Burza czarci pomiot

"Czarci pomiot" to czwarta już lektura w serii Projekt Szekspir. Z okazji 400. rocznicy śmierci Szekspira zaproszono do współpracy znanych i cenionych autorów, którzy podjęli się współczesnego przekładu dzieł wielkiego dramaturga. Powstały już kolejno współczesne interpretacje: "Zimowej opowieści" Winterson, "Kupca weneckiego" Jacobson oraz "Poskromienie złośnicy" Tyler.

Można by pomyśleć, że współczesna reinterpretacja przytłoczy postać Szekspira. Zawsze jest strach, kiedy ktoś próbuje odtworzyć klasyczne już historie. Sama nie byłam przekonana do całej akcji, ale już pierwsza lektura z serii, czyli "Zimowa opowieść. Przepaść czasu" całkowicie zdobyła moje uznanie. Po tym czytałam kolejno wszystkie wydane książki i każda po kolei czarowała mnie na swój sposób. To wielki gest ze strony wszystkich autorów, że podjęli się naprawdę trudniej rzeczy, bo nie tylko przypomnieli o Szekspirze, ale przede wszystkim zrobili jakby bardziej zrozumiałe przekłady dla tych, którzy zawsze bali się, że nie zrozumieją dzieł autora.

Każdy autor ma swój własny styl i każda historia ma swoje własne przesłanie, więc łącząc to w jedno nie możecie oczekiwać, że każda książka cyklu będzie w pewien sposób do siebie podobna. Nie, to jakby odrębne historie, zupełnie od siebie niezależne i wcale niepodobne do siebie. Mnie rozkochała w sobie "Przepaść czasu" i przyznam, że trochę porównywałam kolejne książki właśnie do niej, ale nie powinnam tego robić, bo wszystkie mają swój indywidualny wydźwięk i są równie dobre. Jeśli chodzi o najnowszą książkę, interpretację Szekspirowskiej "Burzy", czyli "Czarci pomiot" to kieruję wielki ukłon w stronę pani Atwood. Wzorowo odtworzyła klimat, zachowała ciągłość wydarzeń, a jednak napisała jakby nową historię.

Głównym bohaterem książki jest reżyser, który popada w niełaskę przez knowania i wymysły swojego współpracownika. Jak na złość traci posadę tuż przed wystawieniem "Burzy", która miała być swoistym uhonorowaniem śmierci jego żony i córeczki. Więc gdy głównemu bohaterowi nie pozostaje nic innego - chowa się na uboczu, podejmuje mniej efektowną pracę i popada w rozpacz. Feliks jak to na Szekspira przystało został utrzymany w nurcie postaci tragicznej, która dostała w kość od życia i prezentuje swoją postawą ludzką niedolę. Antwood doskonale utrzymała jego postać w realiach pierwowzoru, bo Feliks dokładnie tak jak mag Prospero pała żądzą zemsty i za nic nie chce odpuścić temu, kto zmarnował jego życie.

"Czarci pomiot" to powieść niesamowita, dobra w każdym calu i trafiająca do serca czytelnika z siłą pocisku. To jedna z lepszych książek, jakie znalazły się w tym cyklu. Świat teatru miesza się tutaj z ludzkimi problemami, gdzie zagubiony mężczyzna pragnie wyłącznie zemsty. Zapominając, że w życiu można kierować się też innymi zasadami. Atwood mocno osadziła swoją powieść w ramach Szekspirowskiej "Burzy" i stworzyła bajeczną reinterpretację powieści, w której sama "Burza" otrzymała pierwszoplanową rolę. To niesamowite, że kolejne książki z serii wychodzą poza wszelkie ramy, zrywają ze schematami ustalonymi przez dramaturga a jednocześnie są utrzymane w jego konwencji. Jestem zachwycona i nie mogę wyjść z podziwu nad pomysłowością i przede wszystkim wielkim talentem autorki. Gorąco polecam - wszystkie tomy z serii!

