Kłótliwy, błyskotliwy, arogancki, wizjonerski. Johan Cruyff był jednym z największych piłkarzy wszech czasów, światowym fenomenem i prawdopodobnie najsłynniejszym Holendrem XX wieku. Zmieniał sposób gry, zarówno gdy biegał po boisku, jak i wtedy, gdy siedział na ławce trenerskiej. Krzewił futbol totalny i pozostawił po sobie trwałe dziedzictwo.
Chociaż Cruyff prowadził znaczną część swojej wspaniałej kariery w świetle reflektorów, pod wieloma względami jako człowiek i sportowiec wciąż pozostaje całkowitą tajemnicą. Ta biografia, efekt wielu lat szeroko zakrojonych badań, jako pierwsza obejmuje wszystkie aspekty jego życia i pracy, od wpływu, jaki Cruyff wywarł na wielkie drużyny Ajaxu i Holandii w latach 70., po rolę, którą odgrywał w tworzeniu nowoczesnego fenomenu piłkarskiego, czyli Barcelony.
Opierając się na setkach wywiadów z przyjaciółmi z dzieciństwa i szkoły, trenerami, kolegami z drużyny, przeciwnikami z boiska, współpracownikami biznesowymi i członkami rodziny legendy futbolu, Auke Kok napisał biografię totalną. To historia chudego, zuchwałego piłkarza z ulicy, który stał się genialnym graczem, inspirującym menedżerem oraz piłkarskim pionierem i filozofem. Oto, kim był Johan Cruyff.
***
Opowieść o człowieku, który dał nową tożsamość Holendrom i Katalończykom, a przy okazji jeszcze wymyślił piłkę nożną po raz kolejny.
Michał Okoński, „Tygodnik Powszechny”
Ta biografia to kolejny dowód, że życie wybitnego piłkarza może być pretekstem do pouczającej refleksji o świecie.
Mirosław Żukowski, „Rzeczpospolita”
Niejednoznaczny obraz piłkarskiego fenomenu. Bo Cruyffa i jego geniuszu nie sposób zaszufladkować.
Piotr Żelazny, Kopalnia. Sztuka futbolu, Viaplay
Książka, która nie pozostawia wątpliwości: współczesny futbol, tak na boisku, jak i poza nim, zaczął się od Cruyffa.
Michał Trela, CANAL+SPORT
Autor zabiera nas w rewelacyjną podróż, dzięki której możemy zrozumieć, jak niepozorny chłopak staje się geniuszem porywającym tłumy.
Paweł Czado
Ta książka to nie jest kolejna laurka dla Cruyffa, tylko opowieść o uliczniku z Betondorp, który nie uznawał kompromisów i zawsze stawiał na swoim.
Marcin Mendelski, Nieobiektywny kibic
***
Ta biografia to kolejny dowód, że życie wybitnego piłkarza może być pretekstem do pouczającej refleksji o świecie. Młody Johan Cruyff to lecząca jeszcze wojenne traumy Holandia, a Cruyff gwiazdor to Katalonia kończącego się frankizmu. Ta książka to miasta tak różne jak Amsterdam i Barcelona, to także futbol i jego ludzie oraz tak często zarzucana bohaterowi tej opowieści chciwość. To historia jednego z największych wizjonerów piłki nożnej, którego nie zapomni chyba nikt, kto oglądał rewolucyjną grę Ajaksu w latach 70. XX wieku.
Mirosław Żukowski, „Rzeczpospolita”
Auke Kok to jeden z najwybitniejszych dziennikarzy holenderskich, a ta książka to udowadnia. Liczba osób, z którymi rozmawiał, by odmalować portret Boskiego Johana jako sportowca, ale przede wszystkim człowieka, jest imponująca. Kok dotarł do przyjaciół z dzieciństwa małego Cruyffa, do jego sąsiadów, członków rodziny, piłkarzy, trenerów czy działaczy i przestudiował całą masę materiałów archiwalnych. W efekcie powstał niejednoznaczny obraz piłkarskiego fenomenu. Bo Cruyffa i jego geniuszu nie sposób zaszufladkować.
Piotr Żelazny, Kopalnia. Sztuka futbolu, Viaplay
Na żadną książkę nie czekałem tak bardzo, jak na tę opowieść o człowieku, który dał nową tożsamość Holendrom i Katalończykom, a przy okazji jeszcze wymyślił piłkę nożną po raz kolejny.
Michał Okoński, „Tygodnik Powszechny”
Ludzkie życie to zwykle góry i doliny. Po frustracji, przygnębieniu czy bezsilności zazwyczaj przychodzą lepsze momenty, pełne satysfakcji czy spełnienia. I na odwrót! Jednak życie Johanna Cruyffa zdaje się zaprzeczeniem tej tezy. Owszem, jako dzieciak ma pod górkę, jednak potem już nigdy nie schodzi poniżej ośmiu tysięcy metrów nad poziomem morza. Himalaje futbolu!
