Komisarz. Matthew Shardlake. Tom 1

Rok 1537. Król Anglii Henryk VIII rękami Cromwella zamierza podporządkować sobie angielski Kościół, ale najpierw musi pozbyć się papistów. Kościoły i klasztory katolickie są grabione i zamykane, bądź przejmowane; duchowni i wyznawcy - prześladowani.

Jednym z pomocników Cromwella jest Matthew Shardlake, zaufany prawnik i zwolennik reform. Kiedy w odległym benedyktyńskim opactwie w Scarnsea dochodzi do makabrycznej zbrodni, w której ginie królewski urzędnik, Matthew dostaje polecenie, by wyjaśnić sprawę. W podróż do opactwa zabiera ze sobą syna zarządcy Marka, nad którym roztoczył opiekę. Czy rozwiązanie zagadki zadowoli Cromwella? Czy Matthew znajdzie sojusznika w klasztorze?

Zamknięty krąg klasztornych dostojników, kłamstwa i półprawdy nie ułatwiają prawnikowi pracy. Zwłaszcza że pojawia się kolejna ofiara. Wraz z Matthew obserwujemy codzienność mieszkańców opactwa i próbujemy rozwikłać ich mroczne tajemnice.

Świetnie pokazane realia epoki, mentalność tamtych czasów i poszczególni bohaterowie, zaskakujący epilog opowieści oraz pierwszoosobowa narracja ukazująca narastające wątpliwości Matthew sprawiają, że książkę naprawdę dobrze się czyta. Z przyjemnością będę śledzić kolejne sprawy garbatego, inteligentnego prawnika i przyglądać się, jak sobie radzi w tych niespokojnych czasach.

Książka zamiast kwiatki

C.J. Sansom, współczesny brytyjski pisarz, zaprasza nas w ekscytującą podróż, podczas której wszystko może się wydarzyć. Zaskakuje pomysłowością oraz namawia do otworzenia się na nieznane czytelników ukierunkowanych tylko na jeden literacki gatunek.

To pierwszy tom z zaplanowanej siedmioczęściowej serii, który łączy ze sobą liczne motywy oraz gatunki. W fabule na równi ze sobą stoją wątki historyczne, fabularna przygoda, kryminał, tematy polityczne oraz społeczne. Wszystko oczywiście poprowadzone w rozsądny, świadomy sposób, który podrzuca nowe tropy, wprowadza fabularne zaskoczenia a także żongluje emocjami czy pozwala z bliska przyjrzeć się charyzmatycznej sylwetce głównego bohatera. To on bowiem trzyma na swoich barkach całą akcję i radzi sobie z tym lepiej niż dobrze.

Matthew Shardlake to błyskotliwy prawnik, który nie cofnie się przed żadnym wyzwaniem. Jednocześnie robi wszystko, aby nie dać się wciągnąć w polityczne intrygi. Henryk VIII odmawia uznania zwierzchnictwa papieża i mianuje się głową kościoła. Pod wodzą Thomasa Cromwella mają zostać rozwiązane klasztory katolickie. W oddalonym klasztorze benedyktynów wybucha chaos i dochodzi do krwawej zbrodni. Ktoś znajduje pozbawione głowy ciało komisarza, ktoś inny nie może odnaleźć bezcennej świętej relikwii. A to dopiero początek wyzwań jakie pojawią się na drodze Matthew.

Akcja rozgrywa się w Anglii 1537 roku, zatem towarzyszy nam wyjątkowy klimat a także inne ludzka mentalność. Obserwujemy świat wykreowany przez autora i zachwycamy się każdym aspektem: dynamiczną, angażującą interakcją, która na przestrzeni ponad 500 stron pełna jest przemyślanych twistów fabularnych, kreacją nietuzinkowego bohatera będącego łącznikiem wszystkich tomów serii, pomysłowością połączenia tak dużej ilości wątków w kompletną całość oraz poruszanymi wartościami, które wydają się równie ważne dziś jak w latach ówczesnych bohaterom. Ponadto autor w niezwykle plastyczny sposób prezentuje XVI-wieczną Anglię ujmując spiski oraz intrygi na miarę epoki Tudorów, trafiającym do każdego lekkim językiem. Z zaskoczeniem przyznają, że Sansom brawurowo połączył historię z fikcją literacką.

