Krzyżowcy. Epicka historia wojen o Ziemię Świętą

Krucjaty przez blisko cztery stulecia absorbowały uwagę chrześcijańskiej Europy i muzułmańskich władców Lewantu. Dan Jones w swojej książce próbuje podejść do tematu inaczej niż większość historyków. Nie opisuje wypraw krzyżowych, lecz przedstawia je z perspektywy ich uczestników. Zarówno tych europejskich jak i muzułmańskich. Jest to niewątpliwie duży plus, ponieważ taka forma nie nuży czytelnika i jest wciągająca niczym powieść sensacyjna. Moim zdaniem natomiast, pod dużym znakiem zapytania można postawić krytycyzm autora wobec cytowanych źródeł historycznych, ponieważ wydaje się, że przytacza je dość bezrefleksyjnie, co może podważać niekiedy autentyczność opisywanych wydarzeń.

Zderzenie światów.

Krucjaty to rozpalający wyobraźnię, rozciągający się na przestrzeni ponad czterech stuleci okres (przynajmniej jeśli chodzi o właściwy ruch krucjat), w którym w szczególnie intensywny oraz konfrontacyjny sposób zderzyły się ze sobą dwa światy: wschodu i zachodu. Autor niniejszej książki, Dan Jones, ma do tego konfliktu dość specyficzne i oryginalne podejście: zamiast spisywać dzieje krucjat w sposób kronikarski, przywołuje niezwykłe wydarzenia i tworzy z nich epicką opowieść, która skonstruowana i zbudowana jest wokół konkretnych bohaterów. Zabieg jest bardzo ciekawy i muszę przyznać, że niesamowicie trafiony, otrzymujemy bowiem w efekcie coś na kształt opowieści o historycznych faktach w formie do złudzenia przypominającej dobrą powieść sensacyjną. Stwierdzenie, że historia ożywa na naszych oczach jest w przypadku "Krzyżowców" adekwatne jak rzadko kiedy. Dla takich właśnie książek warto poznawać historię!

Narracja w wykonaniu Jonesa skupia się na bohaterach ze świata chrześcijańskiego wschodu i zachodu, ale jego bohaterami będą także wyznawcy sunnickiego i szyickiego islamu, Arabowie, Żydzi, Turkowie, Egipcjanie, Berberowie i Mongołowie – a nawet gromada Wikingów. Z niniejszej książki czyni to w efekcie opracowanie niesamowicie różnorodne, które ukazuje zdecydowanie więcej niż jedną perspektywę. Jones stara się przybliżyć czytelnikowi punkt widzenia chrześcijańskiego krzyżowca, Bizantyjczyka, muzułmanina, a nawet północnoeuropejskiego łupieżcy i nikogo przy tym ani nie faworyzuje, ani nie stara się owych odmiennych perspektyw różnicować.

Co ważne, w przyjętym sposobie narracji w najmniejszym stopniu nie gubi się sedno sprawy, a więc fakty i wydarzenia historyczne. Dan Jones łączy je z fabularyzowaną opowieścią, która nie ma w sobie nic z fikcji. Taki sposób opowiadania o historii jest niezwykle zajmujący i ciekawy - idę o zakład, że gdyby w taki właśnie sposób opowiadano o przeszłości na lekcjach historii, to miałyby one w szkołach o wiele więcej zwolenników :)

Siłą tej lektury jest także bez wątpienia skala jej profesjonalizmu. Za to ogromny plus. Do tego nie sposób nie wspomnieć - co bardzo zawsze cenię w takich opracowaniach - o całościowym spojrzeniu na problem i związane z nim zagadnienia w sposób, który przedstawia sedno wydarzeń wraz z oddaniem ich tła z kilku perspektyw.

Jeśli chcielibyśmy doszukiwać się minusów niniejszego opracowania, to takim może być niestety pewna bezkrytyczność, z jaką Jones odnosi się do cytowanych źródeł. Jones nie polemizuje w zasadzie z niczym, co do tej pory opublikowano na temat krucjat. Można odnieść wrażenie, że cytuje wszystko jak leci i żadnych twierdzeń nie zamierza ani podważać, ani weryfikować. Jak na pasjonata oraz badacza historii jest to podejście dość zaskakujące - wszak stawianie w wątpliwość dotychczasowych prawd i ich weryfikacja to poniekąd jedne z najważniejszych elementów pracy każdego, kto bada historię i o niej opowiada...

Na szczęście Jonesowi nie zdarza się rozmijać z prawdą. Książka jest rzetelną i merytoryczną pozycją, którą z całą pewnością można polecić miłośnikom historii. Decydując się na tę lekturę dostajemy pasjonującą opowieść o religii, o polityce oraz o walce o wpływy. Opowieść ta znakomicie opisuje konflikt cywilizacji, którego podłoże i przyczyny wyewoluowały od stricte religijnych w kierunku czystej polityki, która uprawiana jest po dziś dzień (swoistym epilogiem książki jest nawiązanie do XXI wieku, a mianowicie do zamachów terrorystycznych oraz do rozpoczętej w 2003 roku interwencji w Iraku).

Reasumując: wielkie brawa dla autora!

Jeszcze kilka uwag o samym wydaniu. Przy całym pięknie szaty graficznej (twarda okładka z obwolutą, piękne ilustracje, dobrej jakości papier) rzuca się tutaj także w oczy bardzo uboga jak na rozmiary książki ilość map, rycin oraz ilustracji. Tym ostatnim poświęcono tak naprawdę tylko jedną wklejkę w środku książki. Bardzo tego żałuję, wszak ilustracji można tutaj było zamieścić dużo więcej - szalenie wzbogaciłyby one książkę.

Książka zrecenzowana dzięki uprzejmości Księgarni [Adres usunięty]

#Krzyżowcy #EpickaHistoriaWojenoZiemięŚwiętą #DanJones #TaniaKsiążka #bloggujezTK

[Adres usunięty]