Autor zabiera nas w rewelacyjną podróż, dzięki której możemy zrozumieć, jak niepozorny chłopak staje się geniuszem porywającym tłumy. Jak dobrze, że ta książka to cegła: przyjemność dłużej trwa! A wszystko dzięki piłce nożnej, wspaniałej windzie do lepszego świata.
Paweł Czado
Johan Cruyff był wizjonerem, organizatorem i filozofem, który zarówno na boisku, jak i poza nim wychodził z założenia, że zasady są po to, by je zmieniać. Dzięki takiemu podejściu zaoferował światu nowy sposób interpretowania futbolu. Auke Kok zdjął lukier z najwybitniejszego piłkarza w historii Królestwa Niderlandów i przedstawił go takim, jakim naprawdę był. Ta książka to nie jest kolejna laurka dla Cruyffa, tylko opowieść o uliczniku z Betondorp, który nie uznawał kompromisów i zawsze stawiał na swoim.
Marcin Mendelski, Nieobiektywny kibic
Książka, która nie pozostawia wątpliwości: współczesny futbol, tak na boisku, jak i poza nim, zaczął się od Cruyffa.
Michał Trela, CANAL+SPORT
BIOGRAM
Auke Kok – holenderski historyk, pisarz, dziennikarz i felietonista, specjalizujący się w literaturze faktu. Autor kilku bestsellerów, zdobywca wielu nagród, którego dzieło 1936. We went to Berlin zostało wybrane Sportową Książką Roku 2017 w Holandii. Nazywany jest często „pisarzem totalnym” na wzór określenia „futbol totalny”, stosowanego wobec holenderskiej reprezentacji piłkarskiej, która w 1974 roku dotarła do finału mundialu. On sam poczytuje ten tytuł za najlepszy z możliwych komplementów.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii sportowcy
Czy książka "Johan Cruyff. Biografia totalna" opiera się na rozmowach z bliskimi piłkarza?
Tak, autor oparł treść na setkach wywiadów z rodziną, przyjaciółmi z dzieciństwa oraz współpracownikami Cruyffa. Dzięki temu publikacja ujawnia nieznane fakty z prywatnego życia legendy, wykraczając poza same statystyki boiskowe. Czytelnik poznaje perspektywę sąsiadów z Betondorp oraz kolegów z szatni Ajaksu i Barcelony. Jest to rzetelne studium charakteru człowieka, który ukształtował tożsamość współczesnego futbolu.
Jakie aspekty taktyczne i filozoficzne porusza ta biografia w kontekście futbolu totalnego?
Publikacja szczegółowo analizuje ewolucję koncepcji futbolu totalnego od jej początków na boisku po rolę trenera. Auke Kok wyjaśnia, w jaki sposób Cruyff redefiniował pozycje zawodników i wprowadzał rewolucyjne zmiany w strukturach szkoleniowych Barcelony. Książka pozwala zrozumieć fundamenty dzisiejszej gry pozycyjnej, którą do dziś inspirują się najlepsi menedżerowie. To niezbędna lektura dla osób chcących zgłębić intelektualną i taktyczną stronę sportu.
Czy ta biografia jest bezkrytyczną pochwałą wszystkich osiągnięć Johana Cruyffa?
Książka nie jest bezkrytyczną pochwałą i rzetelnie przedstawia trudne cechy charakteru oraz kontrowersje wokół piłkarza. Znajdziemy tu opisy jego arogancji, kłótliwości oraz często zarzucanej mu przez otoczenie chciwości finansowej. Publikacja nie będzie odpowiednia dla osób szukających wyłącznie uproszczonego, bohaterskiego wizerunku sportowca bez cieni jego osobowości. To obiektywny portret człowieka pełnego sprzeczności, który nigdy nie uznawał kompromisów.
Czy treść książki skupia się wyłącznie na boiskowej karierze głównego bohatera?
Biografia wykracza poza sport, osadzając losy Cruyffa w szerokim kontekście społecznym powojennej Europy. Autor opisuje wpływ zawodnika na tożsamość narodową Holendrów oraz rolę, jaką odegrał w Katalonii u schyłku frankizmu. Czytelnik obserwuje przemiany kulturowe Amsterdamu i Barcelony, które dokonywały się równolegle do sukcesów na boisku. Jest to fascynująca podróż przez historię XX wieku widzianą oczami wybitnej jednostki.
Jaką formę ma ta publikacja i czy jest przystępna dla czytelnika?
Książka ma formę obszernej literatury faktu, którą recenzenci określają mianem merytorycznej cegły. Mimo dużej objętości, narracja prowadzona przez Auke Koka jest dynamiczna i przypomina wciągający reportaż biograficzny. Styl autora sprawia, że nawet zawiłe kwestie biznesowe czy archiwalne są przedstawione w sposób jasny. To pozycja idealna dla czytelników ceniących pogłębione i wielowątkowe historie o ikonach popkultury.
