[O KSIĄŻCE]
W Imperium postradanych zmysłów (Empire of the Senseless) Kathy Acker powraca do tematów znanych polskim czytelniczkom z Kici króla piratów oraz Krwi i flaków w szkole średniej: (nie)możliwej miłości i wolności w patriarchacie, przemocy seksualnej, masochistycznej erotyki, systemowego rasizmu, braku perspektyw i rozczarowania młodych ludzi światem spustoszonym przez kapitalizm. Imperium postradanych zmysłów osadzone jest w trzech przeplatających się porządkach: dystopijnym Paryżu niedalekiej przyszłości w późnoreaganowskich latach 80. XX wieku z CIA ingerującym w rewolucję algierską legendzie o piracie Thivaiu i cyborgini Abhor, parze kochanków-terrorystów. Cyberpunkowe tropy nadają nowej głębi charakterystycznym dla amerykańskiej autorki eksperymentom językowym. Dekompozycja narracji mapuje miasto w ruinach, badanie materialności języka podąża za aparatem kontroli przepływów semiotycznych, a neurofarmaceutyki i bioniczna protetyka to technologie rozregulowania wzorców płciowych i erotycznych. Jeśli, cytując Abhor, należy „używać fikcji, w imię naszego przetrwania, przetrwania nas wszystkich”, to dla Acker właśnie kobieta jako konstrukt – podobnie jak „artysta, choć politycznie i społecznie bezsilna – musi znaleźć sposób na przetrwanie dla nas wszystkich”. Od tego postulatu wywodzi się impuls Acker do eksploracji własnej écriture féminine po skomponowaniu „elegii dla świata ojców”.
Kathy Acker (1947-1997) – amerykańska powieściopisarka postmodernistyczna, debiutowała jako reprezentantka eksperymentalnego nowojorskiego podziemia literackiego połowy lat 70., jednocześnie zarabiając na życie tańcem erotycznym. Na początku lat 80. mieszkała w Londynie, gdzie napisała kilka swoich najbardziej cenionych przez krytykę utworów. Po powrocie do USA pod koniec lat 80. przez około sześć lat pracowała jako adiunkt w San Francisco Art Institute. Oprócz kilkunastu powieści pozostawiła po sobie kilka zbiorów poezji, scenariusze filmowe, liczne eseje i teksty z teorii literatury oraz jedno libretto operowe. Zmarła na raka piersi w klinice medycyny alternatywnej w Tijuanie. W Polsce ukazały się dwie jej powieści: Kicia, król piratów w przekładzie Katarzyny Karłowskiej (Zysk i S-ka, 2002) oraz Krew i flaki w szkole średniej w przekładzie Andrzeja Wojtasika (Ha!art, 2022).
[BLURBY]
U Acker prawdziwe musi być martwe, żeby było prawdziwe, żeby mogło umrzeć. Tylko tak rozpędzone koło, eskortowane przez gang motocyklistów, wywiezie nas poza Imperium. Gdzie chcemy.
Karolina Krasny
Baśń o byciu martwym, ruchaniu, zbiegu i entropii. Stenografia noise`u.
Patrick Leftwich
Trzecia Kathy Acker po polsku! To piękna wiadomość i coś jak mały najazd tej niezwykle intensywnej pisarki na polszczyznę. Uważna lektura może dać nam wszystkim świetne narzędzia do uciekania, przeżywania, wymyślania i kochania. W Imperium postradanych zmysłów, dzięki pracy tłumacza, możemy dać się wziąć Acker w podróż i chłonąć jej punk, jej niepokój, jej seks, jej prędkości i jej niesamowitą zdolność do przetwarzania przemocy przez swoje literackie awatary.
Mateusz Górniak
Jeśli cokolwiek jest ważne dla kogokolwiek to jest to ruchanie bo ruchanie jest zawsze bolesne jak AIDS czy inny syf ale na tym polega życie dlatego bohaterki powieści postanawiają mordować każdego kto nic nie znaczy jest czarna krew z pizdy i ruchanie bo chociaż świat jest zjebany to jest też ruchanie a ruchanie jest najlepsze na świecie jeśli w ogóle cokolwiek gdziekolwiek jest lepsze od niczego.
