Inteligentny portret wielkiej artystki, która bardzo liczyła się w polskim świecie.
Sięgnij po książkę “Jaremianka. Biografia” - przekonaj się, jaka była naprawdę Maria Jaremy i czemu zawdzięczała swój sukces.
“Jaremianka. Biografia” to próba uchwycenia istoty wielowymiarowej postaci znanej szerokiemu gronu artystycznemu, Marii Jaremy. Nazywano ją kobietą awangardą, czasem też emancypantką. Była niezwykle zaangażowaną aktywistką, a także pracoholiczką, co pozwalało jej przetrwać i rozwijać się w odpowiednim kierunku. To również opowieść o tym, jak pracowała w obliczu choroby, dążąc do tego, by stworzyć choć jeszcze jedno, jedyne dzieło.
Maria Jarema, nazywana także Marią Jaremianką, była polską malarką, scenografką oraz rzeźbiarką. Urodziła się 24 listopada 1908 roku w Starym Samborze, zmarła natomiast 1 listopada 1958 roku w Krakowie. Była studentką rzeźby w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie uczyła się w pracowni Xawerego Dunikowskiego. Współtworzyła awangardową Grupę Krakowską. Jeszcze przed II wojną światową poświęcała się rzeźbie. W późniejszych latach zostawiła tę pasję na rzecz malarstwa.
Jej prace malarskie miały abstrakcyjny charakter. Najsłynniejszymi cyklami obrazów były “Rytmy” oraz “Penetracje”. Współpracowała także z Tadeuszem Kantorem w ramach teatrów Cricot oraz Cricot 2. Jej braćmi byli malarz Józef Jarema, a także aktor będący zarazem twórcą Teatru Lalki, Maski i Aktora “Groteska”, Władysław Jarema. Pod koniec swojego życia Maria Jarema zapadła na białaczkę, nie poddawała się i wciąż tworzyła.
O książce:
(…) Za stolikiem siedzi Maria i patrzy na mnie. Jej twarz wydaje się nieruchoma, ale to złudzenie, bo każde, nawet najdrobniejsze drgnienie, nieznaczne pochylenie głowy, prawie niewidoczny skręt szyi, rozchylenie warg, mrugnięcie powiek, sprawia, że Maria nie przestaje byś sobą, nieustannie się zmienia. (…) Ta zmienność, a jednocześnie tożsamość – jest właśnie życiem. Daje poczucie trwałości naszego istnienia i wieczności naszych uczuć.
Kornel Filipowicz, "Fizjologia”
O autorce
Agnieszka Dauksza jest asystentką w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się prowadzeniem zajęć z kulturowej teorii literatury, a także wiedzy o sztuce. Jest autorką blisko 60 artykułów, a także wielu książek, takich jak chociażby “Afektywny modernizm. Nowoczesna literatura polska w interpretacji relacyjnej”. Przygotowanie pełnowymiarowej biografii Marii Jaremy jest jej ostatnim zawodowym sukcesem.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii biografie i autobiografie
Czy książka "Jaremianka. Biografia" skupia się wyłącznie na twórczości artystycznej Marii Jaremy?
Publikacja Agnieszki Daukszy to kompleksowy portret łączący życie prywatne artystki z jej pionierską działalnością w polskiej awangardzie. Autorka szczegółowo opisuje relacje Jaremy z Kornelem Filipowiczem oraz Tadeuszem Kantorem, ukazując tło towarzyskie powojennego Krakowa. Czytelnik poznaje nie tylko proces powstawania rzeźb i obrazów, ale także zmagania bohaterki z postępującą chorobą. To wielowymiarowa opowieść o kobiecie, która wyprzedzała swoją epokę pod względem obyczajowym i artystycznym.
Jaki styl narracji przyjęła Agnieszka Dauksza w tej biografii?
Autorka posługuje się bogatym językiem literackim, który wykracza poza ramy suchego zestawienia faktów historycznych. Narracja jest dynamiczna i pełna pasji, co pozwala poczuć atmosferę pracowni artystycznej oraz krakowskiej bohemy. Dzięki starannemu przygotowaniu merytorycznemu, tekst łączy naukową rzetelność z płynnością reportażu literackiego. Książka wciąga czytelnika w intymny świat bohaterki, unikając przy tym zbędnego patosu.
Czy do zrozumienia treści wymagana jest zaawansowana wiedza o historii sztuki?
Książka jest przystępna dla szerokiego grona odbiorców, choć znajomość podstawowych pojęć z zakresu modernizmu ułatwia odbiór niektórych fragmentów. Wszystkie kluczowe nurty i działania Grupy Krakowskiej są wyjaśnione w kontekście życiorysu bohaterki, co czyni je zrozumiałymi dla laika. Biografia ta stanowi doskonały punkt wyjścia dla osób chcących zgłębić historię polskiej kultury XX wieku bez konieczności posiadania specjalistycznego wykształcenia. Przystępny język sprawia, że każdy czytelnik poczuje się pewnie w świecie awangardowych eksperymentów.
Dla kogo ta biografia może okazać się zbyt wymagająca?
Pozycja ta nie jest odpowiednia dla osób poszukujących krótkiego, czysto informacyjnego leksykonu lub lekkiej, powierzchownej lektury. Ze względu na swoją objętość i głębię analizy psychologicznej, wymaga ona od czytelnika skupienia oraz czasu na refleksję nad tekstem. Nie jest to typowa biografia sensacyjna, gdyż skupia się na autentycznym, często trudnym doświadczeniu egzystencjalnym i artystycznym. Odbiorcy preferujący szybkie tempo akcji mogą poczuć się przytłoczeni liczbą szczegółów historycznych i analizą postaw ideowych.
Czy w książce znajdziemy informacje o relacjach Jaremianki z innymi artystami?
Tak, biografia szczegółowo dokumentuje współpracę i przyjaźnie z takimi postaciami jak Tadeusz Kantor, Julian Przyboś czy rzeźbiarz Xawery Dunikowski. Autorka rzuca nowe światło na funkcjonowanie teatru Cricot oraz wzajemne inspiracje płynące z kontaktów z krakowskim środowiskiem artystycznym. Opisy te pozwalają zrozumieć, jak silny wpływ Maria Jarema wywierała na swoich współczesnych i jak kształtowała polską sztukę nowoczesną. Jest to cenne źródło wiedzy o dynamice oraz konfliktach wewnątrz polskiej sceny kulturalnej tamtego okresu.
