"Historia mundiali. 1930-1974. Tom 1" autorstwa Leszka Jarosza to świetne przedstawienie historii najpopularniejszej sportowej imprezy na świecie.
Można w niej znaleźć wiele ciekawych i nieznanych dotąd szerszemu gronu ciekawostek. Pozwala niejako wejść w nastroje tamtych lat i przeżyć te Mundiale na nowo.
Leszek Jarosz odtworzył w niezwykle sumienny sposób historię mundiali. Wykorzystał do tego archiwa, nagrania telewizyjne i radiowe, gazety oraz wszystkie inne źródła, dzięki czemu udało mu się stworzyć podsumowanie szersze niż wiedza przeciętnego kibica.
Autor obala mity, którymi piłkarski świat pasjonował się przez lata. Samą książkę można nazwać dziełem kompletnym, w szczegółowy sposób opisującym tamte wydarzenia. Jest pełne nieznanych dotąd opowieści, ciekawostek i anegdot na temat największych futbolowych gwiazd i drużyn. Nie pomija także polskich epizodów na tej kultowej imprezie. Znajdą się tutaj podejrzane werdykty sędziów, światowa polityka i wiele skandali, czyli wszystko na temat turnieju, który stał się niemal religią dla najbardziej zagorzałych fanów piłki nożnej, a nawet całych narodów.
Opinie o książce
Pod piórem tego wytrawnego badacza dziejów mistrzostw świata futbolowa historia wciąż tętni życiem: Leônidas w zapadających ciemnościach strzela gole Polakom podczas dramatycznego meczu w 1938 roku, a Grzegorz Lato ściga się z brazylijskimi obrońcami, by zdobyć bramkę, która da Biało-Czerwonym sensacyjne trzecie miejsce na świecie. Są tu podejrzane werdykty sędziowskie, wielka polityka i jeszcze większe skandale – wszystko to składa się na zapierającą dech w piersiach opowieść o turnieju, który na samym początku, w 1930 roku, był zaledwie ubogim kuzynem igrzysk olimpijskich, by w niedługim czasie stać się imprezą, która rozpalała serca nie tylko zagorzałych fanów futbolu, ale i całych narodów.
Dariusz Szpakowski, TVP Sport
Czy wiedzieliście, że niewiele brakowało, by reprezentacja Polski zbojkotowała legendarne dziś dla nas mistrzostwa świata w 1974 roku? Zapewne nie mieliście o tym pojęcia, bo jeszcze nie czytaliście Historii mundiali. Leszek Jarosz to prawdziwa kopalnia wiedzy, a w temacie mistrzostw świata mało kto może się z nim równać. W tej książce znajdziecie mnóstwo faktów i ustaleń, o których nikt wcześniej nie pisał.
Piotr Żelazny, „Rzeczpospolita”
Tę książkę po prostu wypada mieć na półce nie tylko w roku mundialowym. Liczba podanych informacji i ciekawostek, skrupulatność w sięganiu do nie tylko piłkarskiej przeszłości oraz rzetelność pracy Leszka Jarosza każą postawić pytanie, czy kiedykolwiek lepiej opisano historię mundiali. Wątpię. Ta książka zasługuje na złoty medal.
Maciej Iwański, TVP Sport
Świetnie udokumentowana, imponująca erudycją i bardzo dobrze napisana Historia mundiali Leszka Jarosza jest jak sam mundial: zapomina się przy niej o całym świecie i nie chce się uronić najdrobniejszego szczegółu. Jeżeli w dzieciństwie zakładaliście sobie w czasie mistrzostw specjalne zeszyty, żeby zatrzymać tamto doświadczenie, przypomnicie sobie jego smak. Jeżeli nie zakładaliście, autor zrobił to za Was. Przy okazji zaś opowiedział na nowo dzieje Waszego ulubionego sportu, a w tle – świata, w którym żyjecie.
Michał Okoński, „Tygodnik Powszechny”
O autorze
Leszek Jarosz to pochodzący z Puław dziennikarz TVP Sport, wcześniej pracował w BBC. Jest stałym współpracownikiem pisma "Kopalnia. Sztuka futbolu". W 2020 roku został nominowany do nagrody Grand Press w kategorii Dziennikarstwo specjalistyczne za tekst o meczu Polski z Brazylią na Mundialu w 1938 roku.
