Hex

Black Spring malownicze miasteczko, czy miejsce grozy? A może jedno i drugie?

Wiedźma Black Rock, a raczej jej siedemnastowieczne truchło, której oczy i uszy zaszyto wałęsa się po ulicach i wchodzi do wybranych domów. To tam staje nad dziecięcymi łóżeczkami i czuwa do rana, jednak gdy otworzy usta konsekwencje będę straszne. To dlatego miasteczko jest pilnie strzeżone i nikt nie może go opuścić. Nikt nie może się dowiedzieć o tym co się tam dzieje. Jednak młodzi ludzie mają dosyć ciszy i wyjawiają prawdę co niesie za sobą konsekwencje iście z mroków średniowiecza.

„Hex” to powieść, która bardzo mnie zaskoczyła i to w pozytywnym znaczeniu. Czytając „Echo” autora miałam początkowo dość mieszane uczucia, chociaż koniec końcom cała powieść się obroniła. Tutaj zostałam wciągnięta w wir wydarzeń od samego początku i ciężko było mi się oderwać od lektury. Thomasa Olde Heuvelt miał bardzo ciekawy pomysł na fabułę, a jego wykonanie okazało się być genialne.

O wiedźmach i czarownicach jest wiele książek, ale prawda jest taka, że żadna z nich jakoś szczególnie mi się nie podobała. Jednak „Hex” to coś zdecydowanie coś innego. Jest to naprawdę dobry horror o czarownicach, gdzie czuć świetny klimacik. Otrzymujemy od autora grozę, sceny które faktycznie potrafią przerazić i czarownicę, która na długom zapada w pamięci. Czytając książkę wieczorem będzie ona z całą pewnością działać wyobraźnię. Być może znajdą się i tacy co powiedzą, że nie jest to typowy horror i czegoś w nim brakuje. Jednak mnie on zdecydowanie kupuje. Miłą odskocznią jest umiejscowienie świata czarownic w obecnych czasach. Sprawia to, że lekturę znacznie lepiej się odbiera, a czytelnik ma możliwość bardziej wczuć się w akcje.

Jeżeli chcecie jakieś odskoczni. Macie ochotę na lekturę o czarownicach, ale w innym klimacie niż dotychczas to „Hex” będzie dla Was. Mnie ta książka zaskoczyła i spędziłam z nią naprawdę miły czas.

Czy lubicie horrory? Czy wolicie je oglądać, czy raczej czytać? Ja do takich filmów i książek podchodzę z dużą rezerwą. Jednak ostatnio postanowiłam dać szansę horrorowi i przeczytałam najnowszą powieść Thomasa Olde Heuvelt pod tytułem "Hex". Po tytule od razu domyśliłam się, że ta historia będzie o jakieś wiedźmie lub czarownicy. I szczerze wam powiem, że się nie pomyliłam.

Tytułowa "HeX" to pewna aplikacja stworzona na potrzeby mieszkańców malowniczego miasteczka Black Spring nad rzeką Hudson. Ma na celu informować ich gdzie aktualnie przebywa ślepa i niema wiedźma. Kim jest owa wiedźma? To Katherine van Wyler, która żyła w XVII wieku. W swoim życiu przeżyła mnóstwo tragedii. Na końcu swojego życia została zamordowana. Teraz w naszym wieku nie daje mieszkańcom miasteczka w Black Spring spokoju. Dlaczego?

Każdy, kto się tutaj urodzi, będzie musiała tutaj umrzeć. Nigdy nie będzie mógł się wyprowadzić, a jeżeli to zrobi, zginie. Każdy, to się tutaj przeprowadzi, już nigdy nie opuści tego miasteczka. Taka niestety jest klątwa wiedźmy. Do tego wszystkiego dochodzi fakt, że nasi bohaterowie muszą chronić wiedźmę przed jej ujawnieniem światu. Nie można do niej mówić ani jej dotykać. Złamanie tego zakazu grozi śmiercią. Ze względu na wiedźmę i turystów miasteczko jest monitorowane. Co robią mieszkańcy, żeby obcy ludzie nie chcieli się tutaj wprowadzić? Co się stanie, gdy nasza wiedźma odzyska wzrok i przemówi?

