Niemka

Historia dwóch dwunastolatek, których losy zostaną połączone w domku na Kubie.

W książce "Niemka" poznajemy historię dwóch dziewcząt - Hanny i Anny. Fabuła została podzielona na cztery części, a każdy rozdział poświęcony wybranej dwunastolatce. Przeskoki między rokiem 1939, a 2014 pozwalają czytelnikowi na równomiernie poznanie przedstawione losów.

Pierwszą bohaterką jest Hanna, która mieszka z rodzicami w prywatnej kamienicy w Berlinie. Ich status społeczny jest bardzo dobry, jednak kiedy zbliża się czas wojny, rodzina zostaje zniesławiona, ze względu na wyznanie. Winą za ciężki los Hanna obarcza swoich rodziców. Wszelkie smutki i radości dzieli z najlepszym przyjacielem Leo, który jest tego samego pochodzenia, ale należy do niższej klasy społecznej. Kiedy sytuacja w Niemczech robi się nie do wytrzymania hebrajskie rodziny wyruszają statkiem "St. Louis" do Hawany, na spotkanie z lepszym życiem. Podczas podróży okazuje się, że większość wiz została unieważniona i prawdopodobnie niemieccy uchodźcy nie będą mogli wejść na ląd.

Druga historia opisana jest oczyma Anny. Nastolatka wraz z matką mieszka w Nowym Jorku. Jej ojciec zginął w drodze do pracy, kiedy nastąpił zamach na World Trade Center. Dziewczyna z wielką chęcią poznałaby przeszłość swojego ojca, jednak matka nie potrafi jej w tym pomóc. Pewnego dnia do nowojorskiego domu przychodzi list, a w nim informacja od krewnej z Hawany. Okazuje się, że Hanna opiekowała się ojcem Anny i może przedstawić rodzinną historię. Dwunastoletnia dziewczyna wraz z matką wyrusza w podróż, aby poznać przeszłość swojej rodziny.

Bardzo lubię książki, które jednocześnie opisują obecne oraz minione czasy. Mogę wtedy zauważyć różnicę w postępowaniu osób, ich sposobie podejścia do życia oraz manierach. To oczywiste, że prawie osiemdziesiąt lat temu ludzie żyli inaczej oraz mieli inne podejście do wybranych spraw. Hanna w wieku dwunastu lat, uważała, że jest narzeczoną Leo, Anna natomiast w tym samym wieku pierwszy raz dostała całusa od chłopaka. Ten sam wiek, a różne myślenie o świecie.

Postacie bohaterek są do siebie bardzo podobne. Hanna straciła papię podczas podróży na Kubę, Anna natomiast nie miała okazji poznać swojego ojca, ponieważ zginął w drodze do pracy. Obie dziewczyny musiały również opiekować się matkami, które nie zawsze były wsparciem dla córek.

Hanna na statku wyobrażała sobie wspólne życie z Leo. W przyszłości mieli wziąć ślub i założyć rodzinę w nowym miejscu. Los wybrał dla nich inne ścieżki. Bohaterka jednak nie zapomniała o swojej wielkiej, młodzieńczej miłości. Przez siedemdziesiąt pięć lat, trzymała podarunek od chłopaka, który obiecał jej wspólnie dożyć do osiemdziesięciu siedmiu lat. Ślad po Wybranku zaginął, a starsza kobieta nadal żywiła do niego uczucie.

Podróż na Kubę pozwoliła Annie na poznanie przeszłości ojca i minionego życia jego rodziny. Hanna natomiast była bardzo zadowolona z tego, że mogła wrócić pamięcią do przeszłości i przekazać rodzinną historię nowemu pokoleniu.

Historia przedstawiona w książce, została wyreżyserowana przez życie, a spisana słowami autora. Ucieczka uchodźców z III Rzeszy wydarzyła się naprawdę. Prawie tysiąc osób chciało zacząć nowe życie, uwolnić się od prześladowania. Nie każdemu jednak to się udało. Tylko nieliczni mogli znaleźć spokój na Kubie, większość z nich została przyjęta do krajów, w których panowała wojna. Uciekli z Niemiec, ale nie udało uciec im się przed obliczem zagłady.

Powieść polecam każdemu, kto pragnie poznać tajemnicę rodziny, która była prześladowana ze względu na swoje pochodzenie. To książka o odwadze, wierze w lepsze jutro, zgłębianiu przeszłości oraz nadziei na lepszą przyszłość.

zaczytana-[Adres usunięty]

"Niemka"... to piękna i wzruszająca, a jednocześnie... niezwykle trudna powieść, która na długo zostaje w naszych myślach i w naszym sercu. To powieść, od której zwyczajnie nie można się oderwać. I wreszcie, to powieść, która opowiada o konkretnej tragedii - o pasażerach, którzy w roku 1939 wsiedli na nieszczęsny transatlantyk "St. Louis".