Jakie dokładnie lata obejmuje pierwszy tom książki "Historia mundiali. 1930-1974. Tom 1"?
Pierwszy tom tej serii szczegółowo opisuje turnieje rozgrywane od inauguracyjnych mistrzostw w 1930 roku aż do 1974 roku włącznie. Autor analizuje każde wydarzenie chronologicznie, przybliżając kulisy organizacji oraz przebieg rywalizacji na przestrzeni tych 44 lat. Publikacja kończy się na słynnym występie reprezentacji Polski pod wodzą Kazimierza Górskiego na boiskach RFN. Jest to kompletne kompendium wiedzy o epoce futbolu romantycznego i narodzinach nowoczesnej piłki nożnej. Ta chronologiczna struktura pozwala czytelnikowi śledzić ewolucję turnieju od skromnych początków do rangi globalnego fenomenu.
Czy książka skupia się wyłącznie na wynikach meczów i statystykach piłkarskich?
Publikacja wykracza daleko poza suche statystyki, oferując głęboką analizę polityczną i społeczną opisywanych czasów. Leszek Jarosz odkrywa nieznane fakty dotyczące skandali sędziowskich, wpływów wielkiej polityki na sport oraz osobistych dramatów zawodników. Czytelnik znajdzie tu liczne anegdoty, takie jak historia statku płynącego na pierwszy mundial czy kulisy potencjalnych bojkotów. To rzetelne studium historyczne, które czyta się z zainteresowaniem równym najlepszej powieści reportażowej. Każdy rozdział to osobna, starannie udokumentowana opowieść o ludziach tworzących legendę światowej piłki nożnej.
Czy treść publikacji jest przystępna dla osób, które dopiero zaczynają interesować się historią futbolu?
Tak, książka została napisana w sposób bardzo przystępny, mimo swojego monumentalnego i naukowego charakteru. Autor sprawnie łączy rzetelną wiedzę historyczną z lekkością pióra, co sprawia, że lektura jest fascynująca nawet dla początkujących fanów. Każdy rozdział wzbogacony jest o ciekawostki, które pomagają zrozumieć kontekst dawnych turniejów bez posiadania specjalistycznej wiedzy. To doskonały wybór do budowania pasji historyczno-sportowej od podstaw. Styl autora sprawia, że nawet najbardziej skomplikowane zawiłości historyczne stają się zrozumiałe i wciągające.
Dla kogo ta szczegółowa publikacja o dawnych mistrzostwach świata nie będzie odpowiednim wyborem?
Książka nie jest polecana osobom poszukującym jedynie krótkich podsumowań meczów lub współczesnych statystyk z ostatnich lat. Ze względu na ogromną szczegółowość i skupienie na archiwaliach, publikacja ta może przytłoczyć czytelników preferujących lekkie albumy zamiast gęstego tekstu. Tom ten kończy się na 1974 roku, więc nie zawiera on informacji o nowszych sukcesach światowych gwiazd futbolu. Jest to pozycja wymagająca od odbiorcy czasu oraz pełnego skupienia na lekturze. Jeśli szukasz jedynie szybkich faktów do sprawdzenia w trakcie meczu, ta obszerna monografia może okazać się zbyt wymagająca.
Na jakich źródłach opierał się Leszek Jarosz podczas pisania tej historycznej kroniki?
Fundamentem tej pracy są wieloletnie badania w zagranicznych archiwach, analiza nagrań radiowych, telewizyjnych oraz dawnych wycinków prasowych. Leszek Jarosz weryfikuje mity narosłe przez dekady, docierając do pierwotnych źródeł informacji, które wcześniej nie były szeroko znane w Polsce. Dzięki tak skrupulatnemu podejściu autor prostuje wiele błędnych przekonań dotyczących historycznych meczów i kontrowersyjnych decyzji FIFA. Czytelnik otrzymuje gwarancję najwyższej rzetelności merytorycznej opartej na twardych dowodach i dokumentach. To podejście sprawia, że książka stanowi najważniejszy punkt odniesienia dla każdego polskiego badacza dziejów futbolu.
