Edward Dwurnik, wybitny malarz i grafik, enfant terrible świata sztuki. Ulubieniec mediów, przewrotny prowokator, wnikliwy obserwator Polski i Polaków. Zasłynął cyklami Podróże autostopem, Warszawa, Robotnicy i Sportowcy. Chłopak z prostej rodziny, bez żadnych artystycznych tradycji czy koneksji, czuł, że malarstwo to jego przeznaczenie. Przy okazji okazało się ratunkiem przed wykolejeniem się. „Gdybym nie miał tej pasji, potrzeby, żeby jeszcze trochę pomalować, porysować, to pewnie bym się zmarnował…” – mówił.
Z Małgorzatą Czyńską chciał rozmawiać o życiu i o sztuce. Wspominał awanturniczą młodość w podwarszawskim Międzylesiu, lata studiów w Akademii Sztuk Pięknych czy pierwsze wyjazdy zagraniczne. Dzielił się historiami o brutalnej wojennej rzeczywistości, kontaktach z peerelowską władzą, zaangażowaniu w politykę, ale i o pierwszych młodzieńczych zauroczeniach, pijackich ekscesach, sławie i pieniądzach. Opowiadał też o swoim warsztacie, kolorach, o fascynacjach i mistrzach – od Delacroix przez Nikifora aż po Hoppera.
O sztuce potrafił mówić trzeźwo, bez egzaltacji, ale przebijająca z jego słów pasja, nie pozwalała wątpić, że twórczość stanowiła treść jego życia. Mawiał, że jest robotnikiem sztuki. Był nim bez dwóch zdań.
O autorce
Małgorzata Czyńska – dziennikarka, pisarka, historyczka sztuki, krytyczka dizajnu i kuratorka wystaw, stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Autorka książek Kobro. Skok w przestrzeń (2016, wyróżniona Górnośląską Nagrodą Literacką „Juliusz”) i Berezowska. Nagość dla wszystkich (2018). Nakładem Wydawnictwa Marginesy ukazały się jej Kobiety z obrazów (2020), Kobiety z obrazów. Nowe historie (2021), Witkacy i kobiety (2022) oraz Kobiety z obrazów. Polki (2022).
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii biografie i autobiografie
Czy książka "Dwurnik. Robotnik sztuki" to klasyczna biografia czy wywiad rzeka?
Książka stanowi zapis obszernych rozmów Małgorzaty Czyńskiej z Edwardem Dwurnikiem, co nadaje jej charakter osobistego i bezpośredniego wywiadu rzeki. Czytelnik poznaje historię artysty z jego własnej perspektywy, co pozwala na lepsze zrozumienie jego prowokacyjnej natury i specyficznego poczucia humoru. Publikacja skupia się zarówno na prywatnych wspomnieniach z młodości, jak i na zawodowej drodze do międzynarodowej sławy. Dzięki tej formie narracja jest dynamiczna, autentyczna i pozbawiona suchego, encyklopedycznego tonu. Jest to doskonała propozycja dla osób szukających żywego kontaktu z myślą artysty, a nie tylko chronologicznego zestawienia faktów.
Czy w treści znajdę informacje o technice malarskiej i warsztacie Dwurnika?
Tak, publikacja zawiera szczegółowe wspomnienia artysty dotyczące jego warsztatu pracy, doboru kolorów oraz konkretnych metod tworzenia. Edward Dwurnik opowiada o swoich wielkich mistrzach, takich jak Nikifor czy Hopper, wyjaśniając ich bezpośredni wpływ na własną twórczość i styl. Czytelnik dowie się, jak w praktyce powstawały słynne cykle malarskie, w tym "Podróże autostopem" czy "Sportowcy". To cenne źródło wiedzy dla osób zainteresowanych praktyczną stroną powstawania sztuki współczesnej oraz procesem myślowym towarzyszącym malowaniu. Książka rzuca nowe światło na to, dlaczego artysta określał siebie mianem robotnika sztuki.
Jak szeroko w tej pozycji opisano realia życia artysty w czasach PRL-u?
Opis realiów politycznych i społecznych Polski Ludowej stanowi istotne tło dla całej opowieści o życiu i karierze malarza. Dwurnik szczerze relacjonuje swoje kontakty z ówczesną władzą, zaangażowanie w politykę oraz wpływ wojennej rzeczywistości na jego późniejszą postawę twórczą. Wspomnienia obejmują trudne lata studiów na warszawskiej ASP oraz pierwsze, pełne wyzwań wyjazdy zagraniczne w czasach cenzury. Dzięki temu książka jest nie tylko portretem wybitnego malarza, ale i fascynującym dokumentem epoki widzianej oczami obserwatora-prowokatora. Czytelnik zyskuje wgląd w to, jak system polityczny kształtował polskie środowisko artystyczne tamtych lat.
Dla kogo ta biografia może okazać się zbyt bezpośrednia lub nieodpowiednia?
Ze względu na szczery i często bezceremonialny język artysty, książka nie jest polecana osobom poszukującym ugrzecznionych i czysto teoretycznych analiz sztuki. Edward Dwurnik otwarcie opowiada o swoich pijackich ekscesach, młodzieńczych zauroczeniach i brutalnej prawdzie o świecie sławy, co może szokować konserwatywnych odbiorców. Publikacja unika zbędnej egzaltacji, stawiając na surowy i momentami kontrowersyjny przekaz, który oddaje prawdziwy charakter malarza. Jest to pozycja przeznaczona dla dojrzałych czytelników, którzy cenią bezkompromisowość w literaturze faktu i nie boją się konfrontacji z trudną osobowością twórcy. Osoby oczekujące wyłącznie opisu obrazów mogą poczuć się przytłoczone bardzo osobistym wątkiem biograficznym.
Jakie doświadczenie merytoryczne posiada autorka tej publikacji, Małgorzata Czyńska?
Małgorzata Czyńska jest uznaną historyczką sztuki i doświadczoną biografką, co gwarantuje najwyższy poziom merytoryczny przeprowadzonych rozmów. Jako autorka licznych książek o wybitnych postaciach polskiej kultury oraz kuratorka wystaw, potrafiła wydobyć od Dwurnika kluczowe informacje o jego artystycznym przeznaczeniu. Jej wiedza pozwala na zadawanie trafnych pytań o inspiracje, dzięki czemu czytelnik otrzymuje pełny obraz twórcy na tle historii sztuki. Autorka nie dominuje nad rozmówcą, lecz umiejętnie prowadzi go przez meandry wspomnień, od Międzylesia po największe galerie świata. Dzięki jej profesjonalizmowi książka łączy w sobie lekkość reportażu z rzetelnością publikacji naukowej.
