J.R.R. Tolkien. Biografia

Zdecydowanie zbyt rzadko sięgam po biografie i autobiografie stawiając przede wszystkim na powieści fabularne, ale staram się nadrabiać zaległości tak często jak mogę. A jeśli pojawia się historia osoby, którą cenię naprawdę mocno, wówczas nie ma przebacz - rzucam wszystko co aktualnie czytane i zaczynam wertować strony nowej opowieści. Wam również polecam ten krok, ponieważ "J.R.R. Tolkien. Biografia" zdecydowanie warta jest uwagi!

Zacznijmy od tego, że to jedyna taka biografia Tolkiena, która zamyka w sobie wszystkie najważniejsze informacje a dodatkowo podrzuca smaczki nie znane nikomu do tej pory. Przyznaję, że nie spodziewałam się natłoku aż takiej ilości szczegółów, które zostały przedstawiony w sposób bardzo jasny oraz emocjonalny, bo bardzo łatwo było stanąć u boku Tolkiena, rozumieć przeżywane przez niego stany, jego twórczą naturę czy proces poszukiwania inspiracji. To człowieka z bogatą osobowością, charyzmą a także wyobraźnią zdecydowanie godną pozazdroszczenia.

To historia intrygująca, ponieważ przedstawiająca cały przebieg zmian zachodzących w Tolkienie. Autor uchwycił jak życiowe doświadczenia czy osoby spotkane na drodze zmieniły naszego bohatera oraz miały wpływ na jego pisarską karierę. Całość czyta się z zapartym tchem a ten kto wcześniej nie przepadał za tym gatunkiem zacznie doceniać intensywność wrażeń związanych z dobrym stylem autora, który stoi na równi z fabularnymi historiami. Nie znając wcześniej tajników prywatnego życia Tolkiena byłam zachwycona jak Carpenter sprytnie przemycał wszystkie ciekawe fakty.

Każdy słyszał o Władcy Pierścieni, czytał książkę lub widział ekranizację. Nie dało się tego obejść, ponieważ opowieść podbiła świat i zjednała sobie całe mnóstwo wszelkiego rodzaju fanów. Nic więc dziwnego, że mamy apetyt na bliższe poznanie autora, jego dziecięce życie w Afryce, lata spędzone po śmierci rodziców czy miłość, która w końcu zawróciła mu w głowie. Humphrey Carpenter, przyjaciel dzieci Tolkiena, dostał od nich zgodę na ujawnienie wszystkich faktów i bazując na opowieściach, listach, dokumentach wykorzystując okazję tak bardzo jak to było możliwe.

Lubicie czytać biografie? Nie? Tą polubicie. Gwarantuję! Ciekawie napisana, mądrze przedstawiona, pełna emocji, niuansów i sekretów po które chce się sięgać książka. "J.R.R. Tolkien. Biografia" to świat równie bogaty co ten obserwowany we Władcy Pierścieni, bo w końcu tolkienowy, czyli jedyny w swoim rodzaju, niepowtarzalny, bogaty w doświadczenia oraz zaskakujący w najmniej spodziewanych momentach.

Do tej pory nie miałem okazji przeczytać żadnej biografii, dlatego nie wiedziałem czego się spodziewać po książce Carpentera i obawiałem się, czy nie będzie to dla mnie lektura bardzo wymagająca przez mnogość faktów. Na szczęście moja obawy były zupełnie niepotrzebne. Biografia Tolkiena jest napisana lekkim i interesującym językiem, a wszystkie fakty są opisane rzeczowo i przystępnie. Książka jest podzielona na kilka części, te na rozdziały, a przedstawione wydarzenia są w porządku chronologicznym. Z początku mamy zdecydowanie więcej czysto biograficznych informacji - kiedy Tolkien się urodził, gdzie się uczył, kiedy się ożenił itd. Z czasem pojawiają się informacje na temat jego pierwszych prób pisarskich, tworzenia Silmarillionu, Hobbita, Władcy Pierścieni i wielu innych historii. Nie był to łatwy proces, ponieważ Tolkien był chorobliwym wręcz perfekcjonistą, który wielokrotnie poprawiał swoje historie i starał się oddać jak największy realizm opisywanych wydarzeń, np. starannie obliczając ile Drużyna Pierścienia mogła dziennie przejść kilometrów, albo czy zgadzają się fazy księżyca z upływem czasu w powieści.