A co powiecie na młodzież, która zacznie ujawniać światu istnienie Katherine? Co im za to grozi? Czy poniosą tego ogromne konsekwencje? Przeczytajcie, do czego zdolny jest człowiek pod presją społeczeństwa.

Ta historia mnie przeraziła. Do dzisiaj mam tę wiedźmę w głowie. Uważajcie na siebie. Może i do was wpadnie Katherine, stanie przy waszym łóżku i będzie was "obserwowała". Polecam czytać "Hex" wieczorem. Idealny klimacik. Gwarantuję, że nocka będzie nieprzespana. Autor miał ciekawy pomysł na powieść.

Po poprzedniej jego powieści ("ECHO") miałam mieszane uczucia, co tutaj zastanę, jednak wiedźma się obroniła. Mało tego, chętnie zobaczyłabym "Hex" na dużym ekranie. Co wy myślicie na ten temat? Zamknięte miasteczko, a w nim szalejąca upiorna wiedźma. Podczas czytania nie miałam czasu na nudę. Byłam ciekawa, jak to się wszystko zakończy. Czy jesteście gotowi poznać Katherine van Wyler? Przypomnę wam zasady, gdyby was nawiedziła: nie mówcie do niej, ani jej nie dotykajcie.

Z całego serca polecam "HeX" mommy_and_books.

Nabrałam ochoty na tę książkę, gdy tylko przeczytałam jej opis, który całkowicie mnie kupił. Narobiłam sobie nadziei na niesamowicie wciągającą i emocjonującą historię, no i w gruncie rzeczy taka była, ale.. Właśnie, mam też względem niej kilka zażaleń.

Autor postawił na dość schematyczną fabułę, którą urozmaicił o sporo interesujących oraz oryginalnych wątków. Pojawiło się kilka szokujących tajemnice, ale i nie obyło się bez kilku irracjonalnych, jak dla mnie, sytuacji. Początkowo akcja płynie dość mozolnie, autor skupia się na nakreśleniu klimatu grozy, sylwetek bohaterów i relacji, jakie ich łączą. Powoli zapoznaje czytelnika z gęstą małomiasteczkową atmosferą. Ogólny zamysł jest naprawdę ciekawy, jednak nie do końca podpasował mi styl Heuvelt’a. Mocno kojarzy mi się z piórem Kinga, za którym średnio przepadam. Opisy bardzo dobrze oddziałują na wyobraźnie, ale mnie czasami męczyły i z lekkim znużeniem podchodziłam do dalszej lektury.

W sumie spodziewałam się czegoś kompletnie odmiennego, ale nie odczuwam jakiegoś większego zawodu. Moje rozczarowanie najbardziej wynika z nie do końca opowiadającego mi stylu Heuvelta. Za to jego pomysłowość autentycznie sobie cenię.

Wyobraźcie sobie sielskie, małe miasteczko, z klimatycznymi domami blisko lasu. Wyobraźcie sobie miasteczko, w którym wszyscy się znają, pomagają sobie wzajemnie. Miasteczko, w którym kultywowane są tradycje, a jeden o drugim wie wszystko. Czyż nie chciałoby się zamieszkać w takim miejscu, nieco oderwanym od rzeczywistości, z dala od wielkomiejskiego zgiełku? Czyż nie chciałoby się zwolnić, odciąć od mediów społecznościowych i po prostu żyć? Jaki zatem jest haczyk? Dlaczego tubylcy nie osiedlają się tłumnie w takim raju? Co więcej, dlaczego tubylcy robią wszystko, by nikt nowy tu nie zamieszkał?

