Dziennik zawiera słowa wypowiedziane przez Ojca Pio podczas ekstaz i rzuca cenne światło na wiele wydarzeń z jego życia. Jest też świadectwem rozwijania się jego kultu.
Swoje spotkania z drogim Piuccio ojciec Agostino relacjonuje lakonicznie, ale właśnie dzięki tej prostocie stylu surowego, bez upiększeń z kart dziennika przebija prawdziwe oblicze Ojca Pio: zwyczajnego człowieka i oddanego Bogu kapłana, którego Pan Bóg obdarzył nadprzyrodzonymi znakami.
Zapiski ojca Agostina mają wartość dokumentalną. Są obok zbioru listów podstawowym źródłem poznania życia i duchowości Ojca Pio.
Dziennik ojca Agostina da San Marco in Lamis składa się z czterech ręcznie zapisanych zeszytów. Przechowywany jest w archiwum klasztoru Braci Mniejszych Kapucynów w San Giovanni Rotondo i prawnie należy do prowincjała kapucyńskiej prowincji zakonnej w Foggii.
Wspomniane zeszyty mają swoistą historię. Wraz z licznymi listami Ojca Pio oraz innymi ważnymi dokumentami były zazdrośnie strzeżone przez ojca Agostina. Przechowywał je w małej szkatułce, którą miał zawsze przy sobie. Odnaleziono je po jego śmierci, która nastąpiła w klasztorze w San Giovanni Rotondo 14 maja 1963 roku.
Ojciec Agostino i Ojciec Pio poznali się w Serracaprioli pod koniec października 1907 roku. Ojciec Pio był wtedy studentem teologii. Ojciec Agostino wspomina go jako ułożonego, posłusznego, pilnego, choć nieco chorowitego. Pisze też, że nie dostrzegł w nim wówczas nic nadzwyczajnego czy nadprzyrodzonego. W następnym roku przenoszą się obaj do Montefusco. Relacja między nimi się nie zmienia: pierwszy jest wykładowcą w seminarium duchownym, a drugi klerykiem-studentem. Po kolejnym roku znajomości ojciec Agostino odwozi brata Pio do Pietrelciny, gdyż z powodu choroby lekarze zalecili mu pobyt w środowisku rodzinnym. Przybywa tam ponownie 14 sierpnia 1910 roku po wyświęceniu Ojca Pio na kapłana, by wygłosić kazanie na jego mszy prymicyjnej. Kolejny raz spotykają się w 1911 roku, tym razem w Venafro. Ojciec Agostino pracował tam jako lektor homiletyki, zaś Ojciec Pio choć był już kapłanem przyjechał się dokształcać. Właśnie wtedy ojciec Agostino po raz pierwszy zdał sobie sprawę z tego, że jego podopieczny, który zachorował na tajemniczą chorobę, doświadcza nadprzyrodzonych fenomenów mistycznych. Przez czterdzieści dni był świadkiem wielu ekstaz Ojca Pio oraz szatańskich udręk.
Czego konkretnie dowiemy się o mistycznych przeżyciach stygmatyka z książki "Dziennik. Zapiski kierownika duchowego Ojca Pio"?
Książka zawiera unikalne relacje z ekstaz oraz szatańskich udręk, których doświadczał Ojciec Pio, spisane bezpośrednio przez jego spowiednika. Ojciec Agostino dokumentuje słowa wypowiadane przez świętego podczas stanów mistycznych, co rzuca nowe światło na jego duchowość. Zapiski mają charakter surowy i dokumentalny, co pozwala poznać autentyczne oblicze kapłana bez literackich upiększeń. Jest to jedno z najważniejszych źródeł źródłowych pozwalających zrozumieć fenomen stygmatyka z Pietrelciny.
Z jakiego okresu życia zakonnika pochodzą zapiski zawarte w tym dzienniku?
Zapiski obejmują kluczowe lata znajomości ojca Agostina z Ojcem Pio, rozpoczynając się od ich pierwszego spotkania w 1907 roku. Autor towarzyszył świętemu w najważniejszych momentach, od czasów studiów teologicznych aż po okres objawienia się stygmatów. Dziennik szczegółowo opisuje wydarzenia z pobytu w Serracaprioli, Montefusco oraz San Giovanni Rotondo. Dzięki tak szerokiemu zakresowi czasowemu czytelnik może śledzić rozwój duchowy przyszłego świętego na przestrzeni wielu lat.
Czy treść dziennika jest napisana trudnym, teologicznym językiem?
Autor posługuje się prostym i lakonicznym stylem, co sprawia, że lektura jest przystępna dla każdego czytelnika. Ojciec Agostino celowo unika kwiecistych opisów, skupiając się na faktograficznym i surowym przekazie zdarzeń, których był świadkiem. Taka forma przekazu podkreśla autentyczność relacji i pozwala skupić się na samej treści duchowej bez zbędnych rozpraszaczy. Dzięki tej prostocie postać Ojca Pio jawi się jako postać bardzo ludzka, a jednocześnie głęboko oddana Bogu.
Dla kogo ta publikacja może okazać się zbyt wymagająca lub nieodpowiednia?
Publikacja ta nie jest polecana osobom szukającym lekkiej, fabularyzowanej biografii, ponieważ ma ona charakter surowego dokumentu historycznego. Ze względu na opisy drastycznych udręk szatańskich oraz głębokich stanów mistycznych, treść wymaga od czytelnika skupienia i pewnej dojrzałości religijnej. Osoby oczekujące sensacyjnych opowieści mogą poczuć się zawiedzione brakiem ciągłej narracji na rzecz krótkich notatek z zeszytów. Jest to pozycja skierowana przede wszystkim do osób pragnących poznać nieocenzurowaną prawdę o życiu wewnętrznym kapucyna.
Jaką wartość historyczną mają te konkretne zapiski ojca Agostina?
Dziennik stanowi fundamentalne źródło historyczne, ponieważ powstał na podstawie bezpośrednich obserwacji spowiednika, który był najbliższym powiernikiem Ojca Pio. Zeszyty te były przez lata ukrywane w małej szkatułce i odnaleziono je dopiero po śmierci autora w 1963 roku. Zawierają one fakty, których nie znajdziemy w innych opracowaniach, w tym relacje z czterdziestu dni obserwacji fenomenów nadprzyrodzonych w Venafro. Dla historyków Kościoła jest to kluczowy dowód pozwalający na weryfikację wielu wydarzeń z życia stygmatyka.