Biografia Carpentera pozwoliła mi ujrzeć Tolkiena w zupełnie nowym świetle. Znałem wiele faktów z jego życia, czy ciekawostek o nim i jego książkach, ale nigdy nie miałem okazji przeczytać całej jego historii życia. Człowiek, jaki wyłania się z tej biografii, to osoba, która kochała języki, uwielbiała się ich uczyć, ale jednocześnie je tworzyć, co później znalazło swoje odzwierciedlenie w Śródziemiu. To także człowiek, którego martwiła degradacja środowiska, przez co nie miał auta, który miał duże poczucie obowiązku, więc kiedy Władca Pierścieni osiągnął światowy sukces, potrafił odpisywać na setki listów, którzy nadesłali fani, zamiast zajmować się nauką, czy Śródziemiem. Tolkien, jak wspomniałem wcześniej, był perfekcjonistą, a jednocześnie trudno mu było się skupić, więc potrafił miesiącami redagować kolejne wydania swoich książek, poprawiając drobne błędy, czy przygotowując obiecane dodatki. To spowodowało, że za jego życia ukazało się niewiele historii ze Śródziemia i nigdy nie dowiemy się ile jeszcze historii kryło się w jego umyśle, a których nie zdążył przelać na papier.

Biografia Tolkiena to bardzo dobrze napisana historia życia jednego z najbardziej rozpoznawalnych pisarzy fantasy na świecie, który był dość zwyczajnym człowiekiem. Carpenter opisuje życie Tolkiena od czasów dzieciństwa aż do jego śmierci, przedstawiając najważniejsze wydarzenia, a także proces tworzenia całego Śródziemia i jego mitologii.

TOLKIEN ODBRĄZOWIONY

W końcu dostaliśmy wznowienie książki „J.R.R. Tolkien: Biografia” i doskonale się składa, bo stare wydania na rynku wtórnym potrafią osiągać astronomiczne ceny, a tu teraz mamy znów, świetnie wydane i za logiczne pieniądze. Gratka dla fanów, tym bardziej, że to przecież dzieło, o którym zwykło się mówić „autoryzowana biografia”. A przy okazji to już w sumie klasyka, wydana ledwie cztery lata po śmierci Tolkiena w 1977, a klasyka niemal zawsze jest dobrze napisana, satysfakcjonująca i dostarczająca świetnie podanej wiedzy o jednym z najciekawszych i najlepszych pisarzy.

Tolkien. Od dzieciństwa spędzonego w Afryce, przez życie ucznia, studenta i chłopaka zakochanego w dziewczynie, o którą chciał walczyć, po wielką sławę, jaką przyniosła mu twórczości literacka. I tak aż do końca, od najwcześniejszych lat, po te najpóźniejsze, od chwil samotności po rodzinne życie, wędrujemy, przyglądamy się temu wszystkiemu i odkrywamy krok po kroku.

Za niniejszą biografię odpowiada Humphrey Carpenter, czyli człowiek znany przede wszystkim z pisania o Tolkienie czy redagowania jego spuścizny. Właściwie nie tylko o Tolkienie pisał, a ogólnie o Inklingach, czyli tej nieformalnej grupie oksfordzkich intelektualistów, do których zaliczali się też [Adres usunięty]. twórca „Opowieści z Narnii” C.S. Lewis i jego brat, syn Tolkiena Christopher, Charles Williams czy John Wain. No i to właśnie on redagował „Listy” Tolkiena i napisał niniejszą historię jego życia i twórczości.

A o co chodzi z tą „autoryzowaną”? W skrócie autor (swoją drogą zmarły w 2005 roku, w wieku niespełna sześćdziesięciu lat) był przyjacielem dzieci brytyjskiego pisarza i to te dzieci zgodziły się, by stworzył biografię ich ojca. Było to co prawda jeszcze w czasach, kiedy nie wyszły znane nam dziś, a wydane pośmiertnie dzieła autora, ale, jak słusznie zauważa wydawca w blurbie, książka nic przez to nie traci. W końcu to historia przede wszystkim życia, losów, które lepiej tą twórczość pozwalają zrozumieć i osadzić w danym kontekście wydarzeń z przeszłości – nawet, jeśli sam autor odcinał się od takiej interpretacji – a przede wszystkim poznać pisarza.

Bo Tolkien, jaki wyłania się ze stron „Biografii” to zwyczajny człowiek. Carpenter nie buduje mu pomnika, a po prostu opowiada o nim, jego czasach i wydarzeniach, które go ukształtowały. I na tym się skupia i o tym dobrze, życiowo, z wyczuciem opowiada. A że robi to w dobrym stylu, treściwie i po prostu bardzo przyjemnie, a zarazem profesjonalnie, bardzo dobrze czyta się to wszystko, a całość zostaje z czytelnikiem na dłużej.

No i jeszcze to wydanie. Twarda oprawa, obwoluta… Zdjęć może mało, jak na lekarstwo, może i czarnobiałe, ale nie o zdjęcia chodzi (choć trochę by się ich przydało), a o treść, a ta, jak już wiadomo, świetna jest. Więc znakomita pozycja, pięknie wyglądająca na półce i… Czy trzeba czegoś więcej fanom Tolkiena? Fakt, kolejnego tomu „Historii Śródziemia”, ale ten już się zbliża, więc mamy się z czego cieszyć.