Może dlatego, że nad miasteczkiem Black Spring, oddalonym zaledwie o dwie godziny drogi od Manhattanu, od ponad trzystu lat ciąży klątwa. Miasteczko jest nawiedzone przez wiedźmę, która jest wszechobecna, pojawia się w różnych miejscach, budząc grozę. Przyjęła postać starej kobiety, ślepej i niemej, która już swym upiornym wyglądem budzi przerażenie, choć stali mieszkańcy zdążyli się już przyzwyczaić. Co więcej, robią wszystko, by ukryć jej istnienie przed przyjezdnymi, unikając jakiejkolwiek interwencji ze strony służb spoza miasteczka. Dlatego też całe miasteczko jest ściśle monitorowane, zaś życie w nim jest oparte na nakazach i zakazach. Nad ich przestrzeganiem czuwa organizacja HEX, wprowadzająca surową dyscyplinę opartą głównie na strachu przed wiedźmą i konsekwencjami tego, że kiedyś mogłaby otworzyć oczy. Praktycznie nie sposób jest miasteczka opuścić, a na tego, kto próbuje, spływa bezmiar beznadziei graniczący z depresją. Dlatego powroty są jeszcze szybsze niż wyjazdy, co więcej, jest to jeden z powodów dla których każdy mieszkaniec dba o utrzymanie tego status quo.

Jednak zasada ta nie dotyczy młodych ludzi, którzy coraz bardziej nienawidzą więzienia, w którym zostali zamknięci. Podważają oni zasadność ograniczeń nałożonych przez Starszyznę, coraz częściej przejawiają oznaki buntu. Jednym z tych młodych gniewnych jest syn głównego bohatera Tyler oraz jego koledzy. Konsekwencje łamania Dekretu o stanie wyjątkowym i sztywnych ograniczeń, które większości mieszkańców wydawały się niemożliwe do zakwestionowania, są straszliwe. I choć wynikają po prostu z pragnienia życia w wolnym mieście, dostępu do wolnego Internetu i prywatności, nikt tak naprawdę nie wie, do czego może doprowadzić ujawnienie tajemnicy Black Spring…

Jak zakończy się ta opowieść? Czy każda tajemnica powinna ujrzeć światło dzienne? Czy warto walczyć o ideały nawet z narażeniem życia innych jednostek? Na te pytania odpowiedzi będziemy poszukiwać w powieści „HEX”, autorstwa Thomasa Olde Heuvelta. Opublikowana nakładem Wydawnictwa Albatros książka z pogranicza horroru i fantasy, to niezwykle mroczna opowieść, która szczególnie powinna przypaść do gustu miłośnikom nadnaturalnych zdarzeń. Mimo mroku, który nas osacza w trakcie lektury, powieść jest stanowczo zbyt mało straszna, by przerażać. A czarownica ze ścierką kuchenną na głowie może co najwyżej śmieszyć, dlatego też ceniący sobie dobre horrory mogą być z kolei rozczarowani.

Z pewnością jest to jednak powieść oryginalna i wielowątkowa, mocno skoncentrowana nie na samej klątwie, ale na mechanizmach rządzących tłumem i zachowaniach jednostek. Mamy HEX i Radę, sprawujących wiedze absolutną, mamy różnego rodzaju postawy wobec klątwy, zagrożenia, ale i samych ograniczeń nałożonych rzekomo dla dobra mieszkańców. Ta warstwa psychologiczna jest doskonale nakreślona i stanowi wartość dodana książki. Jeśli dodamy do tego oryginalność powieści i świeżość, a także mistrzostwo w kreowaniu postaci, otrzymamy lekturę, która może nie każdego zachwyci, ale z pewnością taką, o której długo nie możemy zapomnieć. I jestem przekonana, że niejeden czytelnik obudzi się w nocy przekonany, że wiedźma stoi nad jego łóżkiem i …że otwiera oczy!

"Magia funkcjonuje w umysłach tych, którzy w nią wierzą"

Czarownice kojarzą nam się z okresem średniowiecza, postrzeganym często jako czas zabobonów, ciemnoty i dominacji kościoła. To wtedy najliczniej płonęły stosy odbierając życie niewinnym kobietom.