Hanna ma 12 lat i wraz z rodzicami mieszka w Berlinie. Jest szczęśliwym i beztroskim dzieckiem. Niczego jej nie brakuje. Jej rodzice - Alma Strauss i prof. Max Rosenthal są szanowanymi i zamożnymi ludźmi. Niestety, są również... Żydami. I choć do niedawna nie miało to większego to znaczenia, tak wszystko się zmieniło, kiedy do władzy doszli naziści:

"Ludzie przestali już się maskować, jeśli chcą kogoś skrzywdzić. To my byliśmy obrazą, policzkiem: oni byli rozsądkiem, obowiązkiem, prawem. [...] my mieliśmy milczeć, siedzieć cicho, kiedy nas kopią." (s.31)

W Berlinie narastają antyżydowskie nastroje. Nikogo już nie dziwią powybijane szyby, pobicia, poniżenia, aresztowania czy odbieranie mienia. Ludzie - w tym rodzina Hanny - zaczynają myśleć o ucieczce na Kubę, które jako jedyne zdecydowało się zapewnić Żydom schronienie. Żadne inne państwo nie chciało zadzierać z Niemcami. Jednakże zorganizowanie takiego wyjazdu nie jest łatwe - całe przedsięwzięcie jest bardzo kosztowne. Należało zdobyć zgodę na wyjazd, zakupić bilety na statek oraz wizy wyjazdowe, tzw. benítezy. Warunkiem rozpoczęcia podróży było również wykupienie biletu powrotnego.

Hannie i jej rodzicom udało się wsiąść na statek "St. Louis", który zabrał wówczas 937 pasażerów - szczęśliwców, podążających ku wolności. Dwutygodniowa podróż minęła bez większych problemów. Kapitan statku - Gustav Schröder - pomimo tego, że był Niemcem, dbał o swoich pasażerów. Robił wszystko, co w jego mocy, aby nie czuli się oni, jak ludzie drugiej kategorii. Prawdziwe kłopoty nastąpiły dopiero, kiedy dopłynęli do Hawany. Okazało się bowiem, że "tydzień przed tym, jak statek wyruszył w morze, prezydent Kuby, Federico Laredo Brú, ogłosił Dekret 937 [...], w którym anulował wizy przyznane przez Beníteza" (s. 367-368). Mówiąc krócej - ich wizy po prostu straciły ważność. I nikogo nie obchodziło, że większość z nich na te dokumenty, poświęciła oszczędności całego swojego życia. Ostatecznie, władze Kuby zezwoliły garstce wybrańców zejść na ląd. Czy była wśród nich Hanna i jej najbliżsi? A co z pozostałymi pasażerami, którym odmówiono schronienia? Koniecznie doczytajcie o tym w książce...

Równolegle z historią Hanny poznajemy... historię Anny, która mieszka z matką w Nowym Jorku. Anna jest bardziej współczesną bohaterką - jej opowieść zaczyna się w roku 2014. Jest zaradną, ale bardzo samotną dziewczynką. Pomimo swojego młodego wieku - ma zaledwie 12 lat - zajmuje się domem i depresyjną matką. Jej sąsiad mówi o niej mała dziewczynka, że starą duszą. Ojca nigdy nie poznała, gdyż zginął zanim się urodziła. Pewnego dnia Anna dostaje tajemniczą przesyłkę z... Hawany, która całkowicie odmieni jej życie. Podążając tajemniczymi tropami, Anna odkryje swoje korzenie i spełni jedno z najskrytszych marzeń - w końcu "pozna" swojego ojca.

Dwie dziewczynki, dwa życia, dwa światy... niby wiele je dzieli, a jednak - znacznie więcej łączy. Obie próbują odnaleźć się w swojej rzeczywistości - oswoić świat, na swój dziecięcy sposób. Obie zbyt dojrzałe, jak na swój wiek. I obie... kochają tego samego człowieka.

"Niemka" jest powieścią refleksyjną, pełną smutku i rozczarowań. Połączeniem fikcji literackiej z faktami historycznymi. Przeszłosci z teraźniejszością. To powieść, która chwyta za serce. I nie ważne, że o holokauście powiedziano i napisano już wiele - "Niemka" jest jedyna. Niepowtarzalna.

