Grand Union

Nie każda książka jest porywającą. Nie każda książka może się nam spodobać. Nie zawsze treść książki jest zrozumiała i lekka. Książka Zadie Smith ma wiele opowiadań ,a każda jest inna. Każda opowieść ma coś niespotykanego i pozwala odkryć nam nieznaną prawdę o sobie. Znajdziemy tam opowieści od chłopca w teatrze lalek , transseksualistę poszukującego gorsetu po kobietę ,która postanawia odejść od męża. Emocje związane z tą książką są różne i skomplikowane. Jak dla mnie trochę ciężko było przebić się przez niektóre opowieści. Styl autorki jest inny niż te z którymi się spotkałam. By zgłębić się w daną treść trzeba mocno się skoncentrować. Niestety ta książka nie była dla mnie. Może to nie ten czas. Może muszę jeszcze dojrzeć do takich opowieści. Ale nie staram się was zniechęcić ,co do tej pozycji. Po prostu każdy ma inny gust. Jeżeli uważacie ,że to książka warta przeczytania ,to jak najbardziej możecie po nią sięgnąć.

Nie, nie czytałam wcześniej nic Smith. Wiem, czytelnicy ją kochają. No i? No i klops, jestem zdecydowanie na nie. Ja wiem, że na czasie. Tematy feministyczne, ekologiczne, rasowe i w ogóle wszystko bardzo trendy. To się czyta, to się podoba, jest lans. Do tego ubrane pięknie w metafory (matko, to najczęściej używane słowo w tej książce), ładne słowa, okrągłe zdania. Z założenia to mądre opowieści, nawet przypowieści można napisać. Dla mnie, w dużym uproszczeniu, to pisanie o chlaniu i pieprzeniu w wersji deluxe "ą ę". Przeintelektualizowane, na siłę oryginalne. Być może z tego powodu takie modne i każdy powinien się zachwycać. Historie nie wzbudziły we mnie żadnych przemyśleń, nie wywołały ani jednej małej emocji. To pierwsza w moim życiu książka w formie zbioru opowiadań, przynajmniej nie pamiętam innej. Zdecydowanie nie dla mnie, nie mogłam się zaangażować, "nie czułam" klimatu.

O Zadie Smith usłyszałam, kiedy pojawiła się w zeszłym roku na festiwalu Literackim Sopot i uczestniczyła w spotkaniu z czytelnikami. Okazało się, że wizyta w Polsce zaowocowała opowiadaniem "Dialektyka", które znalazło się w zbiorze "Grand Union". Wcześniej jednak sięgnęłam po jej powieść "Białe zęby", która znajduje się na liście 100 najlepszych angielskich powieści wszech czasów magazynu „Time”. Tytuł faktycznie zasłużony, mimo to przed rozpoczęciem "Grand Union" miałam małe obawy. Nie przepadam bowiem za krótkimi formami, zbyt wiele razy się sparzyłam. Opowiadanie musi być maksymalnie skondensowane, nasycone treścią, wzbudzić zainteresowanie czytelnika już pierwszym zdaniem i zostawić go z przemyślaną, często niejednoznaczną puentą. Stworzenie czegoś takiego nie jest łatwe. Czy udało się to Zadie Smith?

"Grand Union" to zbiór opowiadań, których historie są albo poprawne albo bardzo dobre, ale mimo nie do końca równego poziomu, wszystkie warte przeczytania. Autorka wyróżnia się wyjątkową umiejętnością obserwowania świata i przelewania jego fragmentów na papier. W tekstach widać ogrom empatii i zaangażowania, szczerego zainteresowania ludzkimi losami. W tych krótkich historiach znajdziemy bohaterów walczących o własną tożsamość, wyrwanie się z ograniczających, krzywdzących stereotypów. Ich losy są pretekstem do szerszej analizy problemów społecznych i kulturowych. Każda opowieść jest inna, a jednak zawsze tak samo melancholijna, ukazująca złożoność ludzkich charakterów i uczuć, a w konsekwencji dająca obraz współczesnego świata. Zadie przeplata brutalnie rzeczywiste momenty z surrealistycznymi, wręcz poetyckimi wątkami. Tym samym tworzy wielowarstwowy zbiór historii, w których każdy znajdzie coś dla siebie.

Najlepszą rzeczą w książkach jest ich różnorodność. Jedne mogą opowiadać fantastyczne historie o zmyślonych światach pełnych magii, niezwykłych stworzeń, epickich walk. Inne skupiają się na opisywaniu faktów, czy życiorysów znanych osób. Są też takie, które zbierają w całość wiele oddzielnych opowieści połączonych pewnym motywem przewodnim. Taki motyw próbowałem ostatnio znaleźć w "Grand Union", najnowszym tytule autorstwa Zadie Smith.

Pierwszy raz spotkałem się z twórczością Zadie Smith. Dowiedziałem się, że to brytyjska autorka opowiadań i powieści, a na polskim rynku ukazało się już kilka książek jej autorstwa, m. in. "Białe zęby" czy "Łowca autografów". Najnowsza, "Grand Union" od wydawnictwa Znak, to zbiór dziewiętnastu opowiadań, w których porusza wiele niełatwych tematów.

Wśród tych wspomnianych wyżej tematów znajdują się zagadnienia dotyczące ludzkiej seksualności, przynależności do określonych grup społecznych, relacji rodzinnych, a to wszystko zostaje nam zaprezentowane z punktu widzenia kobiety wrażliwej na różne problemy i sytuacje w jakich można się znaleźć.

Z pewnością "Grand Union" nie należy do najłatwiejszych lektur. Nie tylko ze względu na poważną treść, a wręcz drążenie tabu, ale także przez język, ciągle zmieniających się bohaterów i fabułę. Trzeba czytać z wielkim skupieniem by jak najlepiej zrozumieć to, co autorka miała nam do przekazania. Na szczęście forma książki - zbiór opowiadań - pozwala nam na dowolną kolejność czytania, gdyż poszczególne opowieści nie są ze sobą fabularnie powiązane.

Zadie Smith przedstawia nam kolekcję niezwykłych postaci oraz ich perypetii w taki sposób, że każdy czytelnik może tu znaleźć osobę lub historię, z którą będzie w stanie się utożsamić, od transseksualisty kupującej gorset i wdającej się w dziwną kłótnię w sklepie, aż po chłopca pomagającego rodzicom w teatrzyku lalek.

Nie brakuje tu oryginalnych historii i już przez sam ten fakt warto sięgnąć po "Grand Union". Jeśli lubicie stawiać sobie czytelnicze wyzwania, to z pewnością takim będzie zbiór opowiadań brytyjskiej pisarki