Cykl książek dla dzieci wydawnictwa Paśny Buriat pt. Opowieści o tym, co czyni nas ludźmi
Bajki, a raczej baśnie, są magicznym wehikułem, który wiedzie nas z krainy dzieciństwa do świata znaczeń i wartości. Ta kraina wbrew potocznym skojarzeniom nie jest ostoją szczęśliwości, mitycznym rajem. To czas zmagań z tym, co nieznane, trudne, wymykające się dziecięcym dłoniom i myślom – jak rozstanie rodziców. Z tym, co niepojęte, przeczuwane, ale nie do ogarnięcia, jak śmierć bliskiej osoby. To chwile emocji wszechogarniających i wahań: czy świat mnie widzi? czy mama kocha? czy bliscy pamiętają, że jestem? Na te zwątpienia lekiem są baśnie Magdy Brzezińskiej. Poetka, filolożka polska i redaktorka, a także matka dwójki dorosłych już dzieci, po mistrzowsku oddaje uczucia i rozterki małych bohaterów. Jej opowieści pomagają oswoić samotność, smutek, stratę. Dają poczucie mocy płynącej z prawdy serca, z przeczucia, że istnieje miłość bezbrzeżna. Dotykają czułej struny. Zbliżają do ludzi i do samych siebie. Dzięki nim łatwiej przetrwać nawet Rok Opadających Liści – niosą nadzieję zarówno tym młodszym, jak i starszym czytającym. Te baśnie są jak „drzwi do tej części świata, której samymi oczami nie sposób zobaczyć, ale jej obecność czuje każda istota”. Jak dobrze, że są!
dr DOROTA KRZEMIONKA, psycholog, redaktor naukowy magazynu „Charaktery”, szczęśliwa babcia Gosi i Oli
Słowo do dzieci
Poznajcie Kubę i jego Dziadka – i Drogę, którą pokonywali razem, spotykając zwierzęta, kamienie, rośliny i ludzi. Poznajcie ich ostatnią, najważniejszą wyprawę, po której Kuba dowiedział się, co jest po drugiej stronie Drogi. To tam odszedł Dziadek na zawsze. Takie odejście nazywamy śmiercią i jest ona czymś naturalnym i wspólnym dla wszystkich istot – ludzi, chomików, rybek, kotów i psów… Kiedy umiera ktoś, kogo kochacie, możecie płakać, złościć się, tęsknić, mówić o tym, co czujecie lub pomilczeć z kimś, kto was rozumie. To naturalna część Waszej drogi życia, którą przemierzacie każdego dnia.
Magda Brzezińska
Słowo do rodziców
Tytułowy Kuba, wraz z Dziadkiem, poznaje śmierć. To jedno z najważniejszych doświadczeń egzystencjalnych każdego człowieka, również dziecka. My, dorośli, często uciekamy przed rozmową z dziećmi o śmierci. Myślimy, że to je przerasta, że są na tę konfrontację zbyt wrażliwe. Czasem boimy się obnażyć własne emocje – lęk, tęsknotę, żal, gniew – spowodowane nieodwracalną stratą. Bronimy się w ten sposób przed odsłonieniem naszej wrażliwej części, odmawiając sobie i dziecku autentycznego kontaktu. Tymczasem okazuje się, że dzieci radzą sobie z tematem śmierci lepiej, niż przypuszczamy. Zachęcam Państwa do rozmawiania z dzieckiem o śmierci, ponieważ udawanie, że jej nie ma, może stać się dla dziecka źródłem poczucia opuszczenia. Zwłaszcza, gdy dotyczy śmierci kogoś bliskiego
i kochanego.
Magda Brzezińska
O autorce
Magda Brzezińska jest redaktorką, polonistką i poetką. Finalistka Nagrody im. Barbary Łopieńskiej za najlepszy wywiad prasowy. Autorka tomików poezji Pilnowaliśmy szczegółów (2019) i Potem już tylko dzień (2022). Mama Zosi i Wojtka.
Czy książka "Jak Kuba zobaczył, co jest po drugiej stronie drogi" jest odpowiednia dla przedszkolaka?
Tak, ta baśń jest w pełni dostosowana do wrażliwości dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Autorka posługuje się subtelną metaforą drogi, aby w łagodny sposób wytłumaczyć zjawisko śmierci jako naturalny etap życia. Treść koncentruje się na emocjach i relacjach, unikając przy tym drastycznych opisów czy skomplikowanych pojęć biologicznych. Dzięki takiemu podejściu lektura stanowi bezpieczne narzędzie do oswajania trudnych tematów w domowym zaciszu.
Jaką rolę w tej baśniowej opowieści odgrywa postać Dziadka?
Postać Dziadka pełni funkcję mądrego przewodnika, który uczy Kubę dostrzegać piękno natury i akceptować przemijanie. Wspólna wędrówka bohaterów przez świat roślin i zwierząt buduje fundament pod zrozumienie ostatecznego pożegnania. Dziadek przekazuje wnukowi kluczową wiedzę o tym, że pamięć o bliskich pozostaje żywa nawet po ich fizycznym odejściu. To właśnie ta silna relacja pozwala chłopcu odważnie zmierzyć się z pytaniem o to, co znajduje się po drugiej stronie.
Czy ta lektura skupia się wyłącznie na smutku, czy niesie ze sobą nadzieję?
Mimo poruszania tematu straty, książka ma wydźwięk kojący i daje czytelnikowi poczucie bezpieczeństwa. Magda Brzezińska kładzie nacisk na moc płynącą z prawdy oraz miłość, która nie kończy się wraz ze śmiercią bliskiej osoby. Historia pomaga przekuć żal w akceptację, pokazując, że śmierć jest wspólnym doświadczeniem wszystkich istot żywych na ziemi. Nadzieja płynie tutaj z przekonania, że bliscy zawsze pozostają ważną częścią naszej własnej drogi życia.
W jakich sytuacjach ta konkretna publikacja może okazać się zbyt trudna dla dziecka?
Książka nie jest odpowiednim wyborem dla rodziców szukających wyłącznie lekkiej i beztroskiej rozrywki pozbawionej refleksji. Publikacja wymaga od opiekuna pełnej gotowości do szczerej rozmowy i wspólnego przeżywania trudnych emocji razem z małym czytelnikiem. Jeśli dziecko przechodzi obecnie przez bardzo świeżą traumę, warto najpierw samodzielnie zapoznać się z treścią, aby ocenić gotowość malucha na tę konkretną metaforę. Nie jest to pozycja do szybkiego czytania przed snem, lecz wymagająca skupienia pomoc o charakterze terapeutycznym.
W jaki sposób ta książka wspiera rodziców w trudnej rozmowie o odchodzeniu?
Publikacja zawiera specjalny komentarz autorski skierowany do dorosłych, który ułatwia przełamanie bariery lęku przed tematem śmierci. Autorka wskazuje konkretne wskazówki, jak nie unikać trudnych pytań i jak towarzyszyć dziecku w jego naturalnym procesie żałoby. Tekst zachęca do autentyczności w wyrażaniu tęsknoty oraz gniewu, co buduje głęboką więź między rodzicem a dzieckiem. Książka służy jako pomost komunikacyjny, pozwalając najmłodszym poczuć, że nie są osamotnieni w swoich egzystencjalnych rozterkach.