"Komisarz" otwiera cykl, który – już teraz – czuję, że będzie moim literackim faworytem. Przepadam za połączeniem jakie zastosował C.J. Sansom, ponieważ zaowocowało to dojrzałą i błyskotliwą prozą. Motywy historyczne nie nudzą, zagadki pobudzają wyobraźnię a klimat buduje niepewność. W jednej książce zamknięto zatem bardzo dużo możliwości angażujących czytelnika na całego. Dla mnie – rewelacja! Chociaż przyznaje, że w moim odczuciu to tytuł, który najlepiej wpisuje się w jesienny – deszczowy klimat. Ale nic straconego! W przygotowaniu kolejne tytuły po które sięgnę obowiązkowo!

C.J. Sansom (1952-2024), brytyjski pisarz historycznych powieści kryminalnych, najbardziej znany z serii Matthew Shardlake'a. Napisał także powieść szpiegowską „Zima w Madrycie" i powieść o historii alternatywnej „Dominion". Zdobył wiele nagród książkowych, w tym prestiżową Cartier Diamond Dagger w 2022 r. Warto również wspomnieć o tym, że powstał serial telewizyjny - „Shardlake", oparty na powieści Sansoma „Rozpuszczenie", transmitowany na jednej z platform streamingowych.

Książka „Komisarz" to pierwszy tom bestsellerowego cyklu, w którym autor splótł wątki historyczne, kryminalne i prawne. Bohaterem serii głęboko osadzonej w realiach Anglii z czasów Tudorów, jest Matthew Shardlake – prawnik o błyskotliwym umyśle, który musi rozwiązać, jak się okazuję dość skomplikowaną zagadkę kryminalną w jednym z angielskich klasztorów.

Fabuła powieści rozgrywa się w okresie reformacji, kilka lat po decyzji parlamentu angielskiego z 1534 r., kiedy to król Anglii Henryk VIII na mocy tzw. Aktu Supremacji, został ogłoszony przez parlament głową Kościoła w Anglii. Konsekwencją tej decyzji były działania specjalnych urzędników królewskich, podległych Thomasowi Cromwellowi, wikariuszowi generalnemu nowego Kościoła, którzy wyruszają, by przeprowadzić kontrolę i rozwiązać klasztory katolickie. Działania te napotykają na opór wielu mnichów i wiernych, którzy stawiają opór i coraz częściej kończy się to aktami przemocy. W jednym z klasztorów benedyktynów, położonym na prowincji, w Scarnsea, dochodzi do mrożącej krew w żyłach zbrodni. Bezgłowe ciało jednego z komisarzy, Roberta Singletona, zostaje znalezione na terenie klasztoru, dodatkowo ktoś zbezcześcił świątynię. Z klasztoru znikła także bezcenna święta relikwia – dłoń złodzieja ukrzyżowanego razem z Chrystusem. Cromwell przekazuje sprawę Matthew Shardlake’owi, zaufanemu prawnikowi i wielkiemu zwolennikowi reform. Shardlake, wraz z przyjacielem i asystentem Markiem, wyruszają, aby rozwiązać sprawę. Wkrótce po ich przybyciu w klasztorze dochodzi do kolejnego morderstwa. Sprawa komplikuje się coraz bardziej, a trop prowadzi do Marka Smeatona, domniemanego kochanka niedawno straconej za cudzołóstwo królowej Anny Boleyn.

Czytając tę kryminalną powieść historyczną wędrujemy do mrocznej, pełnej spisków i intryg epoki Tudorów. Powieść uzupełnia Nota historyczna, która pomoże mniej zorientowanemu w historii czytelnikowi. Tych bardziej zainteresowanych tą dziedziną nauki może zainspirować do dalszego zgłębienie tematu reformacji w Anglii.

Wartka fabuła, wciągająca intryga, w tle wielka historia, bohaterowie powieści, wśród nich przede wszystkim prawnik Matthew Shardlake, którego postać przypomina trochę Wilhelma z Baskerville z „Imienia róży” Umberta Eco, to najlepsza rekomendacja dla tej powieści.

TANKRED

Szkolny Klub Recenzenta

Odkąd sięgam pamięcią, uwielbiam kryminały. Możliwość podążania tropem zbrodni, rozwiązywania zagadek, szukania winnych. Klimat pełen napięcia, intrygujących bohaterów oraz zwrotów akcji. Nadszedł natomiast ten moment, gdy poczułam już pewne znużenie i wypalenie towarzyszące poznawaniu tego typu lektur. Zaczęłam dostrzegać podobieństwa i wzorce, a autorom coraz trudniej było mnie zaskoczyć. W związku z tym zaczęłam szukać czegoś nowego i świeżego. „Komisarz” wydawał mi się dobrym tytułem i odpowiednim wyzwaniem.

Choć Sansom pojawił się na polskim rynku wydawniczym wiele lat temu, nie miałam do tej pory możliwości poznać jego książek, które zdobyły uznanie i sympatię czytelników. W tym jednak momencie, świeżo po lekturze pierwszej części kryminalno- historycznego cyklu, mogę szczerze przyznać, że wcale nie dziwi mnie podziw, jaki wzbudziły jego opowieści. Sama bowiem nie miałam chęci odkładać książki ani na moment, tak mocno zaangażowałam się w tę opowieść i wszystkie składające się na nią wątki.

Gdyby ktoś zapytał, który z motywów zrobił na mnie największe wrażenie, nie potrafiłabym odpowiedzieć na to pytanie. „Komisarz” może zafascynować czytelników pod wieloma względami. Przede wszystkim zauroczyło mnie historyczne tło tej historii. Sansom wspaniale oddał XVI- wieczny klimat Anglii, sprawiając, że podczas lektury miałam możliwość poczuć się, jak uczestniczka i obserwatorka wydarzeń, które wydawały się żywe, barwne i mocno działały na wyobraźnię.

Na stronach powieści obserwujemy istotne zmiany, które zachodziły w państwie i społeczeństwie. Na naszych oczach zdają się rozgrywać dramaty i tragedie. Sansom wprowadza nas w świat historii, władzy, polityki i religii, ale robi to w ujmujący i przekonujący sposób, przekazując informacje i nie komplikując ich przesadnie. Dzięki temu dość trudne tematy zostają odciążone, narracja zdaje się nabierać lekkości.

Sansom, łaskawy dla swoich czytelników, nie oszczędza jednak bohaterów. Tytułowy komisarz, będący z wykształcenia prawnikiem, zostaje przydzielony do rozwiązania sprawy morderstwa. Śledztwo, które już na początku wydaje się trudne i niewdzięczne, z czasem wymaga od Matthew Sherdlake’a coraz większych poświęceń. Bohater musi działać pod presją czasu, władzy i swojego wyglądu. Czy uda mu się znaleźć winnego krwawej zbrodni?

W tym miejscu dochodzimy do tego, o czym naprawdę koniecznie trzeba powiedzieć. „Komisarz” to dopracowany, przemyślany, dobry i wartościowy kryminał. Z dużą uwagą i niemałym zaangażowaniem śledziłam rozwój wydarzeń, by przekonać się, co jeszcze przygotował dla mnie autor. Z przyjemnością obserwowałam zwroty akcji, przyjmowałam mroczne niespodzianki i wyczuwałam zmiany nastroju. Sansom zbudował intrygujący i pełen napięcia klimat, na który składa się nietypowe miejsce akcji, tło wydarzeń i ludzkie grzechy ukryte pod zakonnymi habitami. W czasie lektury nie udało mi się znaleźć mordercy ani rozwiązać wszystkich zagadek. Na szczęście Sansom nie zostawił mnie z żadnymi niedopowiedzeniami czy pytaniami.

„Komisarz” to książka, która spodoba się zarówno osobom ceniącym mroczne historie, jak i powieści historyczne. Tytuł ten może również znaleźć entuzjastów wśród czytelników szukających nowości i świeżości. Serdecznie polecam.

Anglia, rok 1537 - reformacja trwa w najlepsze, heretyków należy spalić na stosie, klasztory ogołocić z majątku, a wszystko to w imię Króla. To właśnie w tych czasach poznajemy Matthew Shardlake’a, głównego bohatera powieści C.J. Sansoma pt. „Komisarz”.

Fabuła jest świetnie skonstruowana i pozwala nam powrócić do kanonu klasycznego kryminału. Całość jest spójna, logiczna i świetnie odzwierciedla tło historyczne, które w połączeniu z zagadką kryminalną sprawia, że od książki naprawdę ciężko się oderwać.

Na ogromny plus zasługują odpowiednio dobrana narracja i język, które oddają ducha szesnastowiecznej Anglii, a przy tym nie męczą czytelnika. Wszystko jest bardzo dobrze wyważone i napisane w taki sposób, aby współczesny czytelnik nie czuł się w żaden sposób przytłoczony. Do tego postacie świetnie odzwierciedlają mentalność społeczności żyjącej w tamtych czasach. Łatwo nimi manipulować, są stronnicze, potrzebują w coś wierzyć i oczywiście są podatni na różnego rodzaju zabobony.

„Komisarz” to świetna powieść kryminalna, która dodatkowo pozwala nam wyruszyć w podróż w czasie. Nawet jeżeli w pewnym momencie zaczynałam mieć przeczucia, jak ta historia się potoczy, to i tak autorowi niejednokrotnie udawało się mnie zaskoczyć. Z całą pewnością sięgnę po kolejne tomy serii. Serdecznie POLECAM!