Emigranci. Listy z czarnych miast

„Listy z czarnych miast”

„Zdawali sobie równocześnie sprawę z tego, że właśnie na tym polega życie – na ciągłych zmianach. Przypływach i odpływach. Nie należało się przeciwko nim zanadto buntować”.

Literackie podróże sprawiają, że czas się zatrzymuje a w zasadzie rozpoczyna wsteczne odliczanie. Inne czasy, inne przestrzenie i ludzie, których wybory życiowe zaowocowały tułaczką po nieznanym świecie. Dlatego tak po drodze, po literackiej drodze, jest mi z serią „Emigranci” Sabiny Waszut, której drugi tom „Listy z czarnych miast” nie tak dawno miał premierę.

„Widać już taki nasz los, że ani do miejsc, ani do ludzi przywiązywać się nie możemy”

Na początku XX wieku górnicza rodzina Bednarzy wyemigrowała do Zagłębia Ruhry, do miasteczka Bottrop. Zabrali ze sobą niewiele, bo i też niewiele posiadali. Ale i tak to, co najważniejsze było w ich sercach. Pamięć o ojcowiźnie, o śląskiej ziemi, z której wyrośli i do której chcieli kiedyś powrócić. Tę miłość do Śląska zaszczepili w swoich synach – Andrzeju, Witku i Zydze. Wszyscy urodzili się już w Westfalii, więc Śląsk znali li i jedynie z opowieści rodziców. Szansa na ich powrót do ojczyzny trafiła się w 1920 r., za sprawą plebiscytu, który miał zadecydować, czy Śląsk ma być polski czy niemiecki.

Niespokojne czasy wybrali na powrót, bo o polski Śląsk trzeba było zawalczyć, przelać krew i oddać to, co najcenniejsze. A i tak rodzina Bednarzy musi udać się w kolejną podróż, tym razem do dalekiej Francji. Czy to będzie ostatni przystanek w ich życiowej tułaczce?

„Wszak zbyt się różnią, by móc się dogadać”

Sabina Waszut nieprzypadkowo na bohaterów „Listów z czarnych miast” wybrała górniczą rodzinę. Nie każdy może i chce zostać częścią górniczej braci. Górnicy wiedzą, jak ciężka fizycznie jest to praca, w miejscu, gdzie nie można okazywać strachu. Praca, za którą powinni otrzymać godziwą zapłatę. Ich codzienna harówka przekłada się na niespokojne myśli żon i dzieci, czy po szychcie wrócą cali do domu. To także podskórny lęk, czy będzie co jeść, czym ogrzać mieszkanie i zapewnić dzieciom lepszą przyszłość. A bieda i zapijanie smutków w karczmie? I ten szary pył, który osiada wszędzie, nie pozwalając rzeczywistości nabrać wyrazistych barw.

Ale jednocześnie nie wyobrażają sobie innego życia, chociaż ich zapał i chęć do pracy często są wykorzystywane przez tych, którzy żerują na łatwowierności „nowych”. Górnicza szychta hartuje, nie pozwala smętnie zwiesić głowy i poddać się. Dlatego rodzina Bednarzy walczy, tułając się po świecie, szukając miejsca, które oswoją i nazwą domem. W ich historii najboleśniejsze jest poczucie, że nigdzie nie czują się jak u siebie. Niechciani, skazani na wędrówkę w poszukiwaniu własnego kąta. Zawsze jako „nowi”, „obcy”. Z początku nieufni wobec nowych sąsiadów, obco brzmiącego języka czy nietypowych zwyczajów, jakby ich czarne serca jeszcze nie wiedziały, czy mogą zabić mocniej na tej ziemi.

„Uspokój głowę a życie stanie się prostsze”

Z okładki „Listów z czarnych miast” spogląda Witek, najstarszy syn Cecylii i Bartłomieja. Chłopak, który zapewne chciałby inaczej przeżyć swoje młodzieńcze lata. Zbyt dużo wydarzeń stało się jego udziałem. Poznał smak krwawych walk, niespodziewanej straty bliskiej osoby, miłosnego rozczarowania, goryczy czy złości. Trudno to wszystko poukładać, gdy w głowie kłębią się myśli i pytania – Kim jestem? Ślązakiem? Polakiem? Po czyjej stronie mam stanąć?

