Seryjnie produkowane w latach 1970 1990 kioski modułowe, takie jak pionierski K67, zaprojektowany przez słoweńskiego architekta Saę J. Mchtiga, oraz inne podobne systemy (polski Kami, macedoński KC190 czy radziecki 'Batyskaf'), stały na każdym rogu byłego bloku wschodniego i Jugosławii: od tętniących życiem rynków po socjalistyczne osiedla mieszkaniowe. To właśnie w takich budkach kupowaliśmy hot dogi i zapiekanki, świeże jaja i kurczaki z rożna, wieńce pogrzebowe i prasę; były stróżówkami na parkingach, kantorami wymiany walut ich funkcje można wymieniać bez końca.
Album zawiera niepublikowane dotąd fotografie ostatnich modernistycznych budek, znalezionych od Lublany po Warszawę i od Belgradu po Berlin, które przetrwały społeczno-polityczną transformację Europy Środkowo-Wschodniej pod koniec XX. wieku. Niektóre z nich pozostają aktywne do dziś lub zmieniają swoje funkcje po renowacji; inne stoją porzucone, by powoli zniknąć z miejskich krajobrazów. Zdjęcia ponad 150 kiosków, które są częścią tej wyjątkowej kolekcji, wykonane zostały na przestrzeni ostatniej dekady przez założycieli Zupagrafika, Davida Navarro i Martynę Sobecką. Prolog i wstęp dają bezcenny wgląd w historię tych mobilnych konstrukcji.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura anglojęzyczna
Jakie konkretne regiony i miasta zostały uwiecznione w tym albumie fotograficznym?
Album prezentuje unikalną dokumentację wizualną kiosków odnalezionych w Europie Środkowo-Wschodniej oraz na Bałkanach, w tym w Warszawie, Berlinie, Lublanie i Belgradzie. Autorzy przez dekadę przemierzali kraje byłego bloku wschodniego, aby uchwycić te ikony modernizmu przed ich ostatecznym zniknięciem. Fotografie przedstawiają obiekty w ich naturalnym otoczeniu miejskim, od tętniących życiem targowisk po wyludnione osiedla mieszkaniowe. Dzięki temu czytelnik zyskuje szeroki przekrój przez architekturę mobilną różnych państw socjalistycznych.
Czy w książce "Kiosk. The Last Modernist Booths Across Central..." znajdę informacje o projektantach?
Tak, publikacja zawiera merytoryczny wstęp oraz prolog, które szczegółowo przybliżają genezę i historię powstania tych mobilnych konstrukcji. Czytelnicy poznają sylwetki twórców, takich jak słoweński architekt Saša J. Mächtig, odpowiedzialny za kultowy system modułowy K67. Tekst wyjaśnia rolę, jaką te prefabrykowane jednostki pełniły w transformującej się przestrzeni publicznej pod koniec XX wieku. Jest to cenne uzupełnienie dla warstwy wizualnej, pozwalające zrozumieć kontekst projektowy i społeczny prezentowanych obiektów.
Jakie konkretne systemy modułowe i modele kiosków zostały zaprezentowane w tej kolekcji?
Publikacja koncentruje się na seryjnie produkowanych systemach, takich jak słynny K67, polski Kami, macedoński KC190 oraz radziecki model określany mianem "Batyskaf". Ponad 150 fotografii ukazuje różnorodność form i adaptacji tych budek, które służyły jako punkty gastronomiczne, kantory czy stróżówki. Autorzy dokumentują zarówno obiekty starannie odrestaurowane i nadal pełniące swoje funkcje, jak i te porzucone, ulegające degradacji. Zestawienie różnych modeli pozwala na porównanie myśli technicznej i estetyki projektowej krajów byłego bloku wschodniego.
Dla kogo ta publikacja może okazać się nieodpowiednim wyborem?
Książka ta nie jest klasycznym przewodnikiem turystycznym ani albumem o architekturze luksusowej, lecz niszową dokumentacją ginącego modernizmu. Osoby poszukujące wyłącznie kolorowych, upiększonych zdjęć turystycznych mogą poczuć się zawiedzione surową i dokumentalną formą prezentowanych fotografii. Publikacja skupia się na estetyce betonu, plastiku i metalu, co czyni ją idealną dla pasjonatów designu, a nie dla fanów tradycyjnej architektury zabytkowej. Jest to pozycja skierowana do odbiorców ceniących brutalizm i historię codzienności, a nie do osób szukających albumów o sztuce klasycznej.
Jaki styl fotografii dominuje w tym wydawnictwie przygotowanym przez Zupagrafika?
Autorzy postawili na autentyzm i styl dokumentalny, pokazując kioski bez zbędnego retuszu w ich realnym, często surowym otoczeniu miejskim. Zdjęcia wykonane na przestrzeni dziesięciu lat przez Davida Navarro i Martynę Sobecką charakteryzują się dbałością o detal architektoniczny i kontekst urbanistyczny. Każdy kadr opowiada historię transformacji, ukazując jak obiekty te ewoluowały z nowoczesnych symboli postępu w relikty przeszłości. To podejście sprawia, że album staje się ważnym archiwum wizualnym dla badaczy kultury wizualnej i architektury XX wieku.
