"Chłopi", jedna z najważniejszych powieści w historii literatury polskiej, to barwna panorama wiejskiego życia. Na tym tle rozgrywają się dramatyczne losy rodziny Borynów.
"Chłopi" to wspaniała, monumentalna panorama życia wiejskiego. Główny wątek stanowi małżeństwo zamożnego gospodarza Macieja Boryny z niemal trzykrotnie młodszą od niego Jagną. Dochodzą również kolejne romanse Jagny, której urodzie ulegają bez trudu wszyscy mężczyźni. Fabuła powieści zatacza jednak szerokie kręgi, porusza wiele zazębiających się wątków i stanowi zjawisko całkowicie unikatowe w literaturze polskiej.
Pierwsza wersja "Chłopów" była ponoć gotowa już w 1901 roku. Przeglądając rękopis, który znało wtedy zaledwie kilka najbliższych mu osób, Reymont stwierdził, że to i owo należy poprawić. Pracując nad poprawkami, właściwie napisał "Chłopów" na nowo. Powieść ukazywała się w odcinkach na łamach "Tygodnika Ilustrowanego" od 1902 do 1908 roku.
Pierwsze wydanie książkowe zawierało podtytuł "Powieść współczesna", co jednak szybko przestało być aktualne. Właściwie nie sposób ustalić dokładnie czasu akcji. Reymont - być może świadomie, być może omyłkowo - umieścił w treści utworu sprzeczne ze sobą wskazówki, co, paradoksalnie, pozwoliło uzyskać kolejny, niezwykły efekt. "Chłopi" stają się dzięki temu dziełem, którego rytm wyznacza jedynie ludzka pamięć (wiadomo, zawodna), upływ pór roku i świąt kalendarza liturgicznego. Jedynym zegarem jest słońce i mieszkańcom Lipców w zupełności to wystarcza.
W 1924 roku Reymont otrzymał za "Chłopów" Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Nie zdążył jej jednak odebrać ze względu na zły stan zdrowia. Pisarz zmarł 5 grudnia 1925 roku w swoim warszawskim mieszkaniu. Doczekał się jednak pierwszej filmowej adaptacji tej wielkiej powieści. Premiera odbyła się 7 kwietnia 1922 roku. Film wyreżyserował Eugeniusz Modzelewski, a w rolach głównych wystąpili: Mieczysław Frenkiel (Maciej Boryna), Maria Merita (Jagna), Henryk Rydzewski (Antek Boryna), Anna Belina (Hanka).
Pięćdziesiąt lat później powstała kolejna ekranizacja powieści, tym razem w reżyserii Jana Rybkowskiego. W serialu, następnie zaś w wersji kinowej wystąpili wówczas: Władysław Hańcza (Maciej Boryna), Emilia Krakowska (Jagna), Ignacy Gogolewski (Antek Boryna), Krystyna Królówna (Hanka). Od wielu już lat "Chłopi" - a dokładniej rzecz biorąc pierwszy tom tej powieści, czyli "Jesień" - znajdują się w kanonie lektur szkolnych.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna
