Grom z jasnego nieba. Opowieść o sztuce, życiu i nagłej śmierci

Jednym z najpiękniejszych elementów tej książki jest jej osobisty charakter. Autorka często wraca myślami do swojego ojca – szkockiego malarza James Cumming. Pisze o tym, jak uczył ją patrzeć na obrazy, jak pokazywał znaczenie koloru, światła i drobnych szczegółów. Te fragmenty są bardzo ciepłe i wzruszające. Czułam, że to właśnie dzięki tej relacji autorka potrafi tak wnikliwie i czule pisać o sztuce.

Ogromnym atutem książki są także kolorowe reprodukcje opisywanych dzieł. Dzięki nim mogłam od razu zobaczyć obrazy, o których pisze autorka. To bardzo pomaga, bo jej opisy są pełne szczegółów i odniesień do światła, barw czy kompozycji.

Moim zdaniem największą siłą tej książki jest to, że łączy kilka różnych historii. Z jednej strony jest to opowieść o Carelu Fabritiusie i o tragedii, która przerwała jego życie. Z drugiej – fascynująca podróż przez sztukę holenderskiego XVII wieku. A z trzeciej – bardzo osobista historia autorki i jej relacji z ojcem. Te trzy wątki splatają się ze sobą w sposób naturalny i sprawiają, że książka staje się czymś więcej niż tylko esejem o malarstwie.

Po skończeniu lektury poczułam przede wszystkim wdzięczność. Za to, że ktoś potrafi tak pięknie opowiadać o sztuce. Za to, że obrazy sprzed kilkuset lat nadal potrafią poruszać i inspirować. I za przypomnienie, że życie – tak jak w przypadku Fabritiusa – bywa nagłe i nieprzewidywalne, ale sztuka może przetrwać znacznie dłużej niż człowiek. Gorąco polecam.

Grom z jasnego nieba. Opowieść o sztuce, życiu i nagłej śmierci to książka, którą poleciłabym nie tylko miłośnikom malarstwa. To lektura dla wszystkich, którzy lubią spokojne, refleksyjne opowieści i chcą spojrzeć na sztukę trochę inaczej – nie jak na muzealny eksponat, ale jak na część ludzkiego życia.

Jeśli miałabym podsumować ją jednym zdaniem: to niezwykle piękna, mądra i poruszająca książka o tym, jak patrzeć – na obrazy, na świat i na życie.

Są takie książki, które z pozoru wydają się ciężkie, a po przeczytaniu pierwszych stron wpadamy w nie jak śliwka w kompot (bo są tak doskonałe). Ja właśnie miałam tak z książką „Grom z jasnego nieba”.

Tematyka sztuki interesuje mnie w książkach. Samo malarstwo bardzo mnie interesuje, chciałabym wiedzieć o nim jak najwięcej, poszerzać i zgłębiać swoją wiedzę.

Mimo to bałam się trochę, że przez książkę Laury Cummings będę musiała się przedzierać i że będzie szła mi opornie. Jednak wcale tak nie było.

Całą książkę czytało się wspaniale. Autorka ma wielki dar do pisania o sztuce. Jej styl jest lekki i potrafi zainteresować od pierwszego rozdziału.

Jestem więcej jak zadowolona, że autorka zabrała mnie w tę podróż po holenderskim malarstwie. Zawsze myślałam, że to jest tylko „Dziewczyna z perłą” i parę innych obrazów. A tak naprawdę w XVII wieku to był trend jedyny w swoim rodzaju. Dzięki wnikliwej analizie autorki obrazy te nie są już dla mnie zagadką ani zwykłą sceną rodzajową czy martwą naturą, ponieważ dopiero w zestawieniu z życiorysem malarza i tym co działo się wtedy w Niderlandach obraz staje się historia, opowieścią.

Punktem wyjścia Cumming do tej książki był jej ojciec, który był malarzem. To dzięki rodzicom autorka zainteresowała się sztuką.

Poza tym jej fascynacja twórczością Fabritiusa jest niezwykła. Dzięki niej ja również zainteresowałam się nim, szczególnie, że jest on poniekąd tajemnicą. Zagadką, która raczej pozostanie nie rozwiązania. Za to możemy podziwiać jego obrazy, a w tej chwili zachwycać się również książką o nim.

Gdybym miała określić tę książkę jednym słowem to nie wiem czy by mi się udało. Dla mnie ten tytuł jest rewelacyjny, jedyny w swoim rodzaju. Oby więcej taki pozycji pojawiało się na naszym rynku wydawniczym.

52/52/2026

"Grom z jasnego nieba. Opowieść o sztuce, życiu i nagłej śmierci" Laura Cumming Literackie #recenzja #współpracabarterowa #współpracarecenzencka #holenderskizłotywiek

Non omnis moriar

„Grom z jasnego nieba” to pochwała malarstwa z holenderskiego złotego wieku, ale także osobista podróż autorki w świat malarstwa i sztuki, jak również zbiór wspomnień spisanych przez autorkę ku pamięci jej ojca Jamesa Cumminga.

Autorka w sposób poetycki i z widoczną pasją opowiada nam o arcydziełach holenderskich malarzy, takich jak Vermeera, Rembrandta, De Hoocha, Halsa i przodującego tu Carela Fabritiusa, którego losy i dzieła stanowią oś przewodnią książki. Już sam tytuł jak i szczygieł z obrazu Fabritiusa na okładce dają nam ogląd na to, na jakim malarzu autorka będzie skupiać najwięcej uwagi. Należy przyznać, że spójną klamrą autorka łączy oprowadzanie nas po nazwiskach wielkich malarzy holenderskich z odkrywaniem tajemnic krótkiego życia Carela Fabritiusa z wspominkami o własnym ojcu i jego talencie, obrazach i o tym, czego ją nauczył.

„Grom z jasnego nieba” to nie tylko historia o obrazach i malarzach, ale także opowieść o kruchości życia, o nieprzewidywalności śmierci, o tym, że artysta umiera, ale pozostaje wiecznie żywy w swoich dziełach i w pamięci innych. To książka idealna dla pasjonatów malarstwa, zwłaszcza holenderskiego i szkockiego, dla lubiących poetycki styl opowiadania o dziełach i dla tych, którzy tak jak autorka zastanawiają się, rozmyślają nad przemijalnością życia, ale równocześnie chcą z niego czerpać jak najwięcej, żyć chwilą, nie martwić się na zapas przyszłością. 

Widać, że malarstwo to wielka pasja autorki i potrafi pięknie, dokładnie i elastycznie opowiadać o przywoływanych obrazach, przyznam, że dla mnie jako laika w kwestii malarstwa, jej opisy pozwalały skupić mi się na ważnych elementach omawianych dzieł i inaczej na nie spojrzeć, trochę jej oczami i choć na chwilę odczuć ten jej zachwyt sztuką. 

A Wy lubicie malarstwo? Jesteście ciekawi losów autora „Szczygła” i jego tragicznej śmierci w wybuchu prochowni w Delft 12 października 1654 roku? Jeśli tak, to sięgajcie po „Grom z jasnego nieba” i czytajcie !

Za egzemplarz do recenzji dziękuję wydawnictwu Literackie.  

🎨 Jaki jest Twój ulubiony kolor?

Barwy to czary. To one budują nastrój, nadają ton i sprawiają, że widzimy więcej, niż początkowo jesteśmy w stanie dostrzec. A obrazy? Obrazy to magia.

„Obrazy mogą nas zabrać tam, gdzie chcemy, ale też same w sobie są krainą, towarzystwem, miejscem, w którym chcesz przebywać.”

Ta książka to niezwykła podróż, nie tylko przez świat sztuki, ale także przez życie. Autorka zaprasza nas do intymnej, niemal szeptanej opowieści, w której splata się to, co uchwycone na płótnach holenderskich mistrzów, z jej własnymi doświadczeniami i wspomnieniami. To subtelne połączenie dwóch rzeczywistości, tej namacalnej i tej zatrzymanej w obrazach.

Balansujemy tu na granicy życia i sztuki, które przenikają się w sposób poruszający i głęboko emocjonalny. To historia pełna ciszy, spokoju i ukrytych znaczeń, takich, które wydobywają się z półcieni, z detali, z reprodukcji obrazów, które możemy odnaleźć na kartach tej książki.

Przewodnikiem tej opowieści staje się malarz z XVII wieku, Carel Fabritius, ale wokół niego pojawia się wiele innych nazwisk twórców sztuki holenderskiej, którzy na zawsze zapisali się w historii sztuki. Jego los i innych artystów, przeplata się z historią autorki, tworząc opowieść o przemijaniu, pamięci i tym, co pozostaje po człowieku.

To nie jest książka, która krzyczy. Ona szepcze, czaruje słowami i obrazami. Otula czytelnika delikatnością, jednocześnie zostawiając w nim ślad. To także piękny ukłon w stronę ojca autorki, malarza i dowód na to, jak głęboko sztuka potrafi zakorzenić się w życiu.

Ta lektura zmienia sposób patrzenia. Pokazuje, że jeden obraz może wywołać tysiące emocji, wszystko zależy od tego, kim jesteś i co w sobie niesiesz w danym momencie. Relacja między widzem a dziełem jest intymna, niepowtarzalna…

„To, co widzisz, jest twoje i tylko twoje, i zawsze prawdziwe dla ciebie, bez względu na to, co myślą inni.”

Uwierz mi, sztuka jest magią. Pozwól sobie ją odkryć…