Józef Feldman(1899–1946) był historykiem dziejów nowożytnych i najnowszych, profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego, synem krytyka literackiego i publicysty Wilhelma Feldmana oraz tłumaczki Marii z Kleinmanów. Doktorat przygotował pod kierunkiem Władysława Konopczyńskiego. Podczas okupacji niemieckiej ze względu na żydowskie pochodzenie ukrywał się pod przybranym nazwiskiem Józef Sokołowski.
Napisał fundamentalne prace o XVIII wieku, między innymi Polska w dobie wielkiej wojny północnej 1704–1709 (1925), Polska a sprawa wschodnia 1709–1714 (1926), Na przełomie stosunków polsko-francuskich 1774–1787. Vergennes wobec Polski (1935). W latach trzydziestych porzucił epokę oświecenia, aby zająć się stosunkami polsko-niemieckimi w XIX wieku. Największe uznanie zyskała książka Bismarck a Polska (1938). Prace Feldmana z zakresu stosunków polsko-niemieckich pod zaborami, pisane nader sugestywnym językiem i oparte na szerokich kwerendach źródłowych, nie uwzględniały jednak archiwaliów pruskich, do których ideowi spadkobiercy „żelaznego kanclerza” go nie dopuścili.
Piotr Biliński – historyk, profesor w Instytucie Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauczyciel historii w I Liceum Ogólnokształcącym im. Bartłomieja Nowodworskiego w Krakowie. Badacz dziejów historiografii, nauki i kultury oraz losów Polski w XIX i XX wieku. Autor ponad 170 publikacji naukowych zamieszczonych na łamach fachowych czasopism oraz monografii książkowych, m.in.: Władysław Konopczyński (1880-1952) historyk i polityk II Rzeczypospolitej, (1999); Feliks Koneczny (1862-1949). Życie i działalność, (2001); Moszyńscy. Studium z dziejów łoniowskiej linii rodu w XIX wieku, (2006); Stanisław Kutrzeba (1876-1946). Biografia naukowa i polityczna, (2011); Władysław Konopczyński (1880-1952) człowiek i dzieło, (2017); Wacław Tokarz (1873-1937). Historyk walk o niepodległość, (2018); Wiktor Bazielich (1892-1963). Historyk Starego Sącza, (2019); W walce o niepodległość Polski i prawa kobiet. Biografia Wandy Pełczyńskiej, (2023); Adam Vetulani (1901-1976) historyk prawa polskiego i kanonicznego, (2023). Wraz z Pawłem Plichtą opublikował Władysława Konopczyńskiego Dziennik 1918-1926, t. 1-4, (2016-2021), a z Jackiem Emilem Szczepańskim Dziennik 1939-1944 Stanisława Srokowskiego, (2021). Obecnie pracuje nad obszerną biografią Henryka Barycza.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii biografie i autobiografie lub z serii Biografie Uniwersyteckie
Jakie aspekty życia naukowego i prywatnego Józefa Feldmana opisuje ta publikacja?
Książka stanowi kompleksowe studium biograficzne, obejmujące zarówno drogę naukową profesora, jak i jego trudne doświadczenia wojenne. Autor szczegółowo analizuje relacje Feldmana z jego mistrzem Władysławem Konopczyńskim oraz wpływ żydowskiego pochodzenia na jego losy podczas okupacji. Publikacja rzuca światło na ewolucję zainteresowań badawczych historyka, od epoki oświecenia po skomplikowane relacje polsko-niemieckie. Jest to rzetelne źródło wiedzy dla osób zainteresowanych kształtowaniem się elity intelektualnej przedwojennego Krakowa.
Czy biografia "Józef Feldman (1899-1946). Biografie Uniwersyteckie" jest odpowiednia dla czytelnika niebędącego historykiem?
Publikacja łączy wysoki poziom merytoryczny z przystępnym językiem, co czyni ją zrozumiałą dla szerokiego grona odbiorców. Mimo naukowego charakteru serii, narracja prowadzona przez Piotra Bilińskiego jest sugestywna i angażująca pod względem literackim. Czytelnik odnajdzie tu nie tylko fakty akademickie, ale i dramatyczną opowieść o przetrwaniu i pracy pod przybranym nazwiskiem. To idealna lektura dla pasjonatów historii polskiej inteligencji oraz dziejów Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Czy książka wyjaśnia kontrowersje wokół braku dostępu Feldmana do pruskich archiwów?
Opracowanie precyzyjnie opisuje ograniczenia warsztatowe, z jakimi mierzył się Józef Feldman podczas pracy nad dziełem o Bismarcku. Autor wyjaśnia, dlaczego ówcześni niemieccy zarządcy zbiorów uniemożliwili polskiemu badaczowi kwerendę w kluczowych materiałach źródłowych. Analiza ta pozwala lepiej zrozumieć kontekst powstania jednej z najważniejszych polskich książek historycznych XX wieku. Dzięki temu czytelnik zyskuje krytyczne spojrzenie na dorobek naukowy profesora w kontekście ówczesnej sytuacji politycznej.
Jaką rolę w powstaniu tej monografii odegrał autorytet naukowy profesora Piotra Bilińskiego?
Piotr Biliński, jako wybitny badacz dziejów historiografii, gwarantuje najwyższą jakość merytoryczną oraz rzetelność wykorzystanych źródeł. Jego wieloletnie doświadczenie w dokumentowaniu losów krakowskich uczonych przekłada się na wyjątkową głębię analizy postaci Józefa Feldmana. Autor wykorzystuje bardzo bogaty materiał archiwalny, co pozwala na wielowymiarowe przedstawienie sylwetki bohatera w trudnych czasach. Wybór tego badacza sprawia, że publikacja jest uznawana za wiarygodne i kluczowe ogniwo w serii biografii uniwersyteckich.
Dla jakiego typu czytelnika ta specjalistyczna biografia historyczna nie będzie najlepszym wyborem?
Książka nie jest przeznaczona dla osób poszukujących lekkiej beletrystyki lub powierzchownego zarysu historycznego bez aparatu naukowego. Ze względu na przynależność do serii uniwersyteckiej, tekst zawiera liczne odniesienia do warsztatu historyka i debaty akademickiej. Czytelnicy oczekujący szybkiej akcji lub wyłącznie sensacyjnych wątków biograficznych mogą poczuć się przytłoczeni szczegółowością analizy źródeł. Jest to pozycja wymagająca skupienia, dedykowana osobom ceniącym pogłębioną refleksję nad historią polskiej nauki.