Ale Witek już patrzy bez niepokoju, raczej z nadzieją. Przeszłość, choć niełatwa, mocno go doświadczyła. Dojrzał i chyba trochę w tym miały udział pewne listy z Brazylii.

„Listy z czarnych miast” to opowieść o rodzinie Bednarzy i jej wędrówce szlakiem czarnego złota w poszukiwaniu domu. Na obczyźnie tęsknota boleśniej kłuje w serce, bieda mocniej doskwiera a życie bardziej doświadcza. Ale nic bardziej nie hartuje i nie formuje własnej tożsamości.

"Dom jest tam, gdzie serce twoje" - te słowa są znane chyba każdemu z nas. W odniesieniu do emigrantów nabierają jest dodatkowego znaczenia. Towarzyszące, wędrującym za chlebem i lepszym jutrem, ludziom uczucie osamotnienia i braku przynależności, jest szczególnie dotkliwe. Niejednokrotnie zadają sobie pytanie, gdzie właściwie jest ich dom? Które z miejsc mogą ochrzcić tym właśnie mianem?

W powieści przedstawione są wydarzenia z lat 20. XX wieku. Walka o polskość Śląska i rodzina Bednarzy, która najpierw powraca na ojczyste (jak mają nadzieję) ziemie z Zagłębia Ruhry, a potem emigruje do Francji. Ciągnięci obietnicami lepszej przyszłości walczą o siebie wzajemnie, codziennie narażając życie w kopalni. Życie górnika bowiem, każdego dnia oznacza strach i wystawianie siebie na niebezpieczeństwo.

Jesteśmy świadkami ich rozterek, tęsknot, upadków i powstań. Wspólnie czekamy też na listy - jedyny element łączący ich z dotychczasowym życiem. Listy, które przynoszą dobre, ale i złe wieści. Te, które uskrzydlają, ale i załamują. A w końcu te, które dają namiastkę dobrego jutra ❤️

Przez tę fabułę przepłynęłam. Wciągnięta opisem wydarzeń towarzyszyłam bohaterom w lepszych i gorszych momentach, ciągle trzymając kciuki za ich lepszy los. Nie znałam pierwszej części serii, ale nie stanowiło to większego problemu, ponieważ historia Bednarzy tylko w niewielkim stopniu łączy się z wątkiem z poprzedniego tomu.

Dla lubiących powieści z historią w tle, będzie odpowiednia 😊

„Listy z czarnych miast” to druga część cyklu „Emigranci”. Sabina Waszut ponownie rysuje historię poruszającą nasze najczulsze struny.

Poznajemy losy ludzi, którzy próbowali odnaleźć się w rzeczywistości po I wojnie światowej. I choć życie nie było dla nich łaskawe, próbowali odnaleźć swoje miejsce na ziemi, pragnąc szczęścia i pomyślności. Przyznam, że czasy w których żyli, nie były dla nich łaskawe, pomyślne. Jednak pragnienie szczęścia sprawiało, że poszukiwali oni wiele dróg, aby owe szczęście odnaleźć.

Poznając historię rodziny Bednarzy, uświadomiłem sobie jak kręte są życiowe drogi. Jak wiele trzeba przejść, co należy poświęcić w poszukiwaniu upragnionego szczęścia. Jednak często wizja lepszego świata, gdzieś w jakimś jego zakątku, odbiega od prawdziwego obrazu. Po przeczytaniu powieści Sabiny Waszut utwierdziłem się w przekonaniu, że wszędzie dobrze, gdzie nas nie ma.

Ok, można zarzucić mi, że żyjąc w dzisiejszych czasach, gdy mogę cieszyć się wolnością, takie myślenie ma się nijak do perspektywy w jakiej żyła rodzina Cecylii i Bartłomieja. Przecież nie przeżyłem tego, co oni. Nie doświadczyłem tego samego piekła.