Thomas Olde Heuvelt, w którego twórczości już zdążyłam się rozsmakować podczas lektury „Echa”, zdecydował się umieścić postać wiedźmy w czasach współczesnych. Ta potworna zjawa towarzyszy mieszkańcom Black Spring od ponad 300 lat, więc jej, pojawiające się tu i ówdzie, zakute w łańcuchy truchło nie budzi zbytnich emocji. Dopóki jej oczy i usta pozostają zaszyte wydaje się przewidywalna i nieszkodliwa, a oni mogą czuć się bezpieczni.

Ich życie biegnie tu jednak nieco inaczej, koncentrując się na chronieniu tajemnicy wiedźmy przed światem, a miasteczko staje się ich wygodnym, ale jednak więzieniem, którego nie mogą opuścić. Nie wszyscy są gotowi się z tym pogodzić, szczególnie młodych ciągnie w szeroki świat. Czy mogą jednak zrobić cokolwiek, by zmienić zastany porządek? I czy ktokolwiek jest w stanie przewidzieć konsekwencje?

Napięcie stopniowo narasta, a czytelnik czeka na nieuniknione. Bo zachowanie wiedźmy zaczyna się zmieniać, podobnie jak mieszkańców miasteczka. Czy to zło w niej uśpione zaczyna się uwalniać rzutując na lokalną społeczność? A może to oni sami działaniem siły wyższej usprawiedliwiają coraz bardziej drastyczne decyzje i coraz okrutniejsze czyny?

Jak łatwo rzucić oskarżenia, ulec niemożliwej do opanowania sugestii tłumu, usprawiedliwić własne bestialstwo, rozmyć odpowiedzialność? Kogo tak naprawdę mieszkańcy powinni się obawiać? Wiedźmy, czy siebie nawzajem?

Autor ukazuje istotę ludzkiej natury, która mimo upływu setek lat, oświecenia i postępu technologicznego ulega wciąż tym samym mechanizmom, a tkwiący w niej mrok czeka jedynie na sygnał, by wypłynąć na powierzchnię. Sposób, w jaki autor obnaża charakter człowieka przeraża bardziej, niż postać wiedźmy, może dlatego, że tak bezkompromisowo pokazuje, jacy jesteśmy naprawdę.

To było takie dziwne.

Książka w zamyśle miała być horrorem, ale bliżej jej było do dramatu. Książka ze świetnym pomysłem, rozbudowaną warstwą psychologiczną, jednak w tym wszystkim zabrakło tajemnicy i mrocznego klimatu.

Już od pierwszych stron byłam mocno zaciekawiona. Senne miasteczko, wiedźma, która tuż obok mieszkańców przemierza ulice, klątwa nie pozwalająca oddalić się na dłużej od mieszkania i Hex, system ochrony i inwigilacji, przed wyciekiem informacji o nieproszonej paranormalnej mieszkance. No brzmiało świetnie. Czytało mi się już trochę gorzej, bo akcja była nierówna, dużo było też opisów, a wydarzenia z ogromnie interesujących zmieniały się w dłużyzny. Ale największy mój zarzut to brak napięcia i dreszczu grozy. Czytałam, czytałam, w sumie trochę liczyłam, że może autor przygotowuje mnie na coś, co zmieni moje postrzeganie całej tej historii. Jednak tak się nie stało. Ja w tej powieści widzę dramat rodzinny, społeczny, ukazanie co się stanie, gdy do głosu dojdą instynkty i ogólne przyzwolenie "stada" na okrucieństwo.

Nie jest to zła książka. Ciekawa, momentami mocno wciągająca, jednak posiadająca wiele mankamentów. Ale najbardziej zabrakło mi tutaj dusznego, mrocznego klimatu i atmosfery wywołującej dreszcz przerażenia.

WIEDŹMA XXI WIEKU

„HEX” zachwycał się Stephen King. George R.R. Martin, kolejny świetny pisarz, też powieść chwalił. A ja doceniłem prozę Thomsa Olde Heuvelta jeszcze zanim ta pierwsza wydana w naszym rodzimym języku powieść zagościła na naszych sklepowych półkach, bo za sprawą opowiadań. No i doceniam ją nadal. A „Hex” to zdecydowanie jeden z jej jaśniejszych punktów i naprawdę dobra powieść wprowadzająca powiew świeżości do skostniałego podgatunku horroru o czarownicach.