Margaret Atwood to pisarka znana w Polsce przede wszystkim za sprawą "Opowieści podręcznej". To jedna z tych autorek, o których słyszy się cyklicznie za sprawą ich kolejnych książek, a o których potem słuch ginie. Znikają z książkowego świata i nagle o ich powieściach przestaje się mówić. O "Czarcim pomiocie" napisanym w ramach projektu z okazji rocznicy urodzin Szekspira nie było zbyt głośno. Zbyt słaba reklama? A może po prostu bardzo niszowa i nieatrakcyjna medialnie powieść? Jak można łatwo się domyślić - "Burza. Czarci pomiot" to książka inspirowana dramatem Szekspira pt. "Burza". Przed lekturą aranżacji Margaret Atwood - sięgnęłam po sztukę Szekspira, jednak jestem pewna, że nawet gdybym nie znała "Burzy"... powieść Atwood zachwyciłaby mnie tak samo. To nietuzinkowa i piękna opowieść o stracie, zemście i teatralnym przedstawieniu jakim jest samo życie.

Nie chcę streszczać sztuki Szekspira - zresztą jej znajomość nie jest konieczna do zrozumienia i niezbędna, aby odebrać pozytywnie powieść Atwood. Nie mniej - nie da się ukryć, że "Burza" jest dziełem nietuzinkowym opowiadającym o ojcowskiej miłości, zemście oraz odpowiedzialności za swoje dzieci i twory (na myśl momentalnie przychodzi mi "Frankenstein"). "Burza" jest jednak także dziełem niesamowitym pod względem swojej magiczności, oddania siły natury - to zdecydowanie dzieło różniące się od tych klasycznych, które poznajemy w szkole... jak chociażby "Romeo i Julia", "Hamlet" czy "Makbet". Magiczne, wielowątkowe, przewrotne... "Burza" zapada w pamięć - jest wspaniała, porywająca i naprawdę cudna. Nic więc dziwnego, że utwór Szekspira stał się kanwą niezwykle interesującej powieści, która chwyta za serce.

Felix to uznany reżyser teatralny, którego świat wali się po śmierci córki... Nie potrafi się odnaleźć już tak jak wcześniej w swojej pracy. Przez jego głowę przewijają się kolejne szalone pomysły, które pragnie wcielać na scenie w życie. Niestety jego przyjaciel kopie pod nim dołki... Felix traci pracę, zostaje bezceremonialnie zwolniony z funkcji dyrektora artystycznego festiwalu w Makeshiweg. Postanawia odciąć się od świata. Wynajmuje chatkę na uboczu i tam spędza lata. Żyje marzeniami, wspomnieniem córki i dobrych dni, kiedy czuł się potrzebny i ważny. Jego samotność i letarg przerywa jedynie jedno. Przy życiu utrzymuje go jedynie pragnienie zemsty. Po latach postanawia wyjść ze swojego ukrycia (choć nadal ukrywając się) i chce poprowadzić zajęcia teatralne w więzieniu. Sztuką jaką decyduje się wystawić po kilku latach jest oczywiście "Burza".

Jak dotąd przeczytałam dwie książki z serii inspirowanej dziełami Szekspira - "Zimową opowieść" Jeanette Winterson i "Kupca weneckiego" Howarda Jacobsona. Mogę śmiało stwierdzić, że "Burza" jest powieścią niemal tak doskonałą jak "Zimowa opowieść". Dzięki Atwood przypomniałam sobie co to oznacza czytać powieść z zapartym tchem. Powieść jakby nie było... w większości obyczajową. Jednak klimat powieści Atwoood, dopracowanie charakterologiczne bohaterów, przewrotność akcji, ciekawe wykorzystanie sztuki Szekspira składa się na poruszająca i zapadającą w pamięć historię. Literacki majstersztyk, który utwierdza mnie w przekonaniu, że chcę poznać inne powieści Atwood o których jestem przekonana, że będą jeszcze lepsze! Tkwi we mnie bowiem jakaś taka myśl, że Atwood inspirując się Szekspirem nie mogła do końca zaprezentować całych swoich możliwości, a jednak to co pokazała... robi wrażenie!

