścia ericksonowskiego. Publikacja wymaga od odbiorcy otwartości na myślenie metaforyczne oraz gotowości do rezygnacji z roli wszechwiedzącego eksperta na rzecz partnerstwa w procesie zmiany. Nie jest to również poradnik samopomocowy, lecz specjalistyczna literatura wymagająca podstawowej wiedzy z zakresu psychologii.