Katherine van Wyler została zabita w siedemnastym wieku. Taki już los wiedźmy. Można by pomyśleć, że to koniec. Bynajmniej.

W roku 2012 wiedzą o tym doskonale mieszkańcy miasteczka Black Spring, dla nich bowiem jej zjawa stała się codziennością. Uciążliwą, niechcianą, ale jednak codziennością, z którą jakoś muszą sobie radzić. I radzą. A że nie mogą uciec z tych okolic, a na pewno nie na dłużej, ani też uciec od wiedźmy, wymyślili tytułowe HEX – aplikację, która umożliwia im unikanie kobiety. A jednocześnie oni sami chronią przed nią cały świat, unikając i zniechęcając przyjezdnych. Ale w końcu młodzież wpada na pomysł, by ujawnić jej istnienie i pokazać wszystkim prawdę. A wtedy zaczyna się prawdziwy koszmar…

Horrory o wiedźmach, znamy je, słyszeliśmy o nich, wymienić możemy od tak co najmniej kilka, ale żeby istniały jakieś naprawdę dobre? No jest „Blair Witch Project”, jest „American Horror Story: Sabat”, całkiem sobie do rzeczy, ale i tak dalekie od spełnienia. I jest też „HEX”, rzecz na poziomie, chyba z tego wszystkiego najlepsza, bo to po prostu dobra powieść grozy (choć mnie nie straszy), może i mocno czerpiąca z twórczości Stephena Kinga, niekwestionowanego króla gatunku (w szczególności jego prowincjonalnej, małomiasteczkowej odmiany, z jaką mamy tu do czynienia), jednak robiąca to w dobrym stylu. Podobnie zresztą jak on, Heuvelt przenosi stare lęki na nowy grunt, zaprzęgając do działania nowoczesną technologię i udaje mu się wybrnąć z tego sprawnie, bez naciągania i tym podobnych rzeczy.

Ale „HEX” przede wszystkim stoi klimatem i lekkością. To taka literatura, którą czyta się szybko i przyjemnie, ale jednocześnie nie jest tak prosta, tak łatwo przyswajalna, by zaraz wypadła nam z głowy. Ma sceny, które zostają z nami na dłużej, ma postacie, które w pamięć zapadają – nieźle skrojone zresztą – i ma nastrój panujący na stronach, który też jakoś do nas trafia. I to całkiem skutecznie. Powieść nie straszy, to nieco inny rodzaj horroru, bliższy zresztą urban fantasy niż czystej grozie, ale nie da się „HEX” nazwać horrorem niespełnionym.

W skrócie, warto. Bo dobre, bo nastrojowe i bo dobrze napisane. Temat Was nie kręci? Tu może zacząć. Druga – i ostatnia jak dotąd – wydana na polskim rynku powieść autora, „Echo” Was nie kupiła? Ta kupić może, bo jest inna. Jedyne na co bym nieco mógł sarkać to ten przekład z drugiej ręki – tłumacz opierał się nie na oryginale, a angielskiej wersji, a miałem nadzieję, że może reedycja zmieni ten fakt, ale jest jak jest. I nie jest na tym polu źle, bo tłumaczenie pozostaje satysfakcjonujące, jednak co przekład z oryginału, to z oryginału. Dobrze więc, że po latach rzecz wróciła na rynek, bo może nie jest to dzieło, o którym mówiłoby się jakoś głośno – mimo zbliżającej się adaptacji – a jednak warto je poznać i to bardziej, niż niejedno, które na ustach miały tłumy.

LUDZKA POTWORNOŚĆ

„Człowiek człowiekowi wilkiem” – ile razy słyszeliśmy ten slogan. Wystarczająco dużo, aby nam spowszedniał. Natomiast za mało, abyśmy o nim pamiętali na co dzień.

