NOBLIWY PROCEDER * *

"Nobliwy proceder" to powieść wywołująca w czytelniku bardzo wiele różnych emocji i refleksji. Jej autorką jest Philippa Gregory, ceniona angielska historyczka i pisarka mająca bogaty dorobek literacki. Akcję książki osadziła w osiemnastowiecznej Anglii, w Bristolu gdzie najzamożniejsi kupcy zbijali fortunę na handlu niewolnikami. Do tego pozbawionego skrupułów świata trafia trochę nieświadomie Frances, decydując się na małżeństwo z jednym z kupców o imieniu Jozjasz. Kobieta zgadza się na nie bardziej z rozsądku niżeli z miłości. Nie chce pracować, woli wieść dostatnie i beztroskie życie będąc utrzymanką swego zamożnego męża. Ich małżeństwo stanowi niejako umowę, w której Frances swym pochodzeniem ma umożliwić małżonkowi awans społeczny i przyjęcie go do Stowarzyszenia Bristolskich Kupców. Mąż zaś ma zapewnić żonie godne życie oraz kupić piękny duży dom. Dopiero po ślubie kobieta uświadamia sobie czym tak naprawdę zajmuje się Jozjasz i jaka będzie jej rola w jego nobliwym procederze...

W domu Jozjasza oprócz świeżo upieczonych małżonków mieszka jeszcze siostra Jozjasza Sara. Mimo iż od chwili ślubu to Frances jest tu panią, daje się zdominować szwagierce dla której jest trochę niechcianym intruzem. Szybko okazuje się też, że jej mąż nie handluje tylko rumem i cukrem jak myślała dotąd Frances. Handel niewolnikami nie przeraża jednak kobiety. Pierwsze uczucia budzą się w niej dopiero w chwili gdy ma nauczyć kilku niewolników języka angielskiego. Usprawiedliwia jednak nieludzkie postępowanie w stosunku do nich wmawiając sobie, iż Negrowie nie mają uczuć, są towarem porównywanym często do zwierząt. Wśród garstki niewolników, których ma szkolić są kobiety, mężczyźni i dzieci. Podczas lekcji w saloniku poznaje ich lepiej. Jej uwagę przykuwa przede wszystkim Mehuru, kapłan z afrykańskiego ludu Jorubów. Frances mimo iż z początku przeraziła ją świadomość szkolenia niewolników, ich traktowanie i podejście innych, szybko mobilizuje się i podejmuje wyzwanie. Swych uczniów traktuje ozięble i bez emocji jak przystało na osiemnastowieczną damę.

Wydarzenia, które mają miejsce na kartach książki czytelnik śledzi z perspektywy Frances ale także i Mehuru. Już od pierwszych stron poznajemy jego historię, okoliczności pojmania, nieludzki transport statkiem z Afryki aż do Anglii. W każdej z tych chwil towarzyszą mężczyźnie strach, bezsilność i niedowierzanie. Pozbawiony wolności i godności do końca nie może pogodzić się ze swym losem. Gdy trafia do piwnicy domu Frances wraz z kilkoma innymi niewolnikami pozbawiony człowieczeństwa odnajduje w sobie pokłady siły i determinacji aby walczyć o siebie, o rozwinięcie skomplikowanych relacji z Frances. Paradoksalnie to właśnie czarnoskóry bohater ma w sobie więcej odwagi by walczyć o siebie niż jego właścicielka, która zaakceptowała swoje położenie i zupełnie się mu poddała uznając iż i tak nie ma mocy aby zdziałać w sprawie niewolników cokolwiek.

Powieść, jak wspomniałam we wstępnie, wywołuje w czytelniku ogrom najróżniejszych emocji. Na kanwie okrutnych wydarzeń historycznych poznajemy bliżej losy kilkorga niewolników, jesteśmy świadkami ich bezdusznego traktowania, bicia, głodzenia, śmierci. Poznajemy też tę drugą stronę - handlarzy, białych ludzi którzy z tego nieludzkiego procederu czerpią wielkie korzyści finansowe. Uderza ich sposób bycia, brak jakichkolwiek uczuć, wyższość i pogarda z jaką odnoszą się do czarnoskórych.

Pisarka wykreowała ciekawych bohaterów i w swojej powieści poruszyła ważny aczkolwiek bardzo smutny temat handlu niewolnikami. Stworzyła w ten sposób wciągającą opowieść, która porusza nawet najtwardsze serca. Lekturę czytało się szybko i z pewnością na długo pozostanie w mojej pamięci. Polecam