Futbonomia

O futbolu można pisać na różne sposoby. Najczęściej robią to piłkarze, którzy opisują swoje kariery na podstawie tego, czego doświadczyli na boisku. Niektórzy jednak o wiele bardziej zagłębiaj się w futbol i staraj się go rozkładać na czynniki pierwsze, szczegółowo analizując zachodzące w nim zjawiska. Rezultaty niektórych badań mogą być wprost szokujące, czemu dowodzi "Futbonomia" napisana przez Simona Kupera i Stefana Szymańskiego, wydana przez wydawnictwo SQN.

Większość piłkarskich kibiców uważa się za nieomylnych ekspertów. Prawdopodobnie każdemu z nas oglądając mecz zdarzyło się niejednokrotnie krytykować piłkarza, za to, że zagrał tak a nie inaczej – "przecież gdyby tam podał, to byłby gol". Nie potrafimy sobie uświadomić, że o futbolu wiemy niewiele. Większość kibiców zbyt dużą rolę przywiązuje choćby do transferów. Autorzy książki dobitnie wyjaśnią nam, że wyniki osiągane przez klub to składowa wielu czynników, a transfery nie są aż tak istotne. Twórcy "Futbonomii" postawili wiele kontrowersyjnych tez, które następnie udowodnili za pomocą liczb. Większość zjawisk została przeanalizowana na przykładzie angielskiego futbolu.

Książka została podzielona na trzy części: "Kluby", "Fani" i "Kraje". W pierwszej z nich autorzy wyjaśniają nam, dlaczego futbol to m.in. ogromny biznes. Na futbolu można zarobić ogromne pieniądze, choć przecież same kluby mało kiedy osiągają dochody. Większość czołowych marek tonie w długach, a mimo to bardzo mało prawdopodobne jest, by jakikolwiek klub musiał ogłosić bankructwo. Druga część "Futbonomii" została poświęcona kibicom. Przeanalizowana została m.in. wierność kibiców do "swojego" klubu oraz to, jak wyniki naszych ulubionych drużyn wpływają na nasze samopoczucie. Ciekawe, prawda? Zaś w ostatniej części przeczytamy o tym, co sprawia, że niektóre kraje wypadają w piłce nożnej lepiej, a inne gorzej. Autorzy postanowili sprawdzić, jak rozwój gospodarczy przekłada się na wyniki danego kraju na największych sportowych imprezach i dlaczego Iran może w niedalekiej przyszłości stać się jednym z piłkarskich gigantów. Dowiemy się również, dlaczego kraje wciąż zabiegają o organizację mistrzostw Europy czy świata, mimo, iż organizacja takich imprez zawsze przynosi straty.

Simon Kuper i Stefan Szymański w bezwzględny sposób obnażyli największe błędy popełniane przez właścicieli klubów. Większość decyzji podejmowana jest bez głębszej analizy i bardzo rzadko myśli się o długofalowych efektach. Jeszcze kilkanaście lat temu dosyć często zdarzało się, że kluby, także te największe, nie potrafiły pomóc swoim nowym zawodnikom w procesie adaptacji. Jedną z największych wpadek pod tym względem zaliczył Real Madryt, który... nie odebrał z lotniska Samuela Eto'o. Jak wiadomo, Kameruńczyk został później gwiazdą największego rywala Królewskich, Barcelony.

Od kilkunastu lat rozwój futbolu nabrał szaleńczego tempa za sprawą inwestowanych w niego pieniędzy. Zaczęło się od Romana Abramowicza, który kupił Chelsea, a później jego drogą podążyli szejkowie, którzy zaczęli przejmować kluby w całej Europie. Od niedawna w światowej piłce do głosu zaczynają dochodzić Chińczycy, którzy kuszą czołowych europejskich piłkarzy olbrzymimi zarobkami. Ten proces również został poruszony i przeanalizowany przez autorów "Futbonomii".

Szukając wad książki można by wskazać na zbyt duże zainteresowanie pisarzy ligą angielską. Do wyjaśniania większości zjawisk wykorzystali oni przede wszystkim Premier League, całkowicie pomijając np. La Ligę. Można to jednak usprawiedliwić tym, że obaj autorzy najlepiej znają angielką piłkę (jeden z nich jest Brytyjczykiem) więc chcieli wykorzystać ten fakt.

Lektura "Futbonomii" uświadomi nam, jak niewiele wiemy o futbolu. Zaczniemy z większą uwagą obserwować bieżące wydarzenia, a przy ich ocenie będziemy kierować się twardymi danymi, mając na uwadze to, że nasze dotychczasowe wyobrażenia okazały się błędne. Z pewnością "Futbonomia" zasługuje na rekomendację, a sięgnąć po nią powinien każdy kibic piłki nożnej, szczególnie ten, który uważa, że o futbolu wie już wszystko...