Są książki, które zostają z nami na długo i nie dają o sobie zapomnieć, cały czas kołacząc się na granicy naszej świadomości i przypominając o sobie w przypadkowych momentach. Kilka dni po zakończeniu lektury już wiem, że taką książką będzie dla mnie “Niemka” Armanda Lucasa Correi.

Rok 1939 - antysemickie nastroje w całych Niemczech sięgają zenitu, z dnia na dzień ludzie pozbawiani są domów, majątku, wtrącani do więzień, zostają zmuszani do opuszczenia kraju. Wśród uciekinierów znajduje się rodzina Rosenthalów, wiodąca dotąd dostatnie życie w Berlinie. Dwunastoletnia Hanna Rosenthal wsiada wraz z rodzicami i najlepszym przyjacielem na pokład płynącego na Kubę statku St. Louis, mającego uratować 937 pasażerów żydowskiego pochodzenia przed tragicznym losem, jaki szykowały dla nich nazistowskie Niemcy. Hanna zostaje brutalnie pozbawiona dzieciństwa i zmuszona do tragicznej w skutkach podróży, która wpłynie na całe jej życie.

Rok 2014 - dwunastoletnia Anna mieszka w Nowym Jorku z cierpiącą na depresję matką, tęskniąc za ojcem, którego nigdy nie poznała - zginął zanim się urodziła. Pewnego dnia otrzymuje od nieznanej krewnej z Kuby przesyłkę, której zawartość budzi wiele pytań, ale i obiecuje wiele odpowiedzi, dotyczących ojca Anny i jego rodziny. Matka i córka wybierają się w podróż na Kubę, aby poznać historię, której początki sięgają 75 lat wstecz.

“Niemka” jest kolejną powieścią, w której przeszłość przeplata się z teraźniejszością i w której towarzyszymy bohaterom w odkrywaniu rodzinnych tajemnic, a także poznajemy ważne i wstrząsające fakty, dotyczące historii ubiegłego wieku. Przyznam szczerze, że dawno już żadna książka aż tak mnie nie poruszyła - skończyłam ją czytać w nocy, ale długo jeszcze nie mogłam zasnąć, walcząc ze łzami i myśląc o tym, jakie piekło człowiek jest gotów zgotować drugiemu człowiekowi.

Correa posługuje się bardzo sugestywnym językiem, wplatając w narrację liczne opisy, pozwalające wczuć się w sytuację bohaterów, poczuć ich emocje, ból, i choć w niewielkim stopniu zrozumieć, przez co przechodzili. Już pierwszy rozdział bardzo mnie poruszył, miałam łzy w oczach, czytając o odrzuceniu i pogardzie, jakich doświadczała Hanna - niewinne, dwunastoletnie dziecko, którego jedyną zbrodnią była płynąca w jego żyłach żydowska krew. Ciekawe jest, że chociaż przekaz jest jasny, w książce ani razu nie padają słowa: Żyd, nazista, Hitler, Holocaust. Zastosowanie takiego zabiegu czyni “Niemkę” powieścią bardziej uniwersalną, pokazując, że tak naprawdę każda grupa społeczna, etniczna czy religijna mogła, i ciągle może, paść ofiarą nienawiści i prześladowań, opartych na rozprzestrzeniających się chorych ideach jednego człowieka.

Autor oparł swoją powieść na autentycznej historii pasażerów transatlantyku St. Louis, uchodźców, którym, w myśl nowego dekretu prezydenta Kuby, odmówiono prawa do zejścia na ląd w hawańskim porcie, co dla setek z nich oznaczało powrót do okupowanej przez hitlerowców Europy i pewną śmierć. “Niemka” opisuje dramat ludzi pozbawionych nadziei i swojego miejsca na ziemi, którzy rozpaczliwie próbują zachować resztki godności, gdy cały otaczający świat odmawia im do niej prawa. Niektórzy z nich wolą raczej samobójczą śmierć, niż dalszą tułaczkę i niepewny los.

Chociaż książka z pewnością nie jest lekka i jako całość robi piorunujące wrażenie, to dzięki temu, że wydarzenia są opisywane z perspektywy dwunastoletniej dziewczynki, a historia Hanny przeplatana jest rozdziałami z perspektywy jej nowojorskiej rówieśniczki, powieść czyta się płynnie i lektura nie jest przytłaczająca - przynajmniej nie przez cały czas.

