James Dean. Sekret życia

James Dean – to imię jest niemal synonimem młodzieńczego buntu, romantycznego niepokoju i tragicznie przerwanej kariery. Ikona popkultury, której wizerunek wrażliwego i gniewnego młodzieńca stał się kanonicznym wzorem. Jednak to, co kochali w nim fani, to był starannie wykreowany obraz ekranowego giganta, daleki od prawdy o chłopaku z Marion w Indianie. Właśnie w tym rozdarciu między legendą a rzeczywistością tkwi sedno biografii Jasona Colavito, która zdejmuje z Deana maskę, by ukazać skrywaną przez dekady prawdę.

Książka Colavito w centrum stawia śmiałą tezę, która nadaje narracji głęboki, niemal detektywistyczny charakter: James Dean był gejem. Autor z chirurgiczną precyzją przechodzi przez kolejne etapy życia aktora, od sielskich początków na farmie, przez pierwsze próby sceniczne, po szczyt sławy, poszukując dowodów na to, że idol wszech czasów skrywał przed światem swoją orientację. To spojrzenie staje się soczewką, przez którą widzimy nie tylko Deana, ale i całe amerykańskie społeczeństwo lat 40. i 50. XX wieku. Uzyskujemy wgląd w dławiące rygory kulturowe, w to, co "wypadało" i "nie wypadało" mężczyźnie, oraz w zero-jedynkowe spojrzenie na role społeczne, które brutalnie traktowało każdego, kto odstawał od narzuconych norm. Już sam ten historyczny kontekst jest frapujący, choć miejscami bulwersujący, zmuszając do refleksji nad tym, jak niedawno (i czy na pewno to już przeszłość?) wyglądał świat.

Jednak biografię napędza przede wszystkim opowieść o głównym bohaterze, a życie Deana to materiał wulkaniczny. Postać, którą wyłania z kart książki Colavito, jest skrajnie niejednoznaczna i umyka prostym kategoryzacjom. Był ekscentryczny, przesadnie pewny siebie i impulsywny, a jednocześnie ciągle poszukiwał odpowiedzi na fundamentalne pytanie: kim tak naprawdę jest? Można go jednocześnie kochać i nienawidzić za świat, który wokół siebie tworzył. To, co w narracji Colavito jest najważniejsze, to próba spojrzenia za tę wystudiowaną, pozę buntownika: tam, gdzie znajduje się autentyczny, mocno zraniony i po prostu głęboko smutny człowiek – osoba pełna sprzeczności, która nie mieściła się w żadnych narzuconych ramach.

Wątek jego orientacji seksualnej dodaje historii jeszcze większej głębi i przewrotności. Idol milionów heteroseksualnych mężczyzn, sam wymykający się tym stereotypom, stał się uwięziony w pułapce własnej sławy i publicznego wizerunku. Biografia zmusza do refleksji nad tym, jaką cenę płaci się za sławę, jak mogła wyglądać kariera aktora, gdyby nie tragiczny wypadek, i przede wszystkim – jak rodzi się legenda, która na dekady przykrywa prawdę o człowieku.

Colavito nie tylko opowiada historię, ale też poddaje analizie mechanizmy kreowania idoli. James Dean pędził swoim Porsche 550 Spyder 30 października 1955 roku, by uciec od wykreowanego wizerunku, który go dusił. Książka pozwala czytelnikowi zobaczyć ten dramatyczny pościg z nowej perspektywy, odkrywając tajemnicę, którą skrywał idol wszech czasów. To opowieść o człowieku, a nie o pomniku, dająca szansę na zrozumienie sprzeczności, które ostatecznie doprowadziły do przedwczesnego finału.