Dzieła zebrane 10. Ekspedycja karna

Publikacja ta stanowi zbiór tekstów rozproszonych i wcześniej niepublikowanych, pełniących rolę aneksów do twórczości Stanisława Rembeka. Wewnątrz znajdują się utwory znane dotąd tylko z prasy, takie jak tytułowa opowieść dla młodzieży, a także rękopisy wierszy. Czytelnik odnajdzie tu również obszerny esej poświęcony postaci Bolesława Piaseckiego. Jest to kompletne zwieńczenie serii, gromadzące mniej znane, lecz istotne dokumenty literackie autora.

Ten konkretny tom nie jest zalecany jako pierwszy kontakt z autorem, ponieważ zawiera głównie materiały uzupełniające i eseistykę. Lektura wymaga znajomości kontekstu historycznego oraz wcześniejszych dokonań literackich pisarza, aby w pełni docenić wartość zawartych w niej aneksów. Dla nowych odbiorców lepszym wyborem będą główne powieści Rembeka, natomiast ten zbiór skierowany jest do badaczy i wiernych kolekcjonerów. Skupienie się na drobnych formach i wierszach może zniekształcić obraz autora u osób szukających jego wielkiej prozy wojennej.

Utwór "Ekspedycja karna" to opowieść skierowana do młodszego czytelnika, która pierwotnie ukazała się wyłącznie na łamach ówczesnej prasy. Tekst ten różni się stylistycznie od dorosłej prozy autora, zachowując jednak jego dbałość o detale i realizm przedstawianych wydarzeń. Dzięki tej edycji utwór po raz pierwszy trafia do rąk czytelników w formie książkowej. Stanowi on cenny przykład literatury przygodowej w dorobku tego wybitnego prozaika.

Książka zawiera niepublikowany wcześniej obszerny esej Stanisława Rembeka dotyczący założyciela stowarzyszenia PAX, Bolesława Piaseckiego. Oprócz analizy polityczno-społecznej, czytelnicy znajdą tu również zestawienie wierszy autora, które nigdy wcześniej nie doczekały się wydania drukiem. Całość materiału została starannie wyselekcjonowana i opatrzona opracowaniem krytycznym przez profesora Macieja Urbanowskiego. Takie zestawienie tekstów pozwala na głębsze zrozumienie światopoglądu i warsztatu literackiego Rembeka.

Tak, prezentowany tom jest dziesiątym i ostatnim ogniwem cyklu prezentującego dorobek Stanisława Rembeka. Publikacja ta domyka edycję krytyczną, zbierając rozproszone fragmenty, które nie zmieściły się w poprzednich, tematycznych częściach serii. Posiadanie tego woluminu jest niezbędne do skompletowania pełnego obrazu literackiego pisarza. Książka pełni funkcję dokumentacyjną i wieńczy wieloletnie prace redakcyjne nad spuścizną autora.