Jacques de Côte
[FRAGMENT]
Nie wiedziałam gdzie był Thivai. Gdzie do diabła był Thivai. W tym postapokaliptycznym syfie. Jebać go, był tylko mężczyzną. Mężczyźni, w szczególności hetero mężczyźni, są nic niewarci. Już nie są. Coś jak sukces. Być może, przed rewolucją, mężczyźni odnosili zbyt wiele sukcesów. Nieważne, większość ludzi teraz to kobiety. W tym mieście kobiety są tym kim były od zawsze, prostytutkami: żyją razem i robią to na co mają ochotę. Czułam się jak mutant w tak społecznym, towarzyskim mieście, ale nigdy nigdzie nie czułam przynależności. W tym mieście nie czułam przynależności w sposób absolutny bo nigdy nie kantowałam, bo seksualność była dla mnie zbyt druzgocąca, i byłam przyzwyczajona do Thivaia przy mnie żebym mogła go nienawidzić do głębi. Ponieważ rozumiem czemu są tylko kobiety w tym świecie i nie rozumiem tego wcale, czuję się dziwnie ze sobą: nie wiem czy wiem czy nie wiem i czy mogę wiedzieć.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
W jakim stylu i gatunku utrzymana jest książka "Imperium postradanych zmysłów"?
Książka stanowi radykalne połączenie postmodernistycznej prozy eksperymentalnej z mrocznymi tropami cyberpunka. Autorka wykorzystuje dekompozycję narracji i badanie materialności języka do opisania dystopijnej wizji Paryża lat 80. Czytelnik spotka tu intensywne opisy bionicznej protetyki oraz neurofarmaceutyków wpływających na tożsamość bohaterów. To wymagająca literatura z kręgu nowojorskiego podziemia literackiego, skupiona na kontestacji kapitalizmu i patriarchatu. Całość tworzy gęstą, punkową strukturę, którą krytycy określają mianem stenografii noise'u.
Czy fabuła tej powieści jest prowadzona w sposób tradycyjny i linearny?
Narracja w tej powieści jest celowo pofragmentowana i odchodzi od klasycznego układu przyczynowo-skutkowego. Kathy Acker przeplata trzy różne porządki czasowe i tematyczne, tworząc gęstą sieć literackich odniesień oraz eksperymentów językowych. Taka forma pozwala na głębsze doświadczenie chaosu i niepokoju towarzyszącego parze kochanków-terrorystów w ich zmaganiach z systemem. Eksploracja własnej formy pisarskiej służy tu mapowaniu miasta w ruinie oraz badaniu granic ludzkiej percepcji. Lektura wymaga od odbiorcy pełnego skupienia i otwartości na nieszablonową konstrukcję świata przedstawionego.
Jaką rolę w tej historii odgrywają elementy cyberpunkowe i technologia?
Elementy cyberpunka, takie jak postać cyborgini Abhor, służą tu do radykalnej dekonstrukcji wzorców płciowych. Bioniczna protetyka i zaawansowane technologie kontroli przepływów informacji są narzędziami, za pomocą których autorka bada granice cielesności. Technologia nie jest jedynie tłem, lecz aktywnym czynnikiem wpływającym na przetrwanie jednostki w opresyjnym, dystopijnym świecie. Poprzez motywy bioniczne Acker analizuje, jak systemy władzy ingerują w najbardziej intymne sfery ludzkiego życia. To unikalne spojrzenie na technologię jako narzędzie zarówno zniewolenia, jak i potencjalnego wyzwolenia.
Dla kogo ta książka będzie odpowiednim wyborem lekturowym?
Powieść jest idealna dla czytelników poszukujących bezkompromisowej literatury pięknej, która łączy teorię krytyczną z punkową energią. Zainteresuje ona osoby ceniące twórczość radykalnego postmodernizmu oraz poszukujące w prozie narzędzi do analizy systemowej przemocy. To pozycja obowiązkowa dla badaczy nurtu écriture féminine oraz fanów literatury awangardowej, która nie boi się drastycznych środków wyrazu. Lektura dostarcza intensywnych wrażeń intelektualnych, wykraczając daleko poza schematy literatury popularnej. Książka sprawdzi się doskonale u odbiorców gotowych na konfrontację z trudną tematyką społeczną i polityczną.
Komu odradza się lekturę tej konkretnej powieści Kathy Acker?
Książka nie jest odpowiednia dla osób poszukujących lekkiej rozrywki lub unikających w literaturze dosłownej przemocy i drastycznej erotyki. Ze względu na bardzo surowy język, opisy masochistycznych zachowań oraz brutalną dekonstrukcję rzeczywistości, może ona budzić silny dyskomfort u wrażliwych odbiorców. Nie jest to również dobry wybór dla czytelników preferujących jasne zakończenia i tradycyjnie zarysowanych bohaterów o spójnej psychologii. Powieść celowo uderza w tabu i stosuje estetykę szoku, co może być przytłaczające dla osób nieprzyzwyczajonych do literackiej prowokacji. Treść wymaga dużej odporności emocjonalnej i akceptacji dla wulgarnego języka.