Jednak jak się okazuje, ich marzenia o lepszym świecie, przepełnione były bólem oraz rozczarowaniami. Rodzina, o której wspominam zawiedziona obietnicami lepszego jutra, postanawia wrócić na Górny Śląsk, aby wziąć udział w plebiscycie. Czy przyjazd do Radlina był dobrą decyzją? Przepełnieni byli wiarą, że ich ziemia przyłączona zostanie do Polski. Jednak wybuch trzeciego Powstania Śląskiego komplikuje ich marzenia. Niestety płacą wysoką cenę, tracąc jednego z synów. Rozczarowanie sprawia, że opuszczają ukochaną ziemię, by udać się do Francji. Ciągła chęć lepszego życia, pcha ich na obcą ziemię, gdzie na nowo muszą poskładać swoje życie. Niestety również tutaj los nie jest dla nich łaskawy. Jednak, czy zdołają odnaleźć szczęście?

Sabina Waszut kreśli ludzkie dramaty związane z poszukiwaniem swojego miejsca na ziemi. Ich historie uzależnione są od sytuacji geo-politycznej. Często nie mają na nią wpływu. Lecz chcąc wpłynąć na poprawę swojego losu, często podejmują decyzje rozrywające ich serca. Ciągła tułaczka i gonitwa za lepszym jutrem, to ogromne poświęcenie, to również wielka niewiadoma, co przyniesie los na nowej ziemi.

Autorka w „Listach z czarnych miast” nawiązuje do historii zapisanych w pierwszej części pt. „Podróż za horyzont”. A to za sprawą listów księdza Dworaczka z odległej Brazylii. Dlatego tak bardzo wyczekuję kolejnej, trzeciej, niestety ostatniej już części z cyklu „Emigranci”.

To, co zasługuje na uznanie, to nie tylko historia tak prawdziwa, lecz przede wszystkim styl w jakim Pani Sabina przelała ją na papier. Autorka lekko pisze o sprawach trudnych, bolesnych, życiowych, sprawiając, że z pełną empatią przeżywamy ludzkie losy nakreślone przemianami politycznymi.

„Listy z czarnych miast” to kolejna powieść Sabiny Waszut, która zasługuje na umieszczenie jej na półce Najlepszych Interesujących Książek. Tym samym autorka zasługuje na najwyższe słowa uznania. Pani Sabino, dziękuję za poruszającą historię. Chylę czoła!

Za egzemplarz książki serdecznie dziękuję Wydawnictwu Książnica [Adres usunięty]

[Adres usunięty]

Górnicza rodzina Bednarzy ze Śląska w poszukiwaniu lepszego życia wyjechała do Westfalii.  Po 20 latach zbliżające się głosowanie za przyłączeniem rodzinnych stron do Polski powoduje że wracają do kraju.

Maja nadzieję że Śląsk zostanie przyłączony i nie końcu będą mogli żyć we własnym kraju. Niestety ich marzenia i oczekiwania rozmijają się z rzeczywistością. Trzecie powstanie śląskie powoduje że po raz kolejny wyruszają w nieznane. Tym razem Francja kusi ich zarobkami ,dostatnim i godnym życiem. Na początku dostają umeblowane domy, jedzenie i wszystko co potrzebują. Niestety w praktyce okazuje się że za wszystko co dostali będą musieli zapłacić, a na życie prawie nic nie zostaje. Czy tym razem  uda im się odnaleźć szczęście i miejsce które będą mogli nazwać domem?