Uważam, że jest to jedna z tych książek, które każdy powinien przeczytać. Gdyby na lekcjach historii zamiast nudnych podręczników uczniowie czytali tego typu powieści, mam wrażenie, że nauczyliby się więcej i lepiej zapamiętali fakty. Jeśli chodzi o mnie, to jestem pewna, że tej historii nigdy nie zapomnę.

"Są w życiu takie chwile, gdy lepiej pogodzić się z nieuniknionym i zaakceptować, że nic już nie można zrobić. Poddać się, porzucić nadzieję, złożyć broń. Tak właśnie wtedy czułam."

Powieść napisana przyjemnym, ciepłym i ujmującym stylem. Sugestywnie maluje obrazy ludzkich losów i wywołuje wiele emocji. Wzruszająca historia rodziny uciekającej statkiem na inny kontynent w obliczu nazistowskiego antysemityzmu, brutalnych prześladowań i realnej groźby wojny. I nawiązująca do niej przejmująca opowieść o rodzinie boleśnie zranionej przez śmierć najbliższej sercu osoby. Intrygujące meandry ludzkich losów, podziw dla potęgi nadziei, wiary, wytrwałości i siły przetrwania, bez względu na dramaty i tragedie. W książkę zagłębiamy się z zainteresowaniem, sympatią i refleksją.

W maju tysiąc dziewięćset trzydziestego dziewiątego roku, dwunastoletnia Hanna Rosenthal ucieka wraz z bliskimi przed pogromem Żydów z hitlerowskich Niemiec. Z napięciem obserwujemy starania rodziny o wejście na pokład luksusowego niemieckiego transatlantyku "St. Louis", oraz dramatyczną podróż do Hawany. Stamtąd planują dostać się do Ameryki, gdzie mają nadzieję przetrwać z dala od uprzedzeń, dyskryminacji, wrogości, wojennych krzywd i zbrodni. Tragiczne w skutkach polityczne decyzje rządów Kuby, Kanady i Stanów Zjednoczonych, nieudzielające azylu uchodźcom, sprawiają, że pasażerowie statku przeżywają prawdziwy koszmar. Niestety, dla większości z nich, wolność staje się niespełnionym pragnieniem.

Marzenia, których realizacja nie wydaje się możliwa. Przyjaźń, pięknie rozwijająca się, lecz jej skrzydła zostają nagle brutalnie podcięte. Miłość, starająca się za wszelką cenę trwać w ludzkich sercach, jednak brakuje okazji, aby ją wyrazić. I nienawiść, uderzająca z całą mocą, przerażająca intensywnością i zaślepieniem. Niepokój, strach, ból, cierpienie, rozłąka, pożegnania, zwiedzione nadzieje, oraz nieustanna walka o przezwyciężenie czarnego scenariusza przygotowanego przez przeznaczenie, próby wytargowania od losu choćby kropli pomyślności, radości i szczęścia.

Siedemdziesiąt pięć lat później, w Nowym Jorku, dwunastoletnia Anna i jej matka próbują poradzić sobie z utratą bliskiej osoby, poczuciem pustki, opuszczenia i osamotnienia. Silnym impulsem do oswobodzenia się z pętli bolesnych myśli staje się niespodziewany list z Hawany, skrywa ON tajemnice i nakłania do ich natychmiastowego odkrycia. Rozpoczyna się emocjonująca podróż w przeszłość, poszukiwanie korzeni dziedzictwa, potwierdzanie własnej tożsamości, zdobywanie poczucia sprawiedliwości i wyzwalającego ukojenia. Usiłowanie rozliczenia się z utraconymi szansami kilku pokoleń rodziny, pogodzenie z nieodwracalnym i nieuniknionym, wyrażenie szacunku dla radości życia wbrew towarzyszącym mu nieszczęściom.

Powieść czytamy z poruszeniem, przejęciem i wzburzeniem, mamy świadomość prawdziwości wielu opisywanych w niej zdarzeń, faktów z historii, z którymi zarówno wtedy trudno było sobie moralnie poradzić, jak i obecnie trudno zrozumieć, osądzić ich brutalność. Szokujące decyzje i postawy polityków, na które nie powinno być ani głośnego ani cichego przyzwolenia. Naturalnym wydaje się, że na postawie tragicznych losów pasażerów "St. Louis", powinniśmy wyciągnąć cenną lekcję historii, ale czy faktycznie tak się stało? W zadumie oglądamy zawartą na końcu książki listę blisko tysiąca osób, które wsiadły na pokład transatlantyku, oraz nieliczne fotografie uwieczniające ich drogę ku upragnionej wolności.

[Adres usunięty]