Sama kreacja bohaterów już od pierwszych stron zadowala nawet wymagającego odbiorcę. Felix, choć z początku ekscentryczny szybko zyskuje sympatię czytelnika, a jego dążenie do zemsty? Ktoś mógłby powiedzieć, że pamiętliwość jest czymś złym. Oczywiście. Jednak Felixem targają tak silne emocje, tak silny ból, poczucie straty i osamotnienia, że jego zachowanie, w którym upatruje działań terapeutycznych i oczyszczających zyskuje zrozumienie czytelnika. Margaret Atwood nie stworzyła jednak jedynie jednego bohatera, który przyciąga spojrzenie czytającego. Ważną rolę w "Czarcim pomiocie" pełni także bohater zbiorowy - więźniowie i więzienie jako miejsce resocjalizacji, gdzie każdy w pewnym momencie staje się równy. A przedstawione w nim zajęcia teatralne, życzliwość między więźniami, poczucie wspólnoty zdaje się być utopią... I choć Felix gra w tej powieści pierwsze skrzypce - reszta bohaterów nie pozostaje bez znaczenia - są koniecznym i obowiązkowym dopełnieniem losów Felixa.

"Burza" Margaret Atwood to powieść napisana z wielkim rozmachem. Przepiękna książka o pragnieniu zemsty, odkupienia, życiu, które wali się i zamienia w gruzy... Pięknie napisana, rozplanowana powieść, w której każde wydarzenia składa się na ciekawą treść. Świetny styl autorki, język, dopracowanie, akcja, rozmach, humor, nawiązania do "Burzy" Williama Szekspira i wyraźnie pobrzmiewające w niej echa dramatu Szekspira. Mimo inspiracji Szekspirem - czuć w niej świeżość, nowatorstwo i nietuzinkowość. To bardzo nieobojętna powieść ze względu na ogrom emocji w niej zawartych - rozdzierająca tęsknota ukazana z męskiej perspektywy i samotność... Nie ma w niej surowości ani twardości. "Czarci pomiot" to pozycja wyjątkowa, zaskakująca fabularnie, porywająca; warta uwagi, zatrzymania się... reprezentantka tego co w literaturze najlepsze - pierwsza klasa!

Poznawanie Szekspira w jego nowych wcielaniach, bardzo mi się spodobało. Niedawno w moje ręce trafiła współczesna wizja dramatu "Burza". Okazuje się, że z każdą kolejną książką projekt Szekspir, wciąga mnie co raz bardziej.

Tym razem, tytułowa sztuka staje się jedną z głównych bohaterek. To ją zamierza wystawić znany reżyser teatralny, Feliks, na zajęciach aktorskich w więzieniu. Podejmuje się tej pracy, po tym jak zostaje pozbawiony swojego stanowiska w dosyć okrutny i podstępny sposób. Początkowo wybór ten podyktowany jest potrzebą odcięcia się od świata. Później, staje się narzędziem zemsty.

Przyznam szczerze, że do teraz, nie znałam tej sztuki wielkiego dramaturga. Pierwszą zaletą dzieła Margaret Atwood jest to, że się bardzo chce się ją poznać. Tych dobrych stron książki jest dużo więcej. Czyta się ją nie zwykle lekko. Jest bardzo zabawna. Czuć ogromny dystans autorki do całego pomysłu. Czuć też jej radość z tworzenia tego dzieła. Według mnie Margaret Atwood doskonale wywiązała się ze swojego zadania. Nie próbowała na siłę przetworzyć dawnej sztuki na współczesną modłę. Tworząc z niej przedmiot pracy reżysera, przybliżyła ona czytelnikowi nie tylko jej fabułę, ale też znaczenie i sens. Wykorzystała elementy sztuki w bardzo pomysłowy sposób, włączając w to nawet język. Jednocześnie, problemy Feliksa, w bardzo sprytny sposób oddają to jakie myśli dręczyły szekspirowskiego bohatera.

Największą zaletą tej lektury jest to, że można ją czytać w całkowitym oderwaniu od projektu w ramach którego była tworzona. Sięgając po nią czytelnik zapewnia sobie doskonałą rozrywkę, nie pozbawioną mądrości i nauki. W porównaniu z tą historią, pozostałe wydają się trochę bardziej sztuczne. Ta jest jest po prostu lekka i bardzo przyjemna.

Polecam!

Więcej recenzji na [Adres usunięty] Zapraszam !