Jak sobie radzić z trudnymi ludźmi

Abc komunikacji międzyludzkiej

„Najważniejszym pojedynczym składnikiem sukcesu jest wiedza, jak dogadać się z ludźmi” – te słowa Roosevelta potwierdzi każdy człowiek sukcesu. Umiejętność porozumienia się z innymi osobami, czytelny przekaz, empatyczne słuchanie, stosowanie narzędzi usprawniających komunikację, leżą nie tylko u podstaw spektakularnych karier, ale i satysfakcjonującego życia. Jeśli dodamy do tego pewność siebie, asertywność (rozumianą jako wyrażanie swojego zdania i emocji, ale w taki sposób, by nie ranić innych) oraz elastyczność w kontaktach z otoczeniem, to możemy być pewni, że nasze życie będzie szczęśliwe, a my sami nie będziemy musieli zmagać się z tzw. trudnymi ludźmi i narażać na to, że negatywnie wpłyną oni na nasz nastrój. Dlaczego? Otóż kluczem do radzenia sobie z ludźmi konfliktowymi, agresywnymi, roszczeniowymi lub – przeciwnie – biernymi lub przejawiającymi zachowania manipulacyjne, jest zrozumienie, że … nie jesteśmy w stanie bezpośrednio zmienić zachowań innych. Jedyne na co mamy wpływ, to nasze zachowania i nasz sposób reagowania na zachowania innych.

O tym, jak radzić sobie z agresorem czy też osobą negatywną lub wchodzącą w rolę ofiary, dowiemy się z książki Gill Hasson. Autorka – nauczycielka i trenerka, ekspertka w dziedzinie pewności siebie i poczucia własnej wartości, w sposób czytelny formułuje przekaz, który może odmienić życie wielu ludzi mających problemy w kontaktach międzyludzkich, zastraszonych, sfrustrowanych brakiem porozumienia z rodziną, współpracownikami czy przełożonymi. Książka „Jak sobie radzić z trudnymi ludźmi”, opublikowana nakładem wydawnictwa PWN, to lektura przydatna nie tylko osobom, które mają problemy z wzięciem odpowiedzialności za swoje reakcje wobec trudnych ludzi, ale również wszystkim tym, którzy pracują zawodowo z takimi osobami – psychologom, coachom, nauczycielom. Uświadomienie sobie źródła problemu i przeanalizowanie przyczyn konkretnych reakcji pozwala na wykonanie kolejnego kroku – poznanie strategii i technik radzenia sobie z trudnymi ludźmi oraz … sprawdzenie ich w codziennych sytuacjach.

Książka została podzielona na trzy części, z czego pierwsza stanowi merytoryczny wykład na temat typów zachowań, jakie prezentują ludzie oraz możliwych reakcji na te zachowania. Część ta składa się z czterech rozdziałów, w których autorka pokazuje typowe zachowania posługując się kontinuum, gdzie na jednym jego krańcu znajdują się zachowania wrogie lub agresywne, na drugim zachowania bierne (brak zaangażowania i aktywność). Niestety znajomość ludzkich zachowań nie wystarczy, a już na pewno nie sprawi, że możemy je zmienić. Dlatego w rozdziale drugim Hasson zachęca do samoanalizy by sprawdzić, jak obecnie reagujemy na trudnych ludzi. Wyróżnia ona reakcje: polegające na rezygnacji i akceptacji; pośrednio konfrontacyjne, wrogie oraz bezpośrednie, konfrontacyjne, wrogie. Pisze też o oczekiwaniach, jakie zwykle mamy wobec innych ludzi i dowodzi, iż są one nawykowe. Zachęca jednocześnie do podjęcia kroków zmierzających do uwolnienia się od tych nierealistycznych zachowań. W dwóch kolejnych rozdziałach znajdziemy wskazówki, jak poprawić umiejętności komunikacyjne – autorka omawia m.in. takie techniki, jak „aktywne słuchanie” i „minimalne zachęty”.

Część druga książki jest dla nas swego rodzaju sprawdzianem, przychodzi bowiem czas, kiedy zdobytą wiedzę musimy przełożyć na praktykę. W kolejnych rozdziałach autorka pokazuje, jak dokładnie się zachować wobec trudnych ludzi: co robić i mówić. a czego zdecydowanie unikać. Nauczymy się nie tylko postępować z osobami, które bezpośrednio wyrażają swoje emocje, ale również z tymi, które są niezdolne do takiego ich wyrażania, których motywy i intencje pozostają ukryte. Część trzecia książki dotyczy tzw. przypadków niereformowalnych, czyli ludzi, wobec których określenie „trudny” jest eufemizmem. Jeśli chodzi o kontakty z takimi osobnikami, Hasson ma tylko jedną radę – oddalić się od nich, pozwolić, by sobie poszli.

Niewielka objętościowo książka „Jak sobie radzić z trudnymi ludźmi” to swego rodzaju ABC kontaktów międzyludzkich. Dzięki koncentracji na najważniejszych kwestiach, czyli typach zachowań, sposobach reagowania na nie oraz plusach i minusach danego rodzaju reakcji, jesteśmy w stanie nie tylko zidentyfikować otaczających nas ludzi, ale – pamiętając o tym, że ich sposobu postępowania nie zmienimy – reagować na nich w najlepszy dla siebie sposób. I nawet, jeśli oznacza to odejście, to myśląc o tym, co możemy dzięki temu zyskać, a nie o tym, co tracimy – będziemy wygrani. Autorka dostarcza nam prostych technik i narzędzi, które zastosowane w praktyce, pozwolą obronić się przed atakami, zachować spokój ducha, który jeszcze niedawno wydawał się nieosiągalny. I choć z pewnością wcielenie podanych rad w życie nie jest łatwe to każdego dnia mamy dziesiątki okazji do ćwiczeń.

Justyna Gul

Qultura słowa