"Listy z czarnych miast" to drugi tom niezwykle ciekawej i pełnej emocji serii Emigranci, gdzie tym razem poznajemy min.  trudy niebezpieczeństwa pracy górników. Dużym plusem jest iż książkę można czytać bez znajomości pierwszej części mimo wszystko oba tomy w pewnym momencie się łączą. Autorka w niezwykle obrazowy sposób pokazuje nam dylematy, problemy dnia codziennego i rozterki bohaterów. Pokazuje jak decyzje rodziców wpływają na dzieci i ich życie. Nie każdemu od razu udaje się odnaleźć w nowej rzeczywistości, a czasem wyjeżdżając tracimy coś bezpowrotnie. Nie brakuje tu tęsknoty za ojczyzną czy bariery językowej która utrudnia normalne funkcjonowania. Ale przede wszystkim to historia  o poszukiwaniu domu, własnego miejsca na ziemi, lepszego życia, miłości oraz samego siebie. Zdecydowanie warto

Dom tam, gdzie serce twoje… A jeśli serce wyrywa się z piersi i łaknie domu, który jest z dala od tego, który znaliśmy do tej pory? Poczucie obowiązku, wrodzony patriotyzm i chęć wzięcia udziału w walce o słuszną sprawę — walce o polskość. Miłość do ojczyzny przekazywana kolejnym pokoleniom pcha do przodu, w nieznane. Niepomna strachu i ryzyka, które niczym trudna rzeczywistość, wciąż skrzeczy. Podejmujemy je! Podnosimy rzuconą przez los rękawicę, aby sięgnąć po upragniony cel. Czy było warto…?

Sabina Waszut oddaje w ręce czytelnika kolejną powieść z serii „Emigranci”. Powieść na wskroś prawdziwą, niezwykle poruszającą i życiową. Bo choć czasy, które w niej opisuje, są dalekie nam współczesnym, a dylematy i troski bohaterów, zgoła odmienne, to nie sposób nie poczuć się niejako częścią nakreślonej przez nią fabuły. Autorka przedstawiła w swojej powieści burzliwą historie Górnego Śląska, ze szczególnym uwzględnieniem trzeciego powstania śląskiego widzianego oczami jego uczestników. Bieda, ciągły strach i niepewność jutra pchają rodzinę Bednarzy na oślep. Ich decyzje zdają się podejmowane pod wpływem emocji, a konsekwencje odczują bardzo dotkliwie. Życie na walizkach, ciągła tułaczka, aż wreszcie przystań w pozornie przyjaznej Francji, która kusi obietnicą dobrego życia. Czy jednak nie jest to tylko fatamorgana? Widzianą oczami zmęczonego ciągłą wędrówką, złaknionego poczucia bezpieczeństwa człowieka, ułudą?

„Listy z czarnych miast” to historia niezwykle przejmująca. Problemy dnia codziennego, a także brutalne i bolesne wejście w dorosłość, które stało się udziałem synów Bednarzy, sprawiają, że nie sposób nie zaangażować się emocjonalnie w opowieść o ich losach. Czytając, wciąż zastanawiamy się, czy im się uda. Niemal czujemy tę tęsknotę za prawdziwym domem. Miejscem, w którym będą mogli poczuć się „u siebie”…

Na szczególną uwagę zasługuje kreacja jednego z bohaterów, którego losy stały mi się szczególnie bliskie. Zdaje się, że jemu przyszło zapłacić największą cenę. To ON doświadczył największej straty, która złamała mu serce, i nieomal złamała życie, pchając go na samo dno. Mowa o Witku, który przeszedł przyspieszony kurs dorastania. To za jego sprawą autorka nawiązała do pierwszego tomu serii, łącząc losy Bednarzy z listami z Brazylii księdza Dworaczka. Jaki wpływ będą miały na dalsze życie bohaterów? Tego dowiecie się, sięgając po najnowszą powieść Sabiny Waszut.

Podsumowując:

„Listy z czarnych miast” to kolejna powieść Sabiny Waszut, która porusza i daje czytelnikowi możliwość poznania życia emigrantów, przenosząc nas do lat 20. XX wieku. Autorka umiejętnie pokazała dylematy ludzi, którzy wyruszyli w niepewną podróż w poszukiwaniu domu – miejsca, w którym mogą poczuć się u siebie. Pełna emocji opowieść o próbie poznania samego siebie, a także o miłości, która może pojawić się w naszym życiu zupełnie niespodziewanie, aby dać nam choć tlące się światełko nadziei na lepsze jutro. A to wszystko osadzone głęboko w historycznych korzeniach Śląska. Polecam! (NIEnaczytana)