„HEX” to powieść Thomasa Olde Heuvelta, holenderskiego pisarza, który grozą i strachem maluje obraz małego miasteczka, pogrążonego w klątwie wiedźmy Katherine van Wyler. Wiedźma z Black Spring to siedemnastowieczna zjawa, której oczy i usta są zaszyte. Uczynili to przodkowie współczesnych mieszkańców w obawie przed klątwą, jaka niewątpliwie na nich padnie, gdy czarownica w końcu wyswobodzi się z narzuconych jej więzów. Jej dłonie są skute przedwiecznymi łańcuchami, złowróżbnie brzęczącymi, gdy przemierza swoje miasteczko. Majestatyczna, straszna Pani Black Spring – życia i śmierci.

Tytułowy HEX to organizacja powołana po to, aby „być o krok przed wiedźmą”. Ten zarząd kontroluje jej ruchy i gdy trzeba robi wszystko, żeby nikt z zewnątrz nie poznał mrocznej tajemnicy Black Spring. Bowiem sprawa Black Spring jest wyłącznie sprawą wewnętrzną. Straszliwą tajemnicą, o której nie może dowiedzieć się nikt, poza jego mieszkańcami.

Dodatkowo w mieście obowiązują inne nakazy i zakazy, między innymi zakaz zbliżania się do wiedźmy. Jeśli ktoś ośmieli się je złamać, czeka go surowa kara.

Jednak kilku chłopców z miasteczka przeciwstawia się powszechnej i wszechogarniającej kontroli. Nie chcą żyć w średniowieczu. Mają w końcu wolność – Internet i całą masę możliwości, o których mogli tylko pomarzyć ich przodkowie. Wśród nich są Tyler Grant i Jaydon Holst. Zdaje się, że funkcjonują jak przeciwległe bieguny, choć przecież kieruje nimi wspólna chęć wyswobodzenia się z kajdanów, podobnych do tych, jakie skuwają ręce wiedźmy.

Historia została przedstawiona z perspektywy trzecio-osobowego narratora, który relacjonuje wydarzenia, jakie spotykają czterech bohaterów. Wspomnianego już Tylera Granta – młodego youtubera, jego ojca Steve’a – lekarza, Roberta Grima – głównodowodzącego HEX-em oraz Griseldy Holst – matki Jaydona i właścicielki sklepu mięsnego. Każdy z nich na swój sposób rozumie i przeżywa małomiasteczkową klątwę, a w rezultacie zarówno wspólne, jak i osobiste przekleństwo.

„A Grim, podobnie jak Grant, rozumiał potencjalnie niebezpieczne konsekwencje ostatnich zdarzeń: prymitywne ludzkie dążenie do kanalizowania strachu mogło przerodzić się we wściekłość, a rozwścieczeni ludzie łatwo znajdują kozły ofiarne.” Czy tak się rzeczywiście stało? Czy Black Spring zamieniło się w średniowieczne miasto przed lat, pełne potępieńczych spojrzeń, rzucanych ukradkiem sąsiadom? Mogę Wam jedynie powiedzieć, że „HEX” zaczyna się świetnie, a kończy… Matko, jak ON się kończy! W „Podziękowaniach” na końcu przeczytałam, że autor zmienił zakończenie książki, gdy ta została wydana poza granicami Holandii. Nie zdradził, jakie było pierwotne zakończenie, ale to, które jest obecnie przeraziło mnie do szpiku kości. „HEX” bowiem pokazuje jak wielka i straszliwa może być ludzka potworność, schowana głęboko pod maską przyzwoitości i podsycana wszechobecnym strachem, którego źródła upatruje się w wiedźmie.

Na koniec pochwalę autora za piękny, malowniczy styl i opisy, które sprawiły, że czytałam jeden fragment po kilka razy, zwyczajnie rozpływając się nad jego treścią. Tu również wielkie brawa dla tłumacza i redaktora.

„HEX” to horror, który zdecydowanie zasługuje na uwagę i który z pewnością przypadnie do gustu wielbicielom gatunku.

[